Κάθε φθινόπωρο, το γνώριμο σκηνικό με βήχα στα γραφεία, φτερνίσματα στα μέσα μεταφοράς και παιδιά που επιστρέφουν από το σχολείο με συνάχι, επαναλαμβάνεται. Με τις πρώτες ψυχρές ημέρες, κάνουν την εμφάνισή τους και οι εποχικές λοιμώξεις.
Γιατί αρρωσταίνουμε συχνότερα αυτή την περίοδο; Η δρ. Nikki Ramskill, παθολόγος και ιδρύτρια της The Female Health Doctor Clinic, εξηγεί στον Independent ότι το κρύο από μόνο του δεν είναι ο μοναδικός υπαίτιος. Η απάντηση βρίσκεται σε έναν συνδυασμό πέντε παραγόντων.
1. Οι ιοί εξαπλώνονται ευκολότερα
Το φθινόπωρο και τον χειμώνα, οι αναπνευστικοί ιοί βρίσκουν πιο ευνοϊκές συνθήκες για να μεταδοθούν. Η γρίπη προκαλείται από τους ιούς της γρίπης, ενώ το κοινό κρυολόγημα οφείλεται συχνά στους ρινοϊούς. Γι’ αυτό το αντιγριπικό εμβόλιο προστατεύει από τη γρίπη και τις επιπλοκές της, χωρίς να προφυλάσσει από κάθε κρυολόγημα. Την ίδια περίοδο, κυκλοφορεί και ο κορωνοϊός, ενώ συχνότερες είναι οι εξάρσεις νοροϊού, υπεύθυνου για γαστρεντερίτιδα.
2. Ο ξηρός αέρας επηρεάζει τις φυσικές άμυνες
Η μύτη αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού απέναντι στους μικροοργανισμούς. Η βλέννα παγιδεύει παθογόνους παράγοντες και τους απομακρύνει από το σώμα. Ο κρύος, ξηρός αέρας μπορεί να ξηράνει τον ρινικό βλεννογόνο, διαταράσσοντας αυτή τη λειτουργία. Η θέρμανση σε εσωτερικούς χώρους ενισχύει συχνά την ξηρότητα. Το κρύο, λοιπόν, δεν προκαλεί άμεσα ίωση, αλλά μπορεί να επηρεάσει τους μηχανισμούς άμυνας του αναπνευστικού.
3. Κλειστοί χώροι και κοινός αέρας
Κατά τους μήνες με χαμηλές θερμοκρασίες, περνάμε περισσότερες ώρες σε σπίτια, γραφεία και μέσα μεταφοράς με κλειστά παράθυρα. Ο ανεπαρκής αερισμός επιτρέπει τη συσσώρευση σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, τα οποία μπορεί να περιέχουν ιούς. Όσο περισσότεροι άνθρωποι μοιράζονται έναν κλειστό χώρο, τόσο πιο εύκολη γίνεται η μετάδοση.
4. Επαφές σε σχολεία και εργασιακούς χώρους
Η επιστροφή στην καθημερινότητα μετά τις διακοπές σημαίνει αύξηση των επαφών. Τα σχολεία αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς τα μικρά παιδιά συναντούν ιούς για πρώτη φορά και το ανοσοποιητικό τους σύστημα αναπτύσσεται ακόμη. Έτσι, αρρωσταίνουν συχνότερα και μεταφέρουν λοιμώξεις στο σπίτι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν αδύναμο ανοσοποιητικό.
5. Άγχος και έλλειψη ύπνου
Το φθινόπωρο συνοδεύεται από αυξημένες υποχρεώσεις και απαιτητικά προγράμματα. Όταν συνδυάζονται με ανεπαρκή ύπνο, χρόνιο στρες και κακή διατροφή, το ανοσοποιητικό μπορεί να αποδυναμωθεί. Η ξεκούραση και η σωστή διατροφή ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις καθημερινές προκλήσεις.
Προστασία από τις φθινοπωρινές λοιμώξεις
Η δρ. Ramskill προτείνει απλές πρακτικές που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο:
- Επαρκής ύπνος και σταθερό πρόγραμμα ξεκούρασης.
- Ισορροπημένη διατροφή με φρούτα, λαχανικά, τρόφιμα ολικής άλεσης και πρωτεΐνη.
- Τακτικός αερισμός σπιτιού και γραφείου και περισσότερος χρόνος σε εξωτερικούς χώρους.
- Ενημέρωση για τους συνιστώμενους εμβολιασμούς, ειδικά για άτομα σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.
- Συχνό πλύσιμο χεριών και καθαρισμός επιφανειών και αντικειμένων κοινής χρήσης.
- Κατάλληλη ένδυση για το κρύο, με την επίγνωση ότι τα ζεστά ρούχα δεν αρκούν για να αποτρέψουν μια λοίμωξη.
Συμπέρασμα: Η πτώση της θερμοκρασίας δεν είναι η μοναδική αιτία για τις φθινοπωρινές ιώσεις. Οι ιοί, ο ξηρός αέρας, ο συνωστισμός και οι καθημερινές μας συνήθειες συμβάλλουν στην αύξηση των λοιμώξεων.
Με λίγη προσοχή, μπορούμε να περιορίσουμε τον κίνδυνο. Το φθινόπωρο είναι η εποχή των ιώσεων, αλλά δεν χρειάζεται να γίνει και η εποχή της αρρώστιας, όπως σημειώνει η δρ. Ramskill.