Σε αναμονή απάντησης από το Ιράν ο Τραμπ – Αγωνία για αντίποινα μετά τον βομβαρδισμό των ιρανικών τάνκερ

ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται εκ νέου σε τροχιά έντασης, καθώς ο αμερικανικός στρατός έπληξε την Παρασκευή δύο ιρανικά δεξαμενόπλοια. Ο αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι αναμένει εντός ωρών την απάντηση της Τεχεράνης στη νεότερη πρόταση της κυβέρνησής του για διαρκή τερματισμό των εχθροπραξιών.

Σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό, τα δύο πλοία είχαν άδειες δεξαμενές και «εξουδετερώθηκαν» από μαχητικό αεροσκάφος στον Κόλπο του Ομάν, περιοχή που οδηγεί στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. Βίντεο που δημοσιοποιήθηκαν από το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή (CENTCOM) δείχνουν πυκνό καπνό να βγαίνει από την πρύμνη των δύο τάνκερ, τα οποία δεν είχαν πλέον πηδάλια.

Η κατάσταση των ακυβέρνητων πλοίων παρέμενε ασαφής μέχρι αργά το βράδυ της Παρασκευής. Η Τεχεράνη κατήγγειλε στον ΟΗΕ την «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός που είχε τεθεί σε ισχύ έναν μήνα νωρίτερα.

Στρατιωτική πηγή, που επικαλέστηκε το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, έκανε σαφές ότι οι Ιρανοί δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια. «Έπειτα από περίοδο ανταλλαγών πυρών, οι εχθροπραξίες έχουν σταματήσει και έχει αποκατασταθεί η ηρεμία», είπε η πηγή αυτή.Ανταλλαγές πυρών είχαν σημειωθεί ήδη από την Πέμπτη.

Η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει το στενό του Ορμούζ, κρίσιμη δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, και επιβαρύνει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία.

Σε αντίποινα, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Αναμονή απάντησης από την Τεχεράνη

Από την Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει «απόψε» (έως τις 08:00 ώρα Ελλάδας) απάντηση από το Ιράν στην τελευταία αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου. «Περιμένω γράμμα απόψε, θα δούμε πώς θα πάει αυτό», είπε ο αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε επίσης ότι η Ουάσιγκτον περιμένει απάντηση «εντός της ημέρας». Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, απάντησε πως η Τεχεράνη «ακολουθεί τις δικές της διαδικασίες» και εξακολουθεί να μελετά την πρόταση.

Ο κ. Ρούμπιο κάλεσε τους Ευρωπαίους να συμβάλουν ώστε να ανοίξει με ασφάλεια το στενό του Ορμούζ, αλλά οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αποφεύγουν να δεσμευτούν όσο δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Παράλληλα, η New York Times ανέφερε ότι πετρελαιοκηλίδα 50 τετραγωνικών χιλιομέτρων εντοπίστηκε στον Κόλπο, κοντά στο νησί Χαργκ του Ιράν, σημαντικό πετρελαιοεξαγωγικό κόμβο της χώρας. Η αντιπαράθεση έχει οδηγήσει σε παράλυση της θαλάσσιας κίνησης και αύξηση των τιμών του πετρελαίου, αν και το βαρέλι του Μπρεντ έκλεισε την εβδομάδα κάτω από τα 100 δολάρια.

Το στρατηγικό διακύβευμα του Ορμούζ

Σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν τόνισε ότι το στενό του Ορμούζ αποτελεί για την Τεχεράνη «ευκαιρία εξίσου πολύτιμη με ατομική βόμβα». «Το να έχουμε στα χέρια μας μια τοποθεσία που επιτρέπει να επηρεάσουμε την παγκόσμια οικονομία με μία και μόνη απόφαση είναι μεγάλη ευκαιρία», σημείωσε ο Μοχαμάντ Μοχμπέρ, σύμβουλος του Μοτζταμπά Χαμενεΐ.

Κλιμάκωση και στον Λίβανο

Από τη 2η Μαρτίου, ο Λίβανος έχει μετατραπεί σε δεύτερο μέτωπο του πολέμου, με συγκρούσεις ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη σιιτική Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν. Παρά την κατάπαυση του πυρός που ισχύει θεωρητικά από τις 17 Απριλίου, το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς, κυρίως στον νότο.

Αεροπορικά πλήγματα προκάλεσαν χθες τον θάνατο δέκα ανθρώπων, ανάμεσά τους δύο παιδιά και τρεις γυναίκες, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Βηρυτού. Η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για δύο επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών βάσεων στο βόρειο Ισραήλ.

Νέος γύρος συνομιλιών ανάμεσα στις κυβερνήσεις του Ισραήλ και του Λιβάνου, στις οποίες η Χεζμπολά αντιτίθεται χαρακτηρίζοντάς τες «παράδοση άνευ όρων», έχει προγραμματιστεί για την Ουάσιγκτον στις 14 και 15 Μαΐου. Η «εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός» συγκαταλέγεται στους βασικούς στόχους της λιβανικής κυβέρνησης, όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιούσεφ Ράτζι.