Με αμείωτη ένταση συνεχίζονταν έως και χθες οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, ενόψει της επανεκκίνησης των ερευνών για τον GSI, τόσο επί ελληνικού εδάφους όσο και στην Αγκυρα όπου το θέμα συζητήθηκε τη Δευτέρα μεταξύ του τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν και του υπουργού Αμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, αλλά και υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, που ακολούθησε.
Παρά το ότι κεντρική γραμμή των εμπλεκομένων μερών (Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία) αποτέλεσε εξαρχής το να τηρηθούν χαμηλοί τόνοι, μετά την επίσημη αδειοδότηση από πλευράς Ελλάδας προς τη γαλλική εταιρεία, σε θρίλερ εξελίχθηκε η διαδικασία ενημέρωσης της Τουρκίας από τη γαλλική πρεσβεία στην Αγκυρα, μέσω – όπως έγινε γνωστό εκ των υστέρων – ρηματικής διακοίνωσης.
Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Stand by για απόπλου το Abeille Marengo – Ο ρόλος γαλλικού πολεμικού πλοίου
Αφού ξεπεράστηκε η πρώτη φάση (την Παρασκευή) κατά την οποία η τουρκική πλευρά δεν φαινόταν να έχει μείνει ικανοποιημένη, και έπειτα από επικοινωνίες αρμοδίων που μεσολάβησαν, η Αγκυρα τελικά εξέπεμψε το Σάββατο καθησυχαστικό σήμα έχοντας λάβει στα χέρια της, ως παράκτιο κράτος, τη γραπτή ενημέρωση που προσδοκούσε από το Παρίσι, το οποίο ανέλαβε να διαδραματίσει τον ρόλο αυτό.
Ενώ στην ελληνική NAVTEX καταγράφονταν περισσότερες από 40 συντεταγμένες σχετικά με την πορεία του γαλλικού ερευνητικού, στην αρχική ενημέρωση της Αγκυρας δεν υπήρχε καμία.
Σε επικαιροποιημένο ενημερωτικό, η γαλλική πλευρά πρόσθεσε, κατά τις ίδιες πληροφορίες, τρεις – τέσσερις συντεταγμένες. Κι ενώ το ζήτημα είχε ήδη μετατραπεί (από την Κυριακή) σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Αθήνα, μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, με επίδικο το περιεχόμενο και τον χαρακτήρα της γαλλικής ενημέρωσης προς την Αγκυρα, όπως ανέλαβε να εξηγήσει χθες ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου, το κείμενο της ρηματικής διακοίνωσης δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση αίτημα αδειοδότησης, αλλά μια απλή κίνηση γνωστοποίησης προς τη γειτονική χώρα σχετικά με τις προθέσεις της εταιρείας γαλλικών συμφερόντων που έχει αναλάβει τις έρευνες που εκκινούν άμεσα.
«Οι ρηματικές διακοινώσεις εκφράζουν θέσεις και της χώρας αλλά και επιχειρήσεων συμφερόντων της χώρας που τις εκδίδει», σημείωσε σχετικά ο αρμόδιος υφυπουργός, επισημαίνοντας πως εάν επρόκειτο για αίτημα και όχι για ενημέρωση, τότε θα εξέδιδε η Τουρκία NAVTEX. Ο ίδιος ταυτόχρονα εξέφρασε την άποψη πως «δεν βρισκόμαστε κοντά σε σκηνικό κρίσης».
«Μεταφορά μηνύματος»
Για το ίδιο θέμα τοποθετήθηκε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, υπογραμμίζοντας πως σε ό,τι αφορά τη ρηματική διακοίνωση, πρόκειται για τον ηπιότερο τρόπο μεταφοράς ενός μηνύματος από κράτος σε κράτος.
«Δεν συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας ή δικαιωμάτων τρίτων κρατών, είναι καθαρά για λόγους ασφαλείας της ναυσιπλοΐας και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα ούτε αναγνωρίζει το οποιοδήποτε δικαίωμα», ανέφερε ο Παύλος Μαρινάκης, ξεκαθαρίζοντας πως δεν έχει ζητηθεί ούτε πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία.
Αποφεύγοντας να τοποθετηθεί επί του περιεχομένου της ρηματικής διακοίνωσης, ο ίδιος επεσήμανε πως «οι διαδικασίες που ακολουθούνται έχουν ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο», προσθέτοντας πως κάθε ενέργεια τελεί υπό τον πλήρη προγραμματισμό όλων των εμπλεκόμενων μερών.
Αναφορικά με το αν έχει υπάρξει παρέμβαση από τις ΗΠΑ, από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο κάτι τέτοιο διαψεύστηκε κατηγορηματικά, με τον ίδιο να αναφέρει πως δεν μπορεί να γνωρίζει αν έχει συμβεί το οτιδήποτε προς άλλο κράτος. Σε διασαφηνίσεις για το θέμα προέβη και ο Σταύρος Παπασταύρου, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, πως «η όποια ενημέρωση έγινε από τη Γαλλία δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεσα ή έμμεσα ότι συνιστά αίτημα για άδεια».
Παρακολουθώντας με ψυχραιμία τα όσα τεκταίνονται στην Αγκυρα – και επιχειρώντας να κρατήσει λεπτές ισορροπίες με το Παρίσι που θέλει κι αυτό αποδραματοποίηση του θέματος και χαμηλούς τόνους – η Αθήνα εκπέμπει προς πάσα κατεύθυνση πλέον το μήνυμα πως οι εργασίες για τον GSI θα προχωρήσουν και θα ολοκληρωθούν βάσει χρονοδιαγράμματος. Το μομέντουμ, εξάλλου, για την έναρξη των εργασιών του γαλλικού πλοίου κρίνεται ιδανικό. Αφενός έως τις 20 Νοεμβρίου στην Αττάλεια θα διεξάγεται η COP31, όπερ σημαίνει πως το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δεν ενδείκνυται για παραβατική τουρκική συμπεριφορά, πόσο μάλλον για θερμό επεισόδιο.
Επιπλέον, η τουρκική διπλωματία βγαίνει ήδη λαβωμένη από την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού και τη διεθνή κατακραυγή που υπέστη μετά την κινητοποίηση της Ελλάδας.
Ταυτόχρονα, ο αμερικανικός παράγοντας έχει δείξει σαφώς πως δεν επιθυμεί συμπεριφορές στην περιοχή που δυναμιτίζουν την περιφερειακή ασφάλεια, την ώρα που έχει εκδηλώσει και ρητά το ενδιαφέρον του για το συγκεκριμένο πρότζεκτ.