Ενα στοίχημα κόντρα στις δημοσκοπήσεις έβαλε χθες ο Πέδρο Σάντσεθ, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας, προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου. Την αφορμή, (του) την έδωσε η ήττα της κυβέρνησής του στο Κοινοβούλιο την περασμένη Παρασκευή, όταν καταψηφίστηκαν τα έκτακτα μέτρα που προωθούσε ως απάντηση στη λαϊκή οργή και τις κινητοποιήσεις τις οποίες πυροδότησε η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι της στη Μαδρίτη. Παρότι οι επόμενες γενικές εκλογές επρόκειτο κανονικά να διεξαχθούν πριν από το τέλος του επόμενου καλοκαιριού, ο Σάντσεθ αποφάσισε να το ρισκάρει επισπεύδοντάς τες, με την ελπίδα ότι η διάχυτη δυσαρέσκεια για τη στεγαστική κρίση στην Ισπανία θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του και να του επιτρέψει να ενισχύσει την εύθραυστη πολιτική του βάση.
Οπως σημειώνει η «El Pais», ο ισπανός πρωθυπουργός έχει καλλιεργήσει έναν ολόκληρο πολιτικό μύθο γύρω από την ικανότητά του να ξεπερνάει τις μεγαλύτερες δυσκολίες: «Ποτέ όμως δεν είχε χρειαστεί να ανεβεί ένα τόσο ψηλό και απότομο πολιτικό βουνό όσο αυτό των πρόωρων εκλογών, τις οποίες προσπαθούσε επί μήνες να αποφύγει».
Στο τηλεοπτικό διάγγελμα με το οποίο ανακοίνωσε χθες το πρωί την (ευρέως αναμενόμενη) απόφασή του, ο Σάντσεθ υπερασπίστηκε το κοινωνικό και ανθρωπιστικό έργο της κυβέρνησής του. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι έγιναν λάθη, αλλά επέμεινε ότι έχει έρθει η ώρα να αποφασίσει ο ισπανικός λαός. «Εσείς, οι άνδρες και οι γυναίκες της Ισπανίας, πρέπει να αποφασίσετε αν θέλετε να ακολουθήσετε το κύμα της Ακροδεξιάς, που οδηγεί στην οπισθοδρόμηση όπου κι αν κυβερνά, ή να διασφαλίσετε ότι η Ισπανία θα παραμείνει προπύργιο της ανοιχτής κοινωνίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της περιβαλλοντικής υπευθυνότητας.
Πρέπει να αποφασίσετε αν θέλετε η χώρα μας να γυρίσει πίσω ή να συνεχίσει να προχωρά και αν προτιμάτε μια κυβέρνηση που εργάζεται για τα συμφέροντα της πλειονότητας της κοινωνίας». «Επιτέλους, θα αποφασίσει ο ισπανικός λαός», αντέδρασε ο επικεφαλής του αντιπολιτευόμενου Λαϊκού Κόμματος (PP), Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό. «Αυτές οι εκλογές δεν είναι σαν τις προηγούμενες. Το ζητούμενο είναι να νικήσει η Ισπανία τον Σάντσεθ», πρόσθεσε. «Επιτέλους η Ισπανία θα μπορέσει να αποφασίσει τι είδους χώρα θέλει να είναι», δήλωσε από την πλευρά του ο ηγέτης του ακροδεξιού Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ. «Αυτά είναι τα μόνα καλά νέα που μπορούσε να μας φέρει ο Σάντσεθ αυτές τις μέρες», πρόσθεσε.
Το PP διατηρεί σαφές προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις επί των Σοσιαλιστών, εδώ και μήνες, με περίπου 33% έναντι 26%. Ακολουθούν το Vox, που έχει αυξήσει τα ποσοστά του τα τελευταία τρία χρόνια από 12% σε 18%, το Sumar, κυβερνητικός εταίρος των Σοσιαλιστών, με 6% και οι Podemos με 3%. Τα δύο κόμματα της Αριστεράς καταγράφονται πλέον χωριστά, ένας κατακερματισμός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια του Σάντσεθ να διατηρήσει την εξουσία.
Το PP δεν φαίνεται να οδεύει, βέβαια, προς την αυτοδυναμία. Εχει όμως ήδη σχηματίσει κυβερνήσεις συνασπισμού με το Vox σε περιφέρειες, στη βάση πολιτικών συμφωνιών. Το ίδιο θα μπορούσε να επιχειρήσει και πανεθνικά: η πρώτη συμμετοχή ακροδεξιού κόμματος σε ισπανική κυβέρνηση μετά τον θάνατο του Φράνκο και την αποκατάσταση της δημοκρατίας.
Το χαρτί που θα επιχειρήσει να παίξει τώρα ο Σάντσεθ είναι η κινητοποίηση των απογοητευμένων προοδευτικών ψηφοφόρων. Η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού μετά την έξωση της Μαρικάρμεν και τον καταυλισμό διαμαρτυρίας στην Πουέρτα δελ Σολ θεωρήθηκε από το Σοσιαλιστικό κόμμα ως ευκαιρία για μια εκλογική αναμέτρηση σε κάπως ευνοϊκότερο κλίμα σε σχέση με τις προηγούμενες εβδομάδες, όταν κυριαρχούσαν στην επικαιρότητα η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα καθώς και τα σκάνδαλα διαφθοράς στο πρωθυπουργικό περιβάλλον. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των ψηφοφόρων τάσσεται υπέρ των μέτρων που προτείνει η Αριστερά στο στεγαστικό, όπως ο περιορισμός των τιμών των ενοικίων.
Γι’ αυτό και το υπουργικό συμβούλιο θα εγκρίνει σήμερα νομοθετικά διατάγματα για τη στέγαση παρόμοια με εκείνα που καταψήφισε το Κοινοβούλιο την περασμένη Παρασκευή: το Κοινοβούλιο έχει πλέον διαλυθεί, επομένως η επικύρωσή τους δεν θα γίνει από την Ολομέλεια, αλλά από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία, όπου η κυβέρνηση έχει σαφώς περισσότερες ελπίδες να τις περάσει. Ισως έτσι να μπορέσει ο Σάντσεθ να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα και τις κατηγορίες ότι επί οκτώ χρόνια έκανε ελάχιστα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.