Στην πέμπτη διοργάνωσή του το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (22-28 Ιουνίου) μπορεί να εισέρχεται στον στίβο με αξιώσεις και πείρα διατηρώντας παράλληλα τη φρεσκάδα ενός αποκεντρωμένου θεσμού. Και να διεκδικεί τη συνομιλία και τη δικτύωση με συγγραφείς και ανθρώπους του πολιτισμού. Αυτό άλλωστε υποδεικνύει και η κεντρική θεματική «Κόσμοι σε σύγκρουση» του φεστιβάλ, όπου συμμετέχουν περισσότεροι από 51 εκδότες και 210 ομιλητές από 18 χώρες – συγγραφείς, ακαδημαϊκοί, μεταφραστές, φιλόλογοι, κριτικοί λογοτεχνίας, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες από την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και από Αυστραλία, Γαλλία, Γερμανία, Γουατεμάλα, Δανία, Μ. Βρετανία, ΗΠΑ, Ιρλανδία, Ισπανία, Ισραήλ, Ιταλία, Καναδά, Κούβα, Παλαιστίνη, Σερβία, Σουηδία και Τσεχία. Ολοι θα συμμετάσχουν σε περίπου 130 θεματικές συζητήσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εργαστήρια, περφόρμανς, ποιητικές αναγνώσεις, κινηματογραφικές προβολές, μουσικές εκδηλώσεις γύρω από βιβλία σύγχρονης ελληνικής και ξένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίου.
Μεγάλα ονόματα
Το πρόγραμμα θα κινηθεί γύρω από τις θεματικές πόλεμος και ειρήνη, ζητήματα φύλου, συνόρων, τεχνητής νοημοσύνης, περιβάλλοντος κ.λπ. Αιχμή του δόρατος για το φετινό φεστιβάλ είναι τα μεγάλα ονόματα των συγγραφέων. Μετά τον νομπελίστα Ορχάν Παμούκ, θα έρθουν στα Χανιά ορισμένοι διακεκριμένοι συγγραφείς του σήμερα και του πρόσφατου παρελθόντος. Ανάμεσά τους και μόνο ενδεικτικά, ο γαλλοαλγερινός ψυχίατρος – ψυχαναλυτής Μορίς Ατιά (Πόλις), μία από τις πιο σημαντικές φωνές του σύγχρονου γαλλικού νουάρ και σεναριογράφος. Ο Βιντσέντζο Λατρόνικο (Loggia), διεθνούς απήχησης ιταλός συγγραφέας, μεταφραστής και κριτικός τέχνης, υποψήφιος για το βραβείο Μπούκερ 2025.
Ο Νάιαλ Ουίλιαμς (Δώμα), ιρλανδός μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος, υποψήφιος για το βραβείο Μπούκερ 2014. Ο Αλαν Χόλινγκχερστ (Καστανιώτης), ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή βρετανούς μυθιστοριογράφους, ποιητής, διηγηματογράφος και μεταφραστής, τέως διευθυντής του Times Literary Supplement, ο οποίος έχει τιμηθεί με το βραβείο Μπούκερ 2004. Ο γάλλος συγγραφέας Καρίλ Φερέ (Αγρα), ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ευρωπαϊκού νουάρ, Μεγάλο Βραβείο Αστυνομικής Λογοτεχνίας 2008.
Ο Αλεχάντρο Παλόμας (Opera), ισπανός πεζογράφος, ποιητής και μεταφραστής, Εθνικό Βραβείο Νεανικής Λογοτεχνίας 2016, του οποίου βιβλία έχουν μεταφραστεί σε δεκαπέντε γλώσσες. Η Κέιτι Κιταμούρα (Διόπτρα), αμερικανίδα μυθιστοριογράφος, ο παλαιστίνιος ποιητής Γκάιαθ Αλμαντούν, ο γνωστός μας εδώ και δεκαετίες Τζόναθαν Κόου, από τις σημαντικότερες φωνές της σύγχρονης βρετανικής λογοτεχνίας, ο επίσης Βρετανός πολυμεταφρασμένος Χάρι Κούνζρου, ο Λεονάρδο Παδούρα, ο σημαντικότερος συγγραφέας της Κούβας και μεταξύ των κορυφαίων στη Λατινική Αμερική.
Συμμετέχουν επίσης περισσότεροι από 180 έλληνες συγγραφείς, πεζογράφοι, ποιητές, μεταφραστές, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και άνθρωποι του βιβλίου.
Μετάφραση και εξωτερικό
Η λογοτεχνική μετάφραση και η διεθνής παρουσία του ελληνικού βιβλίου αποτελούν μία από τις κεντρικές θεματικές του φετινού φεστιβάλ. Ξεχωρίζει το αφιέρωμα «Η φωνή των μεταφραστών: η περιπέτεια της μετάφρασης», με τον μεταφραστή και λογοτέχνη Αχιλλέα Κυριακίδη, τον συγγραφέα, ντοκιμαντερίστα και μεταφραστή από τα ιαπωνικά Παναγιώτη Ευαγγελίδη, τις μεταφράστριες Αλεξάνδρα Μπούχλερ και Εφη Γιαννοπούλου, τους μεταφραστές Ρίτσαρντ Γκουίν, Κώστα Αθανασίου, τη συγγραφέα Χριστιάνα Λαμπρινίδη κ.ά.
Ξεχωριστή θέση κατέχει, επίσης, η συζήτηση «Το ελληνικό βιβλίο στο εξωτερικό» (Νίκος Μπακουνάκης, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού, Μιρέλλα Μπατζιανιά, υπεύθυνη Περιεχομένου και Διαχείρισης της βιβλιογραφικής βάσης BookPoint του ΟΣΔΕΛ, Αδριάνα Μαρτίνες, διευθύντρια του Φεστιβάλ ΛΕΑ, Αννα Πατάκη, εκδότρια, Ερση Σωτηροπούλου, συγγραφέας, Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, συγγραφέας, και Μανώλης Πιμπλής, διευθυντής του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων).
Τιμώμενο πρόσωπο για τη φετινή διοργάνωση θα είναι ο Στέφανος Τραχανάς, πρόσωπο με σημαντικό έργο στις επιστήμες και στα γράμματα. Ο Τραχανάς ειδικεύτηκε στην κβαντική μηχανική, έγινε δεκτός ως υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιτήμιο Χάρβαρντ, ενώ υπήρξε ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος της εκδοτικής επιτροπής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης (ΠΕΚ).