Ο ένας λέει πως αντίπαλός του δεν είναι ο άλλος, αλλά η ΝΔ. Η μεριά του Αλέξη Τσίπρα το πάει ένα βήμα παραπέρα: λέει πως η μάχη για τη δεύτερη θέση και τον βασικό εκπρόσωπο του προοδευτικού χώρου έχει ήδη κριθεί και πως τώρα η αναμέτρηση γίνεται ανάμεσα σε δύο πρωθυπουργούς, έναν πρώην και έναν νυν. Οι πιο αισιόδοξοι στη δική του πλευρά και οι πιο πανικοβλημένοι πέριξ της Χαριλάου Τρικούπη συμφωνούν μαζί του, όμως οι πιο ψύχραιμοι περιμένουν τα ευρήματα του Σεπτεμβρίου, ημερομηνία κομβική για το εγχείρημα της ΕΛΑΣ: αφενός γιατί θα φανεί αν το νέο κόμμα έχει καταφέρει να ξεπεράσει τα ποσοτικά όρια του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ του 2023 και αν όντως έχει ξεφύγει αρκετά, ώστε να μην ακολουθεί στρατηγική δεύτερης κάλπης, αλλά στρατηγική πρώτης. Για το ΠΑΣΟΚ, η ίδια περίοδος μοιάζει με μαραθώνιο: βλέπει μπροστά του την πρόοδο που έκανε τα τελευταία χρόνια να αμφισβητείται, ο μηχανισμός του δείχνει αμηχανία, τα ευρήματα προσκρούουν σε εμφανή και συγκεκριμένα προβλήματα, όμως η αλήθεια είναι πως έχει ξαναπεράσει (πιο) δύσκολα. Εχει, επομένως, αντανακλαστικά, και μια σκληρή βάση που ακόμα και αντίπαλοί του παραδέχονται πως καθίσταται εμπόδιο στη ρευστοποίησή του. Είναι, τελικά, ίδιοι ή είναι διαφορετικοί;
Οι ισορροπίες, ο ΣΥΡΙΖΑ και τα πρόσωπα
«Δεν είναι στόχος μου να επιστρέψω για να καταγράψω ποσοστά ούτε να κάνω τον αρχηγό. Δεν είναι ο στόχος μου να επιστρέψω για να κάνω αυτό που έκανα όταν έφυγα, να είμαι αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης»: Η στρατηγική του Τσίπρα αποτυπώθηκε ξεκάθαρα από τον ίδιο – ως πρόεδρος του κόμματος της, κατά την άποψή του, ήδη ουσιαστικής αξιωματικής αντιπολίτευσης, καλεί τους προοδευτικούς ψηφοφόρους του ευρύτερου χώρου σε συστράτευση μέσα από τις τάξεις της ΕΛΑΣ, που εκπροσωπεί και τα τρία προοδευτικά ρεύματα. Επικοινωνιακά, το μήνυμα πως αυτός είναι ο πραγματικός αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη περνάει με όλους τους τρόπους από την Αμαλίας. Σε πρώτο ενικό (γνωρίζοντας πως το μεγαλύτερο ατού της Αμαλίας είναι εκείνος) εξηγεί πως επέστρεψε για να καλύψει ένα μεγάλο κενό στην αντιπολίτευση, η οποία δεν μπορούσε να ελέγχει στο πλαίσιο του ρόλου της τη ΝΔ – και αυτό είναι το πρώτο καρφί για την πλευρά του Νίκου Ανδρουλάκη.
Το κόμμα ΕΛΑΣ, από την άλλη, ως οργανισμός και δομή μέχρι τώρα έχει υποτυπώδη λειτουργία και διορισμένα όργανα – η πρώτη συνεδρίαση των τομεαρχών έγινε χθες, η πρώτη του Εθνικού Συμβουλίου αναμένεται σήμερα. Ενδεικτικό της φάσης στην οποία βρίσκεται και ως προς την κατανόηση των θέσεων και του προγράμματος είναι πως ο Τσίπρας χρειάστηκε να βγει ο ίδιος για να διορθώσει τα όσα έχουν ακουστεί από τους εκπροσώπους του για τη φορολόγηση της υπερπολυτελούς διαβίωσης. Ο μεγαλύτερος σκόπελος που έχει ίσως να προσπεράσει ο πρώην πρωθυπουργός, ο λόγος για τον οποίο όλοι περιμένουν «τι θα δείξει» ο Σεπτέμβριος, είναι η αναμενόμενη ενσωμάτωση προσώπων από τον ΣΥΡΙΖΑ, που γενικά αλλάζει τις ισορροπίες εντός και εκτός του νεοσύστατου κόμματος. Γιατί για κόμματα, συνεργασίες ούτε λόγος: ο πρώην πρωθυπουργός ξεκαθάρισε σε όλους τους τόνους πως δεν θα συνεργαστεί με κόμματα που θεωρεί πως ο εκλογικός τους κύκλος έχει τελειώσει, σημειώνοντας πως αυτό δεν αφορά μόνο το πρώην κόμμα του. Μετεκλογικά, ωστόσο, αναπαρήγαγε σχεδόν λέξη προς λέξη τη θέση του Νίκου Ανδρουλάκη – θα επιδιώξει συνεργασία στη βάση του προγράμματος και αν κάτι τέτοιο δεν επιτευχθεί, θα πάει σε δεύτερες κάλπες διεκδικώντας την αυτοδυναμία.
Και αυτό είναι ίσως το μόνο σημείο στο οποίο Τσίπρας και Ανδρουλάκης συγκλίνουν τόσο πολύ: έχουν αποφασίσει, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, πως η μεταξύ τους σχέση προεκλογικά είναι ανύπαρκτη, ενώ μετεκλογικά θα κάνουν το βήμα για τη συνεργασία γνωρίζοντας σχεδόν με βεβαιότητα πως με τους όρους που τίθενται η απέναντι πλευρά θα το απορρίψει – ούτε ο Τσίπρας θα δεχόταν ποτέ να είναι υπό τον Ανδρουλάκη ούτε το ΠΑΣΟΚ υπό την ΕΛΑΣ, άρα κι εκεί (ακόμα κι αν μιλάμε για μικρές πιθανότητες) στο μυαλό των δύο επιτελείων η στρατηγική τοποθέτηση επί των συνεργασιών αφορά τη συσπείρωση στην πρώτη κάλπη και όχι στη δεύτερη.
Eπένδυση στο brand name και το πρόγραμμα
Ο Νίκος Ανδρουλάκης ξεδίπλωσε κι αυτός τη στρατηγική του τις προηγούμενες μέρες, περιγράφοντας (ΕΡΤ) ένα δίπολο μεταξύ Μητσοτάκη και Τσίπρα ως μια τοξική εικόνα πόλωσης: «Τους δοκιμάσαμε, κρίθηκαν», επανέλαβε πολλές φορές στην πρόσφατη συνέντευξή του. Και, τοποθετώντας τον Πρωθυπουργό ως βασικό του αντίπαλο, αποδομεί το αίτημα της «αλλαγής πολιτικής» του Τσίπρα. Παίζει με το στοιχείο της αξιοπιστίας του αρχηγού της ΕΛΑΣ, επενδύοντας στην επιλογή του να ιδρύσει ένα «προσωποπαγές κόμμα ΙΧ», αλλά και στην παρουσίαση, ως επιτυχίας, των ποσοστών της ΕΛΑΣ όταν φτάνουν (στην καλύτερη για εκείνους δημοσκόπηση) τα νούμερα με τα οποία ο Τσίπρας παραιτήθηκε από πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, λόγω της έκτασης της ήττας του.
Σε αντίθεση με την Αμαλίας, η Χαριλάου Τρικούπη επενδύει στο brand της, που δεν είναι εύκολο να αποδομηθεί ως «ξοφλημένο» την ώρα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο όλοι το επικαλούνται, το στελεχιακό της δυναμικό (που θεωρείται ατού μπροστά σε άγνωστα, άπειρα ή υπερβολικά φθαρμένα πρόσωπα) και το πρόγραμμά της, που διευκολύνει το αμφίπλευρο κάλεσμα: λόγω της φύσης και της τοποθέτησής του, εκτιμάται πως το ΠΑΣΟΚ είναι το μοναδικό κόμμα που μπορεί να απευθυνθεί τόσο στον απογοητευμένο, κεντρώο ψηφοφόρο της ΝΔ όσο και στον προοδευτικό που δεν εμπιστεύεται το πρόσωπο Τσίπρα. Σε αυτό το πλαίσιο, τις επόμενες μέρες το ΠΑΣΟΚ ανοίγει τον κύκλο της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας – ο Ανδρουλάκης πραγματοποιεί περιοδεία στην Κάσο και την Κάρπαθο στις αρχές της εβδομάδας, ενώ στις 6 Ιουλίου αναμένεται εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη, όπου θα ξεδιπλωθεί και το στελεχιακό πασοκικό δυναμικό.