Ο ουκρανός Συνήγορος του Πολίτη Ντμιτρό Λουμπινέτς ξέρει καλύτερα από τους περισσότερους το πραγματικό πρόσωπο του πολέμου. Είναι από τα ελάχιστα άτομα στην Ουκρανία που έχει την άδεια για απευθείας συνομιλίες με τους Ρώσους, καθώς συντονίζει το πρόγραμμα ανταλλαγής αιχμαλώτων πολέμου.
Αυτές τις μέρες βρίσκεται στην Αθήνα για να συμμετάσχει στο συνέδριο του «Economist» και να πραγματοποιήσει συναντήσεις με έλληνες αξιωματούχους. «ΤA ΝΕΑ» βρήκαν τον Ντμιτρό Λουμπινέτς για να τον ρωτήσουν για την αποστολή του, για τον πόλεμο αλλά και για τον Eλληνισμό της Ουκρανίας, μέρος του οποίου είναι και ο ίδιος.
«Η βασική μου αποστολή είναι να μεταφέρω στους εκπροσώπους της ευρύτερης Ευρώπης ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται. Να τους υπενθυμίσω ότι η Ρωσική Ομοσπονδία δεν πολεμά μόνο εναντίον της Ουκρανίας, αλλά εναντίον ολόκληρου του ελεύθερου, ευρωπαϊκού και πολιτισμένου κόσμου», λέει ο Λουμπινέτς και μας εξηγεί τι γίνεται σήμερα με τον πόλεμο.
Εντείνεται η επιθετικότητα
«Δεν έχω την αίσθηση ότι ο πόλεμος βρίσκεται στο τελικό του στάδιο. Θα έλεγα μάλλον το αντίθετο. Βλέπουμε ότι η απειλή από τη Ρωσική Ομοσπονδία αυξάνεται. Η επιθετικότητα εντείνεται. Η κατάσταση στο πεδίο της μάχης αλλάζει – σε ορισμένα σημεία ίσως και προς καλύτερη κατεύθυνση για την Ουκρανία. Όμως συνολικά η κατάσταση επιδεινώνεται, διότι οι Ρώσοι, αντιλαμβανόμενοι ότι δεν μπορούν να νικήσουν τον ουκρανικό στρατό στο πεδίο της μάχης, αποφάσισαν να καταστρέψουν ολοκληρωτικά τις υποδομές της χώρας: την ενέργεια, τη θέρμανση, την ύδρευση, τις πόλεις. Αυτό κάνουν κάθε μέρα. Είμαι επίσης βαθιά πεπεισμένος ότι οι Ρώσοι αποφάσισαν να αλλάξουν την παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Θέλουν να δείξουν ότι ο κόσμος επιστρέφει στην εποχή όπου δίκιο έχει ο ισχυρότερος».
Ο Λουμπινέτς λέει πως είναι παρανόηση αυτό που θεωρούν ορισμένοι στη Δύση, δηλαδή ότι θα πρέπει να αναζητάται ένας συμβιβασμός με τους Ρώσους στη βάση του διεθνούς δικαίου, καθώς «οι Ρώσοι δεν λαμβάνουν καθόλου υπόψη τους το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Εχουν παραβιάσει όλες τις συμβάσεις, όλα τα ψηφίσματα, όλους τους κανόνες που έχουν υιοθετηθεί στον σύγχρονο κόσμο».
Τον ρωτάμε αν είναι οξύμωρη μια τέτοια δήλωση από έναν άνθρωπο που κατ’ εξοχήν συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους – για το θέμα της ανταλλαγής αιχμαλώτων.
«Συνομιλώ με την ομόλογό μου στη Ρωσική Ομοσπονδία, η οποία κατέχει αντίστοιχη θέση με τη δική μου. Δεν θέτουμε στρατιωτικά ή πολιτικά ζητήματα. Συζητούμε αποκλειστικά το ανθρωπιστικό σκέλος: τις ανταλλαγές αιχμαλώτων πολέμου, την επιστροφή αμάχων, καθώς και άλλα ανθρωπιστικά ζητήματα. Με αυτόν τον τρόπο βοηθούμε στην προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών της Ουκρανίας, ακόμη και μέσω του διαλόγου. Ο διάλογος είναι εφικτός, ωστόσο οι Ρώσοι δεν το κάνουν επειδή είναι υπέρμαχοι του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου αλλά επειδή τους συμφέρει. Πρωτίστως επιστρέφουν δικούς τους πολίτες και, ως αντάλλαγμα, επιστρέφουν πολίτες της Ουκρανίας. Και δεν θα κάθονταν ποτέ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εάν δεν αισθάνονταν ότι ο εκπρόσωπος της Ουκρανίας έχει ισχυρή θέση και κάτι να προτείνει. Μόνο έτσι μπορείς να διαπραγματευτείς με τους Ρώσους: Οι Ρώσοι καταλαβαίνουν μόνο τη γλώσσα της ισχύος».
Ο Λουμπινέτς ευχαρίστησε τους ευρωπαίους εταίρους αλλά και τους Ελληνες ξεχωριστά για τη βοήθεια που παρέχουν στην Ουκρανία. Παράλληλα τόνισε ότι «η βοήθεια προς την Ουκρανία και τους Ουκρανούς δεν είναι φιλανθρωπία. Είναι επένδυση στη δική σας ασφάλεια, στην ασφάλεια των δικών σας πολιτών».
«Σήμερα οι Ουκρανοί δίνουν σε ολόκληρη τη μεγάλη Ευρώπη την ευκαιρία να αναπτυχθεί, να προετοιμαστεί. Και ζητούμε από την Ευρώπη να μη χάσει αυτή την ευκαιρία. Αναπτυχθείτε. Αναπτύξτε τη στρατιωτική σας υποδομή. Προετοιμάστε τους στρατούς σας. Προετοιμαστείτε για τις νέες προκλήσεις, για τους νέους καιρούς. Και μαζί, είμαι βέβαιος, θα νικήσουμε τους Ρώσους, όποιος κι αν τους στηρίζει».
Όσον αφορά την πορεία της Ουκρανίας στην ΕΕ, ο Συνήγορος του Πολίτη κάλεσε την Ευρώπη να έχει κατανόηση της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η Ουκρανία την ώρα που προβάλλει συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Αναφερόμενος στις αξίες της Ευρώπης είπε ότι η Ουκρανία έχει αποδείξει την πίστη της σε αυτές πληρώνοντας βαρύ φόρο αίματος στο Μαϊντάν, το οποίο έγινε ακριβώς για αυτό τον λόγο: Για να έχει ευρωπαϊκό μέλλον η χώρα. «Και ακριβώς γι’ αυτό οι Ρώσοι άρχισαν τον πόλεμο εναντίον μας. Έπρεπε να τιμωρηθεί ένας ελεύθερος λαός που έδειξε ότι είναι έτοιμος να κάνει τα πάντα για να γίνει μέρος της ελεύθερης Ευρώπης. Γι’ αυτό ελπίζουμε ότι η Ευρώπη θα κάνει τα πάντα ώστε να αντέξουμε», σχολίασε.
Ο Ντμιτρό Λουμπινέτς κατάγεται από τους Ελληνες της Aζοφικής. Η πόλη του η Βολνοβάχα – η οποία νωρίτερα είχε σημαντικό ελληνικό πληθυσμό – έχει καταληφθεί από τους ρώσους εισβολείς και μερικώς καταστραφεί. Δεν μπορούσαμε να μην τον ρωτήσουμε για τα δεινά των Ελλήνων της Ουκρανίας εξαιτίας της ρωσικής εισβολής.
«Πρόκειται πραγματικά για τραγωδία του λαού μας, της ελληνικής εθνικής μειονότητας της Ουκρανίας, η οποία παραδοσιακά, από τον 18ο αιώνα, ζούσε στα νότια της περιφέρειας Ντονέτσκ, στα νότια της περιφέρειας Ζαπορίζια και στα νότια της περιφέρειας Χερσώνας. Ακριβώς από αυτές τις περιοχές πέρασε ο πόλεμος. Πόλεις καταστράφηκαν. Αρκεί να θυμηθεί κανείς την καταστροφή της Μαριούπολης, η οποία ήταν, θα έλεγα, η ανεπίσημη πρωτεύουσα του ελληνισμού στην Ουκρανία».
Αναζήτηση καταφυγίου
«Δυστυχώς για όλους μας, ένας πολύ μεγάλος αριθμός πολιτών μας έφυγε προς την Ελλάδα, στο πλαίσιο προσωρινής προστασίας ή αναζήτησης καταφυγίου. Σύμφωνα με τη δική μας ανάλυση, περίπου 37.000 εθνοτικοί Ελληνες από την Ουκρανία έχουν μετακινηθεί και βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα. Οι υπόλοιποι μετακινήθηκαν σε διάφορες περιοχές της Ουκρανίας. Πλέον δεν έχουμε εκείνη τη συμπαγή εγκατάσταση. Οι άνθρωποι έχουν διασκορπιστεί σε όλη τη χώρα. Ενα μέρος των Ελλήνων, δυστυχώς, έφυγε και σε άλλες χώρες. Πολλοί θα ήθελαν, πιθανότατα, να επιστρέψουν. Ομως όλους τους συγκρατεί η ρωσική επιθετικότητα».
Ο ίδιος ζητάει από την Ελλάδα να συνεχίσει την στήριξη του ελληνισμού της Ουκρανίας και την προσπάθεια δημιουργίας Ελληνικού Κέντρου στο Κίεβο, όπου γίνεται η μετεγκατάστασή του από τη Μαριούπολη.
«Θέλω να υπενθυμίσω σε όλους ότι κάποτε η απελευθέρωση της Ελλάδας ξεκίνησε από την Οδησσό, από το έδαφος της σημερινής Ουκρανίας, όπου τότε ολόκληρος ο ελεύθερος κόσμος έδειξε ότι θα αγωνιστεί για την ανεξαρτησία του. Σήμερα, με τον ίδιο τρόπο, η Ουκρανία, οι Ουκρανοί, αλλά και οι Ουκρανοί με ελληνικές ρίζες, συνεχίζουν να πολεμούν για το δικαίωμα να είναι ελεύθεροι, να αναπτύσσουν τη χώρα τους, να αναπτύσσουν τη Δημοκρατία».