Τρία εκατομμύρια θάνατοι μεταξύ 2016 και 2023 μπορούν να αποδοθούν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, σύμφωνα με την τελευταία παγκόσμια μελέτη σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
Η φετινή έκθεση του Lancet Countdown, που δημοσιεύθηκε λίγο πριν από την έναρξη της παγκόσμιας διάσκεψης για το κλίμα COP 31 στην Τουρκία – ξεκινά στην Αττάλεια στις 9 Νοεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 20 Νοεμβρίου – παρατηρεί ότι σημειώθηκε σημαντική πρόοδος σε βασικούς κλιματικούς στόχους που θα μπορούσαν να μειώσουν τη θερμοκρασία έως το 2100 από 3,5 βαθμούς Κελσίου σε 2,6 βαθμούς Κελσίου. Διαπιστώνει ότι η αύξηση της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είχε «ξεπεράσει κατά πολύ τις προσδοκίες», αλλά ότι η παγκόσμια δράση για την κλιματική αλλαγή ήταν «κατάφωρα ανεπαρκής» και πως αυτό έχει επιβαρύνει ήδη σημαντικά την υγεία των ανθρώπων.
Η μελέτη
Είναι η πρώτη φορά που οι συντάκτες της μελέτης του Lancet Countdown ποσοτικοποιούν τους θανάτους που σχετίζονται με τη θερμότητα και οφείλονται άμεσα στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Οι συγγραφείς εκτιμούν ότι περισσότεροι από μισό εκατομμύριο θάνατοι ετησίως μεταξύ 2016 και 2023 συνδέονταν με τη θερμότητα και ότι το 68% αυτών των θανάτων προκλήθηκε από την κλιματική αλλαγή.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες είχαν το υψηλότερο ποσοστό θανάτων που σχετίζονται με την ζέστη, κάτι που οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι «αντανακλά τις δυσανάλογες δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε όσους είναι λιγότερο υπεύθυνοι γι’ αυτήν». Ο συν-συγγραφέας της μελέτης και ειδικός στην κλιματική υγεία του Πανεπιστημίου Macquarie της Αυστραλίας, καθηγητής Πολ Μπεγκς, δήλωσε ότι οι ευάλωτοι άνθρωποι κινδυνεύουν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή παγκοσμίως, αλλά κανείς δεν είναι απρόσβλητος.
«Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι πεθαίνουν από καύσωνες, άνθρωποι πεθαίνουν από έκθεση στον καπνό των πυρκαγιών και τέτοια πράγματα», τόνισε. «Πιστεύω, λοιπόν, ότι δεν έχει σημασία πού ζείτε. Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη αντίκτυπο στην υγεία και αυτό μόνο θα αυξηθεί».
Δύο στους τρεις
Σύμφωνα με άλλες, πρόσφατα δημοσιευμένες, μελέτες η έντονη ζέστη σκότωσε περισσότερους από 50.000 ανθρώπους σε όλη την Ευρώπη κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο, στο οποίο καταγράφηκαν διαδοχικά κύματα και πυρκαγιές. Οι επιστήμονες απέδωσαν περίπου τα 2/3 αυτών των θανάτων στην κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο.
Η έκθεση του Lancet παρακολουθεί 54 δείκτες για το πώς η κλιματική αλλαγή και οι προσπάθειες αντιμετώπισής της επηρεάζουν την υγεία, αλλά προειδοποιεί ότι οι ευρύτεροι, συστημικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν να είναι πολύ μεγαλύτεροι από ό,τι υποδηλώνουν τα μεμονωμένα μέτρα.
«Ενα ισχυρό Ελ Νίνιο απειλεί να επιδεινώσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να προκαλέσει πρωτοφανείς ανθρωπιστικές κρίσεις που σχετίζονται με το κλίμα παγκοσμίως», τονίζεται στην έκθεση. «Η κλιματική αλλαγή έχει γίνει μια παγκόσμια έκτακτη ανάγκη για την υγεία. Η αντιμετώπισή της απαιτεί επείγουσα διόρθωση της πορείας της». Οι συγγραφείς της μελέτης σημείωσαν ότι τα τελευταία 11 χρόνια ήταν τα πιο ζεστά που έχουν καταγραφεί, συνοδευόμενα από συχνότερους καύσωνες και ξηρασίες.
Η κλιματική αλλαγή επηρέαζε επίσης την παραγωγικότητα, σύμφωνα με τους ερευνητές. «Σε παγκόσμιο επίπεδο, η έκθεση στην υπερβολική ζέστη προκάλεσε την απώλεια 573 δισεκατομμυρίων ωρών εργασίας το 2025, με αποτέλεσμα απώλειες εισοδήματος ύψους 1,07 τρισ. δολαρίων», αναφέρεται, με τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος να επηρεάζονται περισσότερο.