Μ’ ένα πρόγραμμα που εγκαταλείπει τη λογική της διαδοχής μεμονωμένων παραγωγών κι επενδύει σε θεματικούς κύκλους υποδέχεται η Έναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής την σεζόν 2026 – 2027, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας δημιουργικής περιόδου. Η «Εναλλακτική Εποχή», όπως τιτλοφορείται το ρεπερτόριο το οποίο ανακοινώθηκε χθες, συμπίπτει με τη συμπλήρωση δέκα χρόνων παρουσίας της στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και επαναπροσδιορίζει τον ρόλο της ως ένα ζωντανό εργαστήριο σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας όπου ο ήχος λειτουργεί ως κοινός τόπος συνάντησης διαφορετικών μορφών τέχνης.
Όπως ανέφερε ο Γιώργος Κουμεντάκης, καλλιτεχνικός διευθυντής της Λυρικής στο σημείωμά του, «Για πρώτη φορά, ο προγραμματισμός μας οργανώνεται σε μια σειρά από θεματικές ενότητες, η καθεμία με τη δική της ταυτότητα, τους δικούς της δημιουργούς και το δικό της κοινό. Ολα τους, όμως, έχουν ως κοινή αφετηρία τον ήχο: από το μουσικό θέατρο, που παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της Εναλλακτικής Σκηνής, μέχρι τον χορό, τις εικαστικές τέχνες, την ηλεκτρονική δημιουργία, την παλαιά και τη βυζαντινή μουσική, ο ήχος γίνεται το νήμα που συνδέει διαφορετικές μορφές έκφρασης και εμπειρίας». Για τον καλλιτεχνικό σχεδιασμό της καινούργιας χρονιάς, ο ίδιος συνεργάστηκε με τον συνθέτη ακουστικής κι ηλεκτρονικής μουσικής Γιάννη Αγγελάκη, ο οποίος αναλαμβάνει τα καθήκοντα του υπεύθυνου προγραμματισμού Εναλλακτικής Σκηνής.
Μουσικό θέατρο
Ως προς το μουσικό θέατρο, από το φθινόπωρο θα παρουσιαστούν έξι νέες παραγωγές ύστερα από αντίστοιχες αναθέσεις για να διερευνήσουν τη σχέση ήχου, φωνής, σώματος και τεχνολογίας. Μετά το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, η παράσταση χορού του Μπαλέτου της Λυρικής «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», επιστρέφει στη βάση της για να αναδείξει την ποίηση του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη που μελοποίησε ο Γιώργος Κουμεντάκης και χορογράφησαν οι Πατρίσια Απέργη, Ηλίας Χατζηγεωργίου και Εύα Γεωργιτσοπούλου. Με έμπνευση από την «Ιφιγένεια» του Ευριπίδη, το μουσικό σύνολο àktapha σε συνεργασία με τον Θέμελη Γλυνάτση θα παρουσιάσουν το έργο «Η προσφορά» ενώ η ομάδα Nova Melancholia την περφόρμανς «Το να μιλάς γι’ αυτό είναι σαν να το προδίδεις», με αφετηρία τον αισθητικό όρο Camp και το δοκίμιο «Notes on Camp» της Σούζαν Σόνταγκ. Αναφορές από τον «Χαμένο Παράδεισο» του Τζον Μίλτον και τις «Βάκχες» του Ευριπίδη περιλαμβάνει το ορατόριο «Paradise Lost – Μορφαί δαιμονίων» που προτείνει ο Νίκος Γαλενιανός, με τη συμμετοχή του γυναικείου χορωδιακού συνόλου Chores και του μέταλ τραγουδιστή Πέτρου Μηλιάδη (aka Invoker). Τις έννοιες τις εξουσίας, της αντίστασης και της ελευθερίας θα εξερευνήσει το πολυμεσικό έργο «Κάθοδος» των Κωνσταντίνου Μπαρά και Φάνη Σακελλαρίου, εμπνευσμένο από την «Κόλαση» του Δάντη. Ο δε «Αντίχριστος», η σύνθεση του Γιάννη Αγγελάκη θα διερευνήσει τις ιστορικές μορφές του κακού και της ετερότητας.
Σύγχρονη μουσική
Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, έρχονται οι Ημέρες Σύγχρονης Μουσικής, ένας κύκλος 18 συναυλιών αφιερωμένος στη σύγχρονη μουσική δημιουργία. Υπό τον τίτλο «Πολλαπλά παρόντα», το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, αφιερώματα στους Γκιόργκι Κούρταγκ, Γκιέργκι Λίγκετι και Γιώργο Απέργη, συναυλίες του Ergon Ensemble υπό τη διεύθυνση του Νίκου Βασιλείου, της Χορωδίας της ΕΡΤ σε σύμπραξη για πρώτη φορά με την Ένωση Ελλήνων Μουσουργών, των ΤΕΤΤΤΙΞ, καθώς και την επετειακή συναυλία του ARTéfacts ensemble. Επίσης, σχεδιάζεται ο διεθνής διαγωνισμός σύνθεσης Re:Trace, η προβολή της ταινίας «Το εργαστήριο του Δρα Καλιγκάρι» με μουσική επένδυση του Νίκου Καραγιάννη και το ρεσιτάλ πιάνου του Στέφανου Θωμόπουλου.
Βυζαντινή μουσική
Για τον Οκτώβριο προγραμματίζονται οι Ημέρες Βυζαντινής Μουσικής, με τέσσερις συναυλίες σε επιμέλεια του Ζαχαρία Καρούνη που θ’ αναδείξουν την παράδοση της βυζαντινής μουσικής και τις σύγχρονες εκφράσεις της. Τον Νοέμβριο, θα υπάρχουν οι Ημέρες Παλαιάς Μουσικής, με εννιά συναυλίες και ρεπερτόριο από τον Μεσαίωνα κι έπειτα. Το πρόγραμμα αναπτύσσεται σε δύο κύκλους, με τον πρώτο «Η εποχή των επαναστάσεων» σε καλλιτεχνική επιμέλεια του Δήμου Γκουνταρούλη να οργανώνει ένα αφιέρωμα στον Μπετόβεν, με τη συμμετοχή του γάλλου βιολοντσελίστα και γκαμπίστα Κριστόφ Κουάν και του ιάπωνα βιολονίστα Σούνσκε Σάτο. Ο δεύτερος κύκλος «Ενεργά παρελθόντα» σε επιμέλεια του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, περιλαμβάνει την παράσταση «Τιμολέων και Ιουλία: Μια μπαρόκ ιστορία παρενδυσίας» σε σκηνοθεσία Αργυρώς Χιώτη και συμπαραγωγή με το Εθνικό Θέατρο.
Electronica και εικαστικά
Σε ανοιχτή αρένα για συναυλίες, οπτικοακουστικές παραστάσεις και χορό θα μεταμορφωθεί τον Φεβρουάριο η Εναλλακτική Σκηνή για λογαριασμό των Ημερών Ηλεκτρονικής Μουσικής. Ένα μήνα αργότερα, ο ίδιος χώρος θα γίνει μια ζωντανή εγκατάσταση, λόγω των Ημερών Εικαστικών Τεχνών, με την επιστροφή του έργου «Gardens of subversion» του Πέτρου Τουλούδη. Τον Μάιο και τον Ιούνιο η σκηνή θ’ ανήκει στις διαφορετικές κοινότητες από τις Εκπαιδευτικές και Κοινωνικές Δράσεις της Λυρικής, μέσω των Ημερών Κοινότητας και Δημιουργίας. Τέλος, τον Ιούνιο οι Ημέρες Σύγχρονου Χορού σε επιμέλεια της Νάνσυς Νεραντζή, φέρνουν παραγωγές νέων ή ανερχόμενων χορογράφων.
Αναβιώσεις
Στο πρόγραμμα, ακόμα, υπολογίζονται τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, οι αναβιώσεις των περσινών επιτυχημένων παραστάσεων «Viva la mamma!» σε σκηνοθεσία Σοφίας Πάσχου και η όπερα σκιών «Ο Καραγκιόζης Ριγολέττος» σε κείμενο Δημήτρη Δημόπουλου και Αλέξανδρου Μελισσηνού. Νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο, η Εναλλακτική Σκηνή θα φιλοξενήσει για τρεις μέρες επιλεγμένες παραγωγές και καλλιτεχνικές δράσεις σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Φιλίππων, όπως η όπερα «Φαέθων» σε επιμέλεια της Ομάδας Μουσικού Θεάτρου Ραφή και σκηνοθεσία της Σοφίας Αντωνίου. Τέλος, καθ’ όλη τη διάρκεια της σεζόν, από τον Σεπτέμβριο έως τον Ιούλιο, θα διεξάγεται στις εγκαταστάσεις της ο Κύκλος Εργαστηρίων Μουσικού Θεάτρου.