Τρομοκρατική ενέργεια ή ένα πρωτοφανές επεισόδιο στο πιλοτήριο; Στοιχεία και απαντήσεις για το τι ακριβώς συνέβη στην πτήση της Flydubai από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ αναζητούν οι ισραηλινές Αρχές που διερευνούν από κοινού με το υπουργείο Μεταφορών το περιστατικό, χωρίς μέχρι αργά χθες να έχουν καταλήξει σε συμπεράσματα και χωρίς να αποκλείουν κανένα ενδεχόμενο.
Για τους περισσότερους από 170 επιβάτες, πάντως, τα περίπου 80 λεπτά από τη στιγμή που το αεροσκάφος άρχισε να χάνει απότομα ύψος μέχρι την ασφαλή προσγείωση στο Ταμπούκ ήταν λεπτά τρόμου: το Boeing 737 MAX 8 έκανε απότομη βουτιά περίπου 18.000 ποδών μέσα σε μόλις 90 δευτερόλεπτα, εξέπεμψε διαδοχικά τους κωδικούς γενικής έκτακτης ανάγκης και «παράνομης παρέμβασης», ενώ μέσα στο πιλοτήριο φέρεται να εκτυλισσόταν άγρια συμπλοκή με τουλάχιστον έναν τραυματισμένο και, σύμφωνα με μαρτυρίες, μαχαιρωμένο πιλότο.
Οι φόβοι για πιθανή αεροπειρατεία ενώ το αεροσκάφος έχανε δραματικά ύψος και στο εσωτερικό του επικρατούσε πανικός ήταν αφορμή να σημάνει συναγερμός στο Ισραήλ και να απογειωθούν μαχητικά αεροσκάφη. Η πτήση τελικά προσγειώθηκε με ασφάλεια στη Σαουδική Αραβία, όμως τα ερωτήματα για το τι προκάλεσε την κρίση παραμένουν ανοιχτά.
Για όσους επέβαιναν στην πτήση της Flydubai, τα 80 λεπτά μέχρι την προσγείωση εξελίχθηκαν σε μια πρωτοφανή δοκιμασία. Το Boeing 737 MAX 8, ενώ βρισκόταν σε ύψος περίπου 34.000 ποδών, πραγματοποίησε απότομη κάθοδο, χάνοντας περίπου 14.000-18.000 πόδια σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με διαφορετικές αναλύσεις των δεδομένων πτήσης.
Το Flightradar24 κατέγραψε ακραίες διακυμάνσεις στο ύψος, ενώ το αεροσκάφος εξέπεμψε αρχικά τον κωδικό 7700, που σημαίνει γενική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, και στη συνέχεια τον σπάνιο κωδικό 7500 για «παράνομη παρέμβαση», ο οποίος χρησιμοποιείται και σε περίπτωση αεροπειρατείας.
Οι πρώτες πληροφορίες μιλούσαν για καβγά μεταξύ των δύο πιλότων. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, η συμπλοκή στο πιλοτήριο είχε ως αποτέλεσμα να τραυματιστούν και οι δύο, με τον ινδό κυβερνήτη και τον συγκυβερνήτη να μεταφέρονται αργότερα σε νοσοκομείο.
Στη συνέχεια, όμως, οι πληροφορίες έγιναν πολύ πιο σοβαρές: ισραηλινά μέσα μετέδωσαν ότι ένας από τους πιλότους φέρεται να μαχαίρωσε τον άλλον και ενδέχεται να επιχείρησε να οδηγήσει το αεροσκάφος στη συντριβή. Η εκδοχή αυτή έχει αποδοθεί σε ισραηλινές πηγές ασφαλείας, ενώ υπήρξαν και αναφορές ότι ο φερόμενος ως δράστης κρατείτο από τις σαουδαραβικές Αρχές. Η εκδοχή αυτή έχει αποδοθεί σε ισραηλινές πηγές ασφαλείας, που ανέφεραν επίσης ότι ο συγκυβερνήτης συνελήφθη και σύμφωνα με πληροφορίες είναι υπήκοος του Ομάν. Σύμφωνα με αξιωματούχο εξεταζόταν επίσης το ενδεχόμενο απόπειρας επίθεσης εναντίον Ισραηλινών.
Ο ισραηλινός υπουργός Αμυνας, Ισραελ Κατς μίλησε για «απόπειρα τζιχαντιστικής επίθεσης». Η αεροπορική εταιρεία ανακοίνωσε ότι παραμένουν «άγνωστοι» οι λόγοι του καβγά στον θάλαμο διακυβέρνησης και διεξάγεται επίσημη έρευνα.
Καθοριστικό στοιχείο σε κάθε εκδοχή ήταν η επέμβαση επιβατών και μελών του πληρώματος. Σύμφωνα με μαρτυρίες, άνθρωποι που βρίσκονταν στην καμπίνα αντιλήφθηκαν ότι κάτι σοβαρό συνέβαινε και έσπευσαν στο πιλοτήριο. Επιβάτης που συμμετείχε στην επέμβαση περιέγραψε ότι μαζί με άλλους δύο άνδρες μπήκαν στο πιλοτήριο και «ακινητοποίησαν τον επιτιθέμενο», ενώ γιατρός που επέβαινε στην πτήση προσέφερε τις πρώτες βοήθειες στον τραυματισμένο πιλότο.
Ισραήλ και Σαουδική Αραβία δεν έχουν επίσημες διπλωματικές σχέσεις, αν και το βασίλειο ενέκρινε το 2020 τις εμπορικές πτήσεις ισραηλινών αεροσκαφών πάνω από το έδαφός του. Χθες το Ριάντ απέρριψε αίτημα του Ισραήλ να επιτρέψει σε αεροσκάφη του να επαναπατρίσουν ισραηλινούς επιβάτες από την πτήση της Flydubai, οι οποίοι τελικά έφθασαν στο Τελ Αβίβ με άλλο αεροσκάφος της Flydubai.
Η Flydubai είναι μία από τις λίγες διεθνείς αεροπορικές εταιρείες που συνέχισαν να εκτελούν πτήσεις προς το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ μετά την επίθεση της Χαμάς στη χώρα στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα που ακολούθησε. Αυτό ενίσχυσε την κερδοφορία της εταιρείας, καθώς καθημερινά αναχωρούν πολλές πτήσεις για το Τελ Αβίβ από τον Τερματικό Σταθμό 3 του Διεθνούς Αεροδρομίου του Ντουμπάι, συχνά υπό την πρόσθετη επιτήρηση προσωπικού ασφαλείας με πολιτική περιβολή.
Το «περιστατικό» σημειώθηκε λίγες μέρες αφότου ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προειδοποίησε για ενδείξεις να εκδηλωθεί επίθεση κατά τη διάρκεια των εκλογών του Οκτωβρίου στο Ισραήλ.
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ισραήλ εξομάλυναν τις σχέσεις τους μέσω αμερικανικής διαμεσολάβησης το 2020. Προ ημερών ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επισκέφθηκε τα ΗΑΕ και είχε συνάντηση με τον σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ-Ναχιάν, η οποία αρχικά δεν ανακοινώθηκε και όταν αποκαλύφθηκε περιγράφηκε ως κίνηση για την ενίσχυση των διμερών σχέσεων. Οπως σημειώνουν οι «Financial Times», οι Συμφωνίες του Αβραάμ βοήθησαν τα ΗΑΕ και το Ισραήλ να διευρύνουν τις επιχειρηματικές τους σχέσεις, να ενισχύσουν το εμπόριο και να δώσουν ώθηση στον τουρισμό.
«Το αεροπλάνο άρχισε να κλυδωνίζεται»
Οι περιγραφές των επιβατών παραπέμπουν σε σκηνές έντονου πανικού. «Ηταν πολύ αγχωτικό», δήλωσε αυτόπτης μάρτυρας στο ισραηλινό Channel 12. «Αρχισαν να ακούγονται φωνές μέσα στο αεροπλάνο, φωνές επιβατών που αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε. Και τότε το αεροπλάνο άρχισε να κλυδωνίζεται από τη μία πλευρά στην άλλη».
Η Γιασμίν Αμπού-Κασίς, μητέρα επιβάτιδας, δήλωσε στο Reuters ότι η κόρη της άκουσε έναν πιλότο να φωνάζει για βοήθεια και στη συνέχεια είδε έναν άνδρα με μαχαίρι να τον έχει ρίξει στο πάτωμα, με αίμα να υπάρχει παντού.
Επιβάτης που συμμετείχε στην ακινητοποίηση του φερόμενου ως δράστη δήλωσε ότι ήταν ένα «απίστευτα τραυματικό» περιστατικό.
Τέσσερις ερωτήσεις – κλειδιά
1. Τι γνωρίζουμε;
Η πτήση FZ1073 αναχώρησε από το Ντουμπάι με προορισμό το Τελ Αβίβ και εκτράπηκε προς το Ταμπούκ της Σαουδικής Αραβίας. Το αεροσκάφος έχασε απότομα μεγάλο ύψος, εξέπεμψε σήματα έκτακτης ανάγκης και προσγειώθηκε με ασφάλεια. Ολοι οι επιβάτες είναι ασφαλείς και εντάθηκαν τα μέτρα ασφαλείας σε όλες τις πτήσεις ισραηλινών και μη εταιρειών προς το Ισραήλ.
2. Τι φοβήθηκαν αρχικά οι ισραηλινές Αρχές;
Ο κωδικός 7500 και η απότομη κάθοδος προκάλεσαν φόβους για αεροπειρατεία. Το Ισραήλ έθεσε σε συναγερμό τον μηχανισμό ασφαλείας του και απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης εναέριας απειλής. Στη συνέχεια, οι Αρχές δήλωσαν ότι δεν επρόκειτο για αεροπειρατεία με την κλασική έννοια.
3. Εξετάζεται τρομοκρατική ενέργεια;
Ναι. Οι ισραηλινές Αρχές εξετάζουν την εκδοχή ο ένας πιλότος να επιχείρησε σκόπιμα να θέσει σε κίνδυνο το αεροσκάφος, αφού πρώτα επιτέθηκε στον άλλο πιλότο. Η εκδοχή αυτή, ωστόσο, μαζί με άλλες, αποτελεί αντικείμενο έρευνας χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων.
4. Ποιο ήταν το κρίσιμο σημείο;
Η επέμβαση ανθρώπων μέσα στην καμπίνα φαίνεται ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του περιστατικού. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, επιβάτες και μέλη του πληρώματος έσπευσαν στο πιλοτήριο και ακινητοποίησαν τον φερόμενο ως επιτιθέμενο.