Στην προσωπικότητα, τη διεθνή διαδρομή και την παρακαταθήκη του Μίνου Ζομπανάκη αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σε εκδήλωση του Φιλολογικού Συλλόγου Χανίων «Ο Χρυσόστομος», προς τιμήν του διακεκριμένου Κρητικού τραπεζίτη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμβολή του στη διαμόρφωση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, στον πατριωτισμό του και στην πεποίθησή του ότι η οικονομία πρέπει να υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε στην προσωπική γνωριμία του με τον Μίνω Ζομπανάκη, αλλά και στη μακρά φιλία που τον συνέδεε με τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, επισημαίνοντας ότι η παρουσία του στην εκδήλωση υπερέβαινε τα όρια ενός θεσμικού καθήκοντος.
«Δεν είμαι εδώ ως πρωθυπουργός, είμαι εδώ ως ένας άνθρωπος ο οποίος είχε την τύχη να τον γνωρίσει από κοντά. Να μοιραστώ την “αιρετική” σκέψη του και να παρακολουθήσω τη μακρά, ειλικρινή φιλία που τον έδενε με τον πατέρα μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αναφερόμενος στην πορεία του Μίνου Ζομπανάκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ένα παιδί από τις Καλύβες του Αποκόρωνα κατάφερε, χάρη στην οξυδέρκεια και την επιμονή του, να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διεθνή τραπεζική σκηνή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις σπουδές του στο Χάρβαρντ, όπου, όπως σημείωσε, έγινε δεκτός χωρίς να διαθέτει προηγουμένως πτυχίο, αποκτώντας στη συνέχεια δύο μεταπτυχιακούς τίτλους και ένα διδακτορικό.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε επίσης στη συμβολή του Ζομπανάκη στη δημιουργία του μηχανισμού χρηματοδότησης που συνδέθηκε με το επιτόκιο Libor, επισημαίνοντας ότι επρόκειτο για μια καινοτόμο ιδέα που επέτρεψε σε κράτη και επιχειρήσεις να αντλούν μεγάλα κεφάλαια, με τον επιμερισμό του κινδύνου μεταξύ περισσότερων τραπεζών.
Ωστόσο, όπως τόνισε, ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι ο ίδιος ο δημιουργός αυτού του μηχανισμού διέγνωσε εγκαίρως τους κινδύνους που μπορούσε να προκαλέσει η ανεξέλεγκτη πιστωτική επέκταση.
«Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 σήμανε έναν συναγερμό, αποκαλώντας αυτή τη δανειακή εξάπλωση ένα “τέρας του Φρανκεστάιν”», ανέφερε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι ο Ζομπανάκης είχε προειδοποιήσει για τις συνέπειες της χορήγησης κεφαλαίων σε δανειολήπτες χωρίς πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.
«Το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι ρινγκ σκληρής κερδοσκοπίας»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε ως κεντρικό στοιχείο της φιλοσοφίας του Μίνου Ζομπανάκη την αντίληψη ότι η οικονομική δραστηριότητα οφείλει να έχει κοινωνικό προσανατολισμό.
«Αν πρέπει να κρατήσουμε κάτι από τη διαδρομή του Μίνου Ζομπανάκη, είναι ότι αντιλαμβανόταν την οικονομία ως ένα πεδίο δράσης για καλύτερη ζωή των πολλών και όχι ως μία αυτοαναφορική άσκηση απληστίας των λίγων», υπογράμμισε.
Όπως πρόσθεσε, για τον διακεκριμένο τραπεζίτη «το χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν ένα εργαλείο ανάπτυξης και ισορροπίας, όχι ένα ρινγκ σκληρής κερδοσκοπίας».
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, στη σκέψη του Ζομπανάκη συνυπήρχαν η οικονομική δικαιοσύνη και ο πολιτικός ρεαλισμός, ενώ παρά την παρουσία του στα ισχυρότερα διεθνή οικονομικά κέντρα, δεν έχασε ποτέ την επαφή του με τις κοινωνικές ανάγκες και τις αξίες του.
Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, ο Μίνως Ζομπανάκης αποτελούσε πηγή ιδεών, κύρους και διεθνών διασυνδέσεων για πρωθυπουργούς και υπουργούς, χωρίς να επιδιώξει ποτέ δημόσια αξιώματα ή θεσμικές θέσεις.
«Κατά καιρούς του προσφέρθηκαν πολλά. Του αρκούσε, όπως έλεγε, να βοηθά αθόρυβα και ιδίως σε δύσκολες στιγμές», σημείωσε, περιγράφοντάς τον ως έναν άνθρωπο που έθετε τις δυνατότητες και τις γνωριμίες του στην υπηρεσία της χώρας, ανεξαρτήτως κομματικών διαχωρισμών.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι κατά την περίοδο της Μεταπολίτευσης, όταν η Ελλάδα προσπαθούσε να ενισχύσει τη διεθνή οικονομική της θέση, η προσωπική επιρροή του Ζομπανάκη συνέβαλε στο άνοιγμα των διεθνών αγορών προς τη χώρα.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι σε περιόδους οικονομικών αναταράξεων ο Ζομπανάκης υπερασπιζόταν σταθερά τρεις αρχές: την ψυχραιμία, τη θεσμική σοβαρότητα και την ύπαρξη ξεκάθαρου σχεδίου.
Ο πρωθυπουργός μοιράστηκε προσωπικές αναμνήσεις από τις συζητήσεις του Μίνου Ζομπανάκη με τον πατέρα του, Κωνσταντίνο Μητσοτάκη.
Όπως είπε, οι δύο άνδρες σπάνια περιορίζονταν σε οικονομικούς δείκτες και τεχνικές λεπτομέρειες, καθώς τους απασχολούσαν περισσότερο η συνολική εικόνα, η ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας και οι στρατηγικές προτεραιότητες της χώρας.
«Τους ενδιέφερε κατά κανόνα η μεγάλη εικόνα, η ευθύνη της ηγεσίας, οι προτεραιότητες κάθε πολιτικής στροφής και η ανάγκη οι Έλληνες να βαδίζουν με αυτογνωσία», ανέφερε.
Οι συζητήσεις τους, τόνισε, κατέληγαν σχεδόν πάντα στην Κρήτη, στους ανθρώπους της και στις εξελίξεις στον τόπο τους.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι ο Ζομπανάκης παρέμεινε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του βαθιά συνδεδεμένος με τις κρητικές του ρίζες, παρά τη διεθνή αναγνώριση και την επαγγελματική του επιτυχία.
«Όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις τόσο πιο γερά οφείλεις να πατάς στη γη», σημείωσε, συνοψίζοντας το δίδαγμα που, κατά τον ίδιο, αφήνει η διαδρομή του.
Στην αρχή της ομιλίας του, ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Φιλολογικό Σύλλογο Χανίων για την ευκαιρία να γνωρίσει μια άγνωστη μέχρι σήμερα πτυχή της οικογενειακής του ιστορίας.
Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στη διδακτική δραστηριότητα του παππού του, Κυριάκου Μητσοτάκη, για την οποία, όπως παραδέχθηκε, δεν είχε προηγουμένως ενημερωθεί.
«Με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον θα προσθέσω στα οικογενειακά μας αρχεία τα αποδεικτικά στοιχεία από τη διδακτική δραστηριότητα του παππού μου», ανέφερε, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα τον είχε συνδέσει κυρίως με τη συμμετοχή του στον Μακεδονικό Αγώνα.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη βιογραφία του Μίνου Ζομπανάκη, την οποία συνέγραψε ο Ηλίας Γαβριλάκης, τονίζοντας ότι το βιβλίο φωτίζει όχι μόνο τη διεθνή επαγγελματική του διαδρομή αλλά και την ανθρώπινη πλευρά του.
Παράλληλα, εξήρε την πρωτοβουλία του ιστορικού Φιλολογικού Συλλόγου Χανίων «Ο Χρυσόστομος» να τιμήσει τη μνήμη του, ενώ αναφέρθηκε και στους δύο γιους του, Ανδρέα και Κωστή, οι οποίοι, όπως σημείωσε, συνεχίζουν την οικογενειακή παρακαταθήκη έχοντας χαράξει τη δική τους πορεία.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεχώρισε τρεις βασικές σκέψεις του Μίνου Ζομπανάκη.
Η πρώτη αφορά την υποχρέωση της οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος να υπηρετούν την κοινωνία και όχι το αντίθετο. Η δεύτερη είναι ότι την πραγματική ιστορία δεν τη γράφουν απαραίτητα όσοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας, αλλά συχνά εκείνοι που δρουν μακριά από τα φώτα. Η τρίτη συνδέεται με την προσωπική στάση ζωής του διακεκριμένου τραπεζίτη, την οποία ο πρωθυπουργός αποτύπωσε παραθέτοντας τα δικά του λόγια:
«Την προσωπικότητά μου χαρακτηρίζουν η φιλοδοξία, η μετριοπάθεια και η συμπόνια. Δεν μπορείς να είσαι ευτυχής αν οι συνάνθρωποί σου υποφέρουν». «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε όλοι συνοδοιπόροι και συνέταιροι ζώντας στην ίδια κοινωνία», κατέληξε ο πρωθυπουργός.