Στη Γαλλία οι παρεμβάσεις των ακροδεξιών πολιτικών σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, καθώς και οι κρατικές περικοπές των προϋπολογισμών που αφορούν θεατρικές παραγωγές, πλήττουν τον πολιτισμό της χώρας, η οποία από το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου θεωρούσε την κουλτούρα τοτέμ της Δημοκρατίας. Οι εποχές αλλάζουν και σύννεφα πέφτουν πάνω στους δημιουργούς και τους εργαζόμενους στον πολιτισμό· όμως το Φεστιβάλ της Αβινιόν προβάλλει αντιστάσεις.
Η ακύρωση πολιτιστικών εκδηλώσεων είναι η συνήθης πρακτική στους δήμους που διοικούνται από το κόμμα με λογότυπο τη φλόγα στα χρώματα της γαλλικής σημαίας, επισημαίνει η «Le Monde». Και παρατηρεί ότι αυτό ξεκίνησε στις περιοχές του γαλλικού νότου όπου το RN έχει τον έλεγχο στην περιφερειακή διοίκηση.
Τον περασμένο Απρίλιο το τζαζ φεστιβάλ της Βοβέρ δεν έλαβε τις επιχορηγήσεις από τον νέο δήμαρχο Νικολά Μεζονέ, ο οποίος πρόσκειται στην Εθνική Συσπείρωση. Και για αυτό τον λόγο η μουσική εκδήλωση μεταφέρθηκε στη γειτονική πόλη Βερζέζ. Στις αρχές Ιουνίου στην πόλη Καστρ, ο νέος δήμαρχος Φλοριάν Αζεμά ακύρωσε την παράσταση «Passeport» (Διαβατήριο) του Αλεξίς Μιχαλίκ, ενός από τους πιο σημαντικούς θεατρικούς συγγραφείς της Γαλλίας αυτή τη στιγμή. Το έργο του πραγματεύεται μια ιστορία για τους πρόσφυγες, την εξορία, την ταυτότητα και την ένταξη. Θέματα που δεν ευχαριστούν τον νεοεκλεγμένο δήμαρχο, σημειώνει το Euronews.
Ο δήμος της πόλης Οράνζ, στην επαρχία Βοκλίζ, στη νοτιοανατολική Γαλλία, αποφάσισε να ακυρώσει την παράσταση «Queen Forever», την οποία αρχικά είχε εγκρίνει, να παρουσιαστεί αρχές Σεπτεμβρίου στο αρχαίο θέατρο της πόλης.
Ο παραγωγός της παράστασης σκόπευε να κάνει ένα αφιέρωμα στον Φρέντι Μέρκιουρι (1946-1991), τραγουδιστή του συγκροτήματος Queen και εμβληματική μορφή της γκέι κοινότητας, βγάζοντας 650 ερασιτέχνες χορωδούς από τις συνηθισμένες αίθουσες εκδηλώσεών τους και να τους φέρει σε μία από τις πιο διάσημες σκηνές της Γαλλίας. Ο Ζαν-Ντομινίκ Αρτό, πρώην υποψήφιος αντιπρόεδρος του Γιαν Μπομπάρ, ο οποίος είχε οριστεί από το κόμμα της Ακροδεξιάς Μαρίν Λε Πεν, Εθνική Συσπείρωση (RN), αποφάσισε στα τέλη Ιουνίου να ακυρώσει την εκδήλωση με την πρόφαση οικονομικών λόγων, χωρίς να δώσει άλλες εξηγήσεις.
Η «Le Monde» αναφέρει πως ο παραγωγός της παράστασης κατέφυγε στη Δικαιοσύνη, ζητώντας αποζημίωση, αν και ο ίδιος δεν πιστεύει ότι η απόφαση της δημαρχίας της Οράνζ είναι ιδεολογική με αιτία την ομοφυλοφιλία του Μέρκιουρι. Η ακύρωση της συναυλίας όμως στέλνει ένα πολιτικό μήνυμα: «Δεν είχα καμία προκατάληψη για το RN, τώρα όμως έχω», λέει ο παραγωγός Ντέιβιντ Χαρντίτ. «Για ένα κόμμα που ονομάζεται “Συσπείρωση”, μοιάζει περισσότερο με διάσπαση…».
Ενόψει των προεδρικών εκλογών
Σε αυτό το κλίμα περιορισμών που ασκούν οι ακροδεξιοί γάλλοι αξιωματούχοι, προστίθεται και η φόρτιση της προετοιμασίας των προεδρικών εκλογών του 2027. Και όπως αναφέρουν οι «New York Times» το φετινό Φεστιβάλ της Αβινιόν έχει μετατραπεί σε σκηνικό διαδηλώσεων, τολμηρών νέων έργων με τόνους προεκλογικών ενεργειών. Στις αρχές Ιουλίου, το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι «παγώνει» μέρος της υπόλοιπης χρηματοδότησης για τις τέχνες του 2026. Για 28 ιδρύματα παραστατικών τεχνών, αυτό σημαίνει απώλεια έως και 12% της ετήσιας επιχορήγησής τους. Θέατρα, όπερες και ορχήστρες αναφέρουν ότι αυτό θα οδηγήσει σε απολύσεις και ακυρώσεις παραστάσεων. Το πρόσφατα ανακαινισμένο παρισινό θέατρο Théâtre des Amandiers, το οποίο χάνει από τις περικοπές πάνω από 800.000 ευρώ, προειδοποίησε ότι θα αναγκαστεί να κηρύξει πτώχευση.
Ο Κριστόφ Ραούκ διευθυντής του Théâtre des Amandiers με τη συμπαράσταση συναδέλφων του σκηνοθετών ενημέρωσε για τις περικοπές το κοινό που είχε βρεθεί στην Αβινιόν, για να παρακολουθήσει το φετινό θεατρικό φεστιβάλ απευθύνοντας έκκληση: «Αυτό είναι το ερειπωμένο τοπίο που θέλετε να αφήσετε πίσω σας;». Η ανακοίνωση αυτή προκάλεσε έντονες συζητήσεις και διαμαρτυρίες. Την περασμένη εβδομάδα, περίπου 1.800 άτομα διαδήλωσαν μπροστά από το παπικό παλάτι, τον μεγαλύτερο χώρο του Φεστιβάλ της Αβινιόν, καλώντας σε συνδικαλιστικές απεργίες και καταλήψεις θεάτρων.
Στο θεατρικό περιεχόμενο, η διαρκής μείωση των κρατικών ενισχύσεων έχει φέρει παραγωγές ανοιχτά πολιτικές, καθώς από το 2024, όταν η Ακροδεξιά βγήκε νικήτρια στον πρώτο γύρο των γαλλικών κοινοβουλευτικών εκλογών, το Φεστιβάλ της Αβινιόν μετονομάστηκε σε «φεστιβάλ αντίστασης». Ετσι και φέτος, αρκετές παραγωγές προώθησαν συζητήσεις γύρω από τρέχοντα κοινωνικά ζητήματα· όπως το έργο της Κριστιάν Ζαταχί «Μια δίκη – κατά το “Ενας εχθρός του λαού”» (διασκευή του κλασικού θεατρικού του Χένρικ Ιψεν). Η σκηνοθέτις ανέβασε το κοινό πάνω στη σκηνή, για να συζητήσει και να ετυμηγορήσει για την ενοχή του γιατρού Τόμας Στόκμαν, κεντρικού ήρωα του ιψενικού έργου. Και η Μελοντί Μουρέ, η οποία έχει κερδίσει βραβεία και την αναγνώριση του κοινού για τις πνευματώδεις και δυναμικές παραστάσεις της, ασχολήθηκε με την κλιματική κρίση, την άνοδο του ακροδεξιού λαϊκισμού και τους κολοσσούς της τεχνολογίας στο έργο της «The Indigo Zone», που παρουσιάστηκε στο Théâtre des Béliers της Αβινιόν. «Οι φωνές μας μπορούν να γίνουν κυρίαρχες», δηλώνει ο θίασος στο τέλος. «Τώρα, παρεμβαίνουμε».