Από τις 2 Δεκεμβρίου θα τεθεί σε εφαρμογή στην Ευρωπαϊκή Ένωση η απαγόρευση των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται για την ψηφιακή «αφαίρεση» των ρούχων ανθρώπων χωρίς τη συγκατάθεσή τους, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαμηνύει ότι είναι έτοιμη να επιβάλει τη σχετική νομοθεσία από την πρώτη κιόλας ημέρα.
Την επιβεβαίωση έδωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά τη λήψη επιστολής που υπογράφεται από περισσότερους από 100 ευρωβουλευτές. Στην επιστολή ζητείται η αυστηρή εφαρμογή των κανόνων για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να δημιουργούν ψευδείς γυμνές εικόνες πραγματικών ανθρώπων χωρίς τη συγκατάθεσή τους, αλλά και εκείνων που χρησιμοποιούνται για στοχευμένες επιθέσεις εναντίον πολιτικών προσώπων στην Ευρώπη.
Οι λεγόμενες «nudifier apps» έχουν προκαλέσει τα τελευταία χρόνια έντονη ανησυχία, καθώς αξιοποιούν εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης προκειμένου να δημιουργούν εξαιρετικά πειστικές ψεύτικες εικόνες ανθρώπων, παρουσιάζοντάς τους γυμνούς ενώ στην πραγματικότητα δεν έχουν φωτογραφηθεί ποτέ με αυτόν τον τρόπο. Το φαινόμενο έχει συνδεθεί με περιστατικά διαδικτυακής παρενόχλησης, εκβιασμών, σεξουαλικής κακοποίησης και παραβίασης της ιδιωτικότητας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση τέτοιων εργαλείων σε βάρος γυναικών και ανηλίκων, ενώ η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η παραγωγή συνθετικού περιεχομένου δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση των περιστατικών. Μια φωτογραφία που έχει δημοσιευθεί νόμιμα στο διαδίκτυο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για τη δημιουργία ενός εντελώς κατασκευασμένου σεξουαλικού στιγμιότυπου, χωρίς το πρόσωπο που απεικονίζεται να έχει δώσει οποιαδήποτε άδεια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται αποφασισμένη να μην αφήσει περιθώριο αμφιβολιών ως προς τη στάση της. Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπός της, πρόκειται για δραστηριότητα που είναι παράνομη και «δεν έχει απολύτως καμία θέση στην Ευρώπη».
Η εξέλιξη εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να θέσει αυστηρούς κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Ο AI Act αποτελεί το βασικό ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη και επιχειρεί να θέσει όρια σε εφαρμογές που θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες για τα θεμελιώδη δικαιώματα, την ασφάλεια και την προστασία των πολιτών.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις εφαρμογές. Καθώς η τεχνολογία επιτρέπει πλέον τη δημιουργία ολοένα πιο ρεαλιστικών εικόνων και βίντεο, η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει και το ευρύτερο πρόβλημα των «deepfakes» και της ψηφιακής πλαστοπροσωπίας. Η εφαρμογή των νέων κανόνων από τον Δεκέμβριο αναμένεται, επομένως, να αποτελέσει σημαντικό τεστ για το κατά πόσο η ευρωπαϊκή νομοθεσία μπορεί να συμβαδίσει με την ταχύτητα εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης.