Σε νέα τροχιά βρίσκεται η ενεργειακή κρίση που πλήττει τον πληθυσμό, προκαλώντας προβλήματα στις αγορές καθώς το κόστος διαβίωσης γίνεται όλο και πιο συσβάσταχτο. Έντονη ανησυχία υπάρχει για τη γεωπολιτική αστάθεια που επικρατεί εδώ και καιρό, αλλά και για τεχνικά ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την ήδη δύσκολη κατάσταση και πυροδοτούν το ενεργειακό πρόβλημα.
Οι υψηλές τιμές σε πετρέλαιο αλλα και φυσικό αέριο έχουν παγιωθεί, με τους πολίτες να μην μπορούν να ανταποκριθούν στο υψηλό κόστος αγοράς τους, που ορίζει αυτή η νέα συνθήκη. Ο Κωστής Σταμπολής, Πρόεδρος και Εκτελεστικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), μιλώντας στο tanea.gr εξηγεί πως η ανησυχία που επικρατεί δεν αφορά μόνο την ήδη υπάρχουσα κρίση, αλλά την έλλειψη προοπτικής στο να βρεθεί μία λύση.
«Αυτή τη στιγμή έχουμε το πετρέλαιο στα 100 δολάρια που δεν είναι κάτι το περίεργο, ούτε το ασυνήθιστο. Αυτό που μας φοβίζει είναι επειδή αυτό είναι το αποτέλεσμα της κρίσης στον κόλπο και η κρίση συνεχίζεται και θα συνεχιστούν οι υψηλές τιμές. Η προοπτική είναι που μας τρομάζει γιατί δεν βλέπουμε να καλυτερεύουν τα πράγματα. Η παραγωγή του πετρελαίου έχει μειωθεί, το αέριο τελειώνει, άρα είναι μια πολύ ανησυχητική κατάσταση και είναι η πρώτη φορά που έχουμε τόσο σοβαρό πρόβλημα στην προμήθεια και σε πετρέλαιο και σε φυσικό αέριο μαζί. Το 2022 είχαμε την ενεργειακή κρίση, η οποία ήταν κυρίως κρίση του αερίου και κυρίως έβλαψε την Ευρώπη. Τώρα έχουμε μία κρίση που αφορά όλη την Ασία και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πρόβλημα αν και είναι πλήρως αυτάρκεις στην παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά έχουν πρόβλημα γιατί τα διυλιστήρια τους δεν μπορούν να παράγουν αρκετό ντίζελ που είναι το κύριο καύσιμο. Έχει ανέβει πολύ η τιμή, έχει ξεπεράσει τα έξι δολάρια, κάτι που είναι πρωτοφανές για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Όπως αναφέρει ο Κωστής Σταμπολής δεν αποκλείεται να δούμε και περαιτέρω αύξηση στις τιμές καθώς τίποτα δεν αποκλείεται. Το συγκριτικό μοντέλο που αφορά την περίοδο του Σεπτεμβριού του 2025 με την περίοδο του Σεπτέμβρη του 2026 είναι πράγματι εφιαλτικό γιατί όπως προκύπτει, διαπιστώθηκε αύξηση 160% στο φυσικό αέριο. Από τη μεριά του το αέριο φαίνεται με μαθηματική ακρίβεια, να συμπαρασύρει τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και κάπως έτσι μιλάμε για ένα ξέφρενο ράλι στις τιμές που προκαλούν πονοκέφαλο στις αγορές.
Κοντινή λήψη αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου με βαλβίδες και ενεργειακές υποδομές.
«Το ηλεκτρικό ρεύμα επηρεάζεται σε ένα μεγάλο ποσοστό από τις,τιμές του φυσικού αερίου και αυτό το βλέπουμε αυτή τη στιγμή. Οι τιμές κάνανε ένα άλμα σήμερα, λόγω μείωσης της ποσότητας που εγχέεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Επειδή σήμερα έχουμε κακοκαιρία στην Ελλάδα και ένα μεγάλο μέρος των φορτίων καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αυτό έχει μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα να επηρεάζει την τιμή. Άρα η τιμή του ηλεκτρικού πλέον βλέπουμε ότι επηρεάζεται πάρα πολύ και από τις κλιματολιγικές συνθήκες. Αυτό είναι κάτι που δεν συνέβαινε παλιά όταν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συμμετείχαν με ένα σχετικά μικρό ποσοστό. Τώρα συμμετέχουν με ένα ποσοστό που φτάνει το 60%, το ποσοστό αυτό είναι πάρα πολύ μεγάλο. Η ενέργεια που εγχέεται πρέπει να αντικατασταθεί πλέον από άλλη μορφή ενέργειας που είναι ή ο λιγνίτης που παράγουμε μικρές,ποσότητες και κυρίως είναι το φυσικό αέριο το οποίο όμως αυτή την εποχή είναι πολύ ακριβό. Επομένως, εδώ βλέπουμε τις επιπτώσεις στο σύστημα λόγω του ακριβού αερίου. Τον Ιούνio το φυσικό αέριο στην Ευρώπη είχε αυξηθεί 100%. Αν συγκρίνουμε με ακόμη πιο πίσω,η αύξηση είναι της τάξεως του 160% και αυτό σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν, με τις τιμές, του περασμένου Σεπτέμβρη. Δεν αποκλείεται να δούμε και μεγαλύτερη αύξηση. Σε κάθε περίπτωση θα είναι ακριβή η τιμή. Όπως όμως συνέβη και το 2022 θα υπάρξει κάποια επιδότηση για να μπορέσει ο κόσμος να προμηθεύεται το αέριο καθώς και η βιομηχανία αλλά και οι επιχειρήσεις».
Λόγω του πολυσύνθετου προβλήματος, απαιτείται ένας συνδυασμός διορθωτικών αλλαγών στην αγορά, αλλά και κρατικών παρεμβάσεων σε υποδομές. Το σενάριο να βρεθεί μια μόνιμη μείωση των τιμών που να αποτελεί λύση, φαίνεται να είναι κάπως πιο δύσκολο και μακρινό. Αυτό που θα ανακούφιζε τώρα την κατάσταση, άμεσα και πιο σίγουρα, θα ήταν ένα «καλάθι» μέτρων, που θα μποιρούσε να επιφέρει σταδιακή αποκλιμάκωση.
«Οι τιμές μόνο με πολιτική απόφαση μπορεί να πέσουν υπό την άποψη να μειωθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης. Επομένως, η κυβέρνηση έχει την δυνατότητα να μειώσει την τιμή, αν μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση. Ο άλλος τρόπος είναι να επιδοτήσει τις εταιρείες ώστε το τελικό προϊόν να μην έχει ακριβή τιμή. Σε κάθε περίπτωση οι καταναλωτές θα πρέπει να ξέρουν ότι είμαστε σε μια περίοδο υψηλών τιμών και θα πρεπε να κάνουν τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής τους. Δεν μπορούμε να κινούμαστε με την ίδια άνεση που κινούμασταν πριν. Ζούμε σε μια ενεργειακή κρίση ανάμεσα σε δύο πολέμους.
Αυτή τη στιγμή βιώνουμε μια ενεργειακή κρίση που δεν έχουμε ξαναδεί και έχει πολύ ξεχωριστά χαρακτηριστικά όπως το ότι επηρεάζονται ταυτόχρονα πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Δεν γνωρίζουμε που θα πάει αυτό, υπάρχει έντονη ανησυχία στην αγορά και αυτό απεικονίζεται στις τιμές και θα έπρεπε κανονικά η κυβέρνηση να προετοιμάσει τους καταναλωτές για εξοικονόμηση ενέργειας. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να ξοδεύουμε ενέργεια το ίδιο απλόχερα και ανέμελα όπως εώς τώρα. Αυτή τη στιγμή είναι το διεθνές περιβάλλον τόσο αρνητικό που θα πρέπει να υπάρξει σύνεση».
Η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης βρίσκεται καθημερινά στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, καθώς τα μάτια όλων είναι στραμμένα στον κυβερνητικό σχεδιασμό. Όλοι ανυπομονούν να δουν αν θα λειτουργήσει το πακέτο με τα μέτρα στήριξης και αυτό που μένει να διαπιστωθεί είναι αν τα νοικοκυριά θα καταφέρουν να τα βγάλουν πέρα τον συγκεκριμένο χειμώνα ή αν θα λένε κάθε πέρσι και καλύτερα…