Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, μετά την επίσημη υποβολή της υποψηφιότητας της Λάνα Ζάκι Νουσεϊμπέ από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την αποχώρηση του πρώην προέδρου της Σενεγάλης, Μακί Σαλ, από την κούρσα διαδοχής.
Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί στη Γενική Συνέλευση διαδραστικός διάλογος με τη Νουσεϊμπέ, η οποία θα παρουσιάσει τις προτεραιότητες και το όραμά της για τον Οργανισμό.
Η υποψηφιότητά της γνωστοποιήθηκε στα κράτη μέλη με κοινή επιστολή της 21ης Οκτωβρίου, την οποία υπέγραψαν ο πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, Χαλιλούρ Ραχμάν, και η πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Οκτώβριο και μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Αγλαΐα Μπάλτα. Η επιστολή διαβιβάζει την επίσημη πρόταση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και τα συνοδευτικά έγγραφα, στο πλαίσιο της διαδικασίας επιλογής και διορισμού του νέου Γενικού Γραμματέα.
Η διπλωματική εμπειρία της Νουσεϊμπέ και η θητεία της στον ΟΗΕ
Στην επιστολή υποβολής της υποψηφιότητας, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προβάλλουν τη διπλωματική εμπειρία της Νουσεϊμπέ, την προσήλωσή της στους σκοπούς και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, καθώς και τη γνώση της για τη λειτουργία του Οργανισμού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ικανότητά της να οικοδομεί σχέσεις και να διαμορφώνει συναινέσεις μεταξύ διαφορετικών πλευρών.
Η Νουσεϊμπέ διετέλεσε μόνιμη αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στον ΟΗΕ από το 2013 έως το 2024. Κατά τη διάρκεια της θητείας της, προήδρευσε του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Μάρτιο του 2022 και τον Ιούνιο του 2023.
Σύμφωνα με το βιογραφικό που συνοδεύει την υποψηφιότητά της, συμμετείχε σε διαπραγματεύσεις για το Αφγανιστάν, την ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα και τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Έχει επίσης διατελέσει πρόεδρος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του UN Women.
«Χωρίς να λογοδοτώ σε καμία κυβέρνηση»
Στο κείμενο με το όραμά της για τον ΟΗΕ, η Νουσεϊμπέ αναφέρει ότι έλαβε άδεια με άμεση ισχύ από τα καθήκοντά της ως υπουργού Επικρατείας στο υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, προκειμένου να διεκδικήσει τη θέση της Γενικής Γραμματέως.
Συνδέει την απόφαση αυτή με την ανεξαρτησία που απαιτεί το αξίωμα, επικαλούμενη το άρθρο 100 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Όπως αναφέρει, επιθυμεί να διεκδικήσει τη θέση με γνώμονα την ανεξαρτησία της, «μιλώντας με ειλικρίνεια σε κάθε κυβέρνηση και χωρίς να λογοδοτώ σε καμία». Παράλληλα, διαβεβαιώνει ότι «δεν θα υπάρχουν εξαιρέσεις για φίλους ούτε μνησικακία απέναντι σε επικριτές».
Κεντρικός άξονας της πρότασής της είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη διεθνή συνεργασία μέσα από απτά αποτελέσματα. «Όταν τα οφέλη της συμφωνίας παύουν να είναι ορατά, η συμφωνία παύει να επιδιώκεται», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι δεσμεύσεις πρέπει να τηρούνται και ότι ο ΟΗΕ οφείλει να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία μετασχηματισμού του.
Έμφαση στην πρόληψη συγκρούσεων και την αθόρυβη διπλωματία
Στον τομέα της ειρήνης και της ασφάλειας, η Νουσεϊμπέ δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη των συγκρούσεων και την αθόρυβη διπλωματία. Σε περιπτώσεις πολεμικών συγκρούσεων, προτείνει τη συστηματική επιδίωξη επιμέρους συμφωνιών, όπως τοπικές εκεχειρίες, ανταλλαγές κρατουμένων και ανθρωπιστικούς διαδρόμους για τη μεταφορά τροφίμων και φαρμάκων, με στόχο τη δημιουργία προϋποθέσεων για ευρύτερες διευθετήσεις.
«Ο ΟΗΕ δεν χρειάζεται να ηγείται κάθε διαδικασίας, αλλά θα πρέπει να είναι έτοιμος να βρίσκεται σε κάθε αίθουσα όπου η παρουσία του έχει αξία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ανάπτυξη, ανθρώπινα δικαιώματα και μεταρρύθμιση του Οργανισμού
Στον τομέα της ανάπτυξης, η υποψήφια προτάσσει τις εθνικές προτεραιότητες, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την εξεύρεση πρακτικών λύσεων για το χρέος και την ενίσχυση των συνεργασιών με αναπτυξιακές τράπεζες, φιλανθρωπικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, δεσμεύεται να υπερασπιστεί το διεθνές δίκαιο, τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Όπως επισημαίνει, η αξιοπιστία του Οργανισμού στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξαρτάται από τη συνεπή εφαρμογή των αρχών του, χωρίς δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Η μεταρρύθμιση της λειτουργίας του ΟΗΕ αποτελεί ακόμη μία βασική προτεραιότητα της υποψηφιότητάς της. Η Νουσεϊμπέ προτείνει την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων σε σχέση με το κόστος, την ενοποίηση αλληλεπικαλυπτόμενων εργασιών στη Γραμματεία και την ευθεία συζήτηση με τις κυβερνήσεις για την καταβολή των οφειλόμενων εισφορών.
«Τα κράτη μέλη δεν θα επενδύσουν σε έναν ΟΗΕ που ζητά πίστη. Θα επενδύσουν σε έναν που δείχνει την απόδοσή του», καταλήγει, θέτοντας την αποτελεσματικότητα και τη λογοδοσία στο επίκεντρο του οράματός της για τον Οργανισμό.