Ενα σκάφος αναψυχής που φαινομενικά έκανε κρουαζιέρα στα νησιά των Σποράδων ήταν στην πραγματικότητα πλωτή βάση παράνομης αλιείας κόκκινων κοραλλιών. Την υπόθεση έφερε στην επιφάνεια χτες η Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών της ΑΑΔΕ, με την αξία του παράνομου φορτίου να εκτιμάται στα 800.000 ευρώ. Οπως λένε ειδικοί στα «ΝΕΑ», η επίσημη αγορά κόκκινων κοραλλιών ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια δολάρια ετησίως. Παράλληλα όμως αναπτύσσεται και η μαύρη αγορά σε διάφορες χώρες της Μεσογείου, λόγω της χρήσης του «κόκκινου χρυσού» για την κατασκευή πολύτιμων κοσμημάτων.
Στα νερά της Μεσογείου ευδοκιμούν διάφορα είδη κοραλλιών. Σύμφωνα με τη διευθύντρια Ερευνας στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» Αναστασία Μήλιου, όμως, μόνο το κόκκινο έχει εμπορική αξία. Αυτός είναι και ο λόγος που εγκληματικά δίκτυα το βάζουν στο μάτι, με τις διωκτικές Αρχές διεθνώς να κατατάσσουν την παράνομη αλιεία του, ως ξεχωριστή κατηγορία, στη λίστα εγκλημάτων κατά του φυσικού περιβάλλοντος.
Η ιταλική πόλη Τόρε ντελ Γκρέκο στην περιφέρεια της Νάπολι θεωρείται η «πρωτεύουσα» του διεθνούς εμπορίου και επεξεργασίας κοραλλιών, με τη γειτονική χώρα να περιγράφεται και ως κόμβος της παράνομης διακίνησης του πολύτιμου θαλάσσιου ζώου. Τα δίκτυα των κυκλωμάτων έχουν συχνά «άκρες» και στις ασιατικές αγορές, εκεί όπου φαίνεται να υπάρχει ζήτηση για τον «κόκκινο χρυσό» και τα πολύτιμα κοσμήματα που παράγονται από αυτόν.
Ιταλικά ίχνη έχει και η υπόθεση της Σκοπέλου. Το σκάφος που «λεηλατούσε» τον ελληνικό βυθό είχε μισθωθεί από Ιταλούς και, με βάση όσα έγιναν γνωστά, συνδεόταν με μεταφορική εταιρεία που φέρεται ότι έκανε συχνές μεταφορές προς λιμάνια της Ιταλίας. Οι ελεγκτές εντόπισαν στο σκάφος ποσότητα κοραλλιών που προστατεύονται στο πλαίσιο του δικτύου Natura 2000 και της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον θαλάσσιο χώρο, όπως και καταδυτικό εξοπλισμό, εργαλεία αποκοπής και αποθήκες φύλαξης των κοραλλιών.
Επαγγελματικές άδειες και προστατευόμενο είδος
Στη χώρα μας, παρόλο που υπάρχει σχετική πρόβλεψη αδειοδότησης αλιείας του κόκκινου κοραλλιού, στην πράξη δεν συμβαίνει εδώ και χρόνια. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η τελευταία σχετική επαγγελματική άδεια είχε δοθεί το 2017, ενώ σε ερασιτεχνικό επίπεδο είναι απαγορευμένη· με άλλα λόγια, δεν υπάρχει ενεργή άδεια και οποιαδήποτε αλιευτική δραστηριότητα είναι παράνομη.
Οπως λέει στα «ΝΕΑ» η Α. Μήλιου, το πρόβλημα έγκειται στη μη ολοκληρωμένη χαρτογράφηση των οικοσυστημάτων των κοραλλιών στη χώρα μας. Επιπλέον, όμως, αναφέρει ότι δεν υπάρχει επαρκής καταγραφή και έλεγχος των σκαφών αναψυχής. «Μπορούν να κινούνται ανεξέλεγκτα σε προστατευμένες περιοχές Natura. Αυτό που συνέβη ήταν αναμενόμενο, δεν ξέρουμε τι άλλο μπορεί να συμβαίνει», σημειώνει. Υπάρχει, μάλιστα, ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο. Παλαιότερα, είχε γίνει γνωστό ότι οι άδειες για την αλιεία κοραλλιών δίνονται από έλληνες ψαράδες, ως «υπεργολαβία», σε ξένα σκάφη, κυρίως ιταλικών συμφερόντων.
Τα κόκκινα κοράλλια αποτελούν προστατευόμενο κινδυνεύον είδος. «Η ανάπτυξή τους είναι πολύ αργή, περίπου 0,2 χιλιοστά το έτος. Για να φτάσει ένα κοράλλι στα 3-5 εκατοστά πάχος και να είναι αλιεύσιμο χρειάζονται δεκαετίες», σημειώνει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Πουρσανίδης, ειδικός επιστήμονας στο Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας και διδάκτορας στη Θαλάσσια Οικολογία και Βιοποικιλότητα, προσθέτοντας ότι αναπτύσσονται σε βάθος κάτω των 50 μέτρων. Σύμφωνα με τον επιστήμονα, η αλιεία του είδους θεωρείται τεχνικά δύσκολη και επιτρέπεται μόνο με κατάδυση. Παλαιότερα επιτρεπόταν και με αλιευτικά εργαλεία, κάτι που απαγορεύτηκε ως καταστροφικό για τα οικοσυστήματα.
«Στην Ελλάδα έχουμε κάποια από τα πιο αρχαία κοράλλια στη Μεσόγειο, αλλά δυστυχώς δεν τα προστατεύουμε αρκετά. Ο ζωικός αυτός οργανισμός δίνει ζωή στα θαλάσσια οικοσυστήματα, είναι η βάση για τη ζωή στη θάλασσα», σχολιάζει από μεριάς της η Α. Μήλιου.
Στο μεταξύ, οι έρευνες για την υπόθεση της Σκοπέλου συνεχίζονται, με σκοπό να εντοπιστούν τυχόν συνεργάτες του δικτύου, ενώ ανοιχτός είναι ο δίαυλος επικοινωνίας και με τις ιταλικές Αρχές για να βρεθεί ο παραλήπτης του παράνομου φορτίου. Δεν αποκλείεται να πρόκειται για διεθνές κύκλωμα.