Περιορισμένη απήχηση καταγράφει το μέτρο που δίνει τη δυνατότητα σε ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες με οφειλές προς τον ΕΦΚΑ να ανοίξουν τον δρόμο προς τη συνταξιοδότηση (νόμος 5078/2023). Βασικό εμπόδιο θεωρείται η προϋπόθεση συναίνεσης στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε οι αρμόδιες Αρχές να μπορούν να ελέγξουν την οικονομική κατάσταση του υποψήφιου συνταξιούχου. Η διαδικασία συνεπάγεται έλεγχο των τραπεζικών λογαριασμών και των συνολικών καταθέσεων του ασφαλισμένου, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πληρούνται οι οικονομικές προϋποθέσεις ένταξης.
Τονίζεται ότι το ανώτατο όριο οφειλής για την αξιοποίηση της σχετικής δυνατότητας αυξήθηκε στα 30.000 ευρώ για τους μη μισθωτούς και στα 10.000 ευρώ για τους αγρότες, σε μια προσπάθεια να δοθεί διέξοδος σε ασφαλισμένους που έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, αλλά βρίσκονται εγκλωβισμένοι λόγω χρεών.
Τα στοιχεία
Τα διαθέσιμα στοιχεία του ΕΦΚΑ είναι ενδεικτικά της περιορισμένης αξιοποίησης του μέτρου. Σε χρονικό διάστημα άνω των δυόμισι ετών έχουν κατατεθεί συνολικά 12.377 αιτήματα υπαγωγής. Από αυτά, 7.345 αιτήσεις έχουν εγκριθεί, αριθμός που αντιστοιχεί στο 59,34% του συνόλου, ενώ 3.160 αιτήματα, ή 25,53%, έχουν απορριφθεί. Την ίδια στιγμή, ακόμη 1.872 αιτήσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Εκτιμάται ότι έως και 300.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες βρίσκονται εγκλωβισμένοι εξαιτίας χρεών προς τον ΕΦΚΑ. Σημαντικό μέρος αυτών έχει ήδη συμπληρώσει τόσο το απαιτούμενο ηλικιακό όριο όσο και τον αναγκαίο χρόνο ασφάλισης.
Οι συσσωρευμένες οφειλές, όμως, εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο για την έξοδό τους στη σύνταξη, αφήνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ανθρώπους μεγάλης ηλικίας χωρίς σταθερό εισόδημα.
Την ίδια ώρα, στα 52.426.469.266 ευρώ (σχεδόν 1/4 του ελληνικού ΑΕΠ) εκτοξεύτηκαν οι οφειλές στο ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ το β’ τρίμηνο του 2026 από 51.786.380.783 ευρώ που ήταν το α’ τρίμηνο 2026. Τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ για τις οφειλές των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών είναι άκρως ανησυχητικά. Κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αλλά και οι αγρότες, οφείλουν στον ΕΦΚΑ ποσό σχεδόν ίσο με το 1/4 του ελληνικού ΑΕΠ!
- Σύμφωνα με τη 2η Τριμηνιαία Εκθεση Προόδου έτους 2026 του ΚΕΑΟ (Απρίλιος – Ιούνιος 2026), ενώ το συνολικό χρέος στο ΚΕΑΟ στις 31/12/2025 ήταν 51,3 δισ. ευρώ, στις 31/3/2026 ανήλθε στα 51,78 δισ. ευρώ και στις 30/6/2026 αυξήθηκε πάνω από μισό δισ. ευρώ και έφτασε στα 52,4 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν ίσο με το 1/4 του ΑΕΠ.
- Το 84,5% (1.788.473 επαγγελματίες – αγρότες) χρωστούν έως 30.000 ευρώ.
- Στις 30/6/2026, οι περισσότεροι οφειλέτες (1.476.505 ή ποσοστό 69,7%) χρωστούν μέχρι 15.000 ευρώ, ενώ μέχρι 30.000 ευρώ χρωστά το 84,5% (1.788.473 οφειλέτες) στο σύνολο των μητρώων οφειλετών (2.117.174).
- Ο αριθμός των οφειλετών με νέες οφειλές αυξάνεται διαρκώς από το 2019.
Πιο συγκεκριμένα, οφειλές που ξεκινούν το 2019 δημιούργησαν 67.314 ασφαλισμένοι, οφειλές με έτος έναρξης το 2024 δημιούργησαν 110.094 ασφαλισμένοι, το 2025 δημιουργήθηκαν 140.885 νέοι οφειλέτες και το α’ εξάμηνο 2026 ήδη 82.142 νέοι όμηροι του ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ, αριθμός-ρεκόρ από το 2017 κι εντεύθεν.
- Από τις συνολικές οφειλές στο ΚΕΑΟ στις 30/6/2026, ύψους 52,420 δισ. ευρώ, έχουν ληφθεί αναγκαστικά μέτρα για 42,19 δισ. ευρώ.