ΗΠΑ, Ουκρανία και ΕΕ: Τρεις στρατηγικές για το ρωσο – ουκρανικό

Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να προεξοφλεί ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μπορεί να βρίσκεται κοντά, την ώρα που το Κίεβο εντείνει τις προσπάθειες να εξασφαλίσει τα στρατιωτικά μέσα για τη συνέχιση της άμυνάς του και να διαμορφώσει τους όρους της επόμενης ημέρας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά για μια «μεγάλη συμφωνία» με ενδεχόμενες επιπτώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναζητά διεθνή στήριξη για την αεράμυνα, τις ενεργειακές υποδομές και τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας.

Παράλληλα η Ευρωπαϊκή Ενωση – την οποία το Κρεμλίνο κατηγόρησε χθες ότι δυσκολεύεται να αποφασίσει «ποιος θα μιλήσει εξ ονόματός της» όταν έρθει η ώρα – δυσκολεύεται να διαμορφώσει ενιαία στρατηγική και να εξασφαλίσει ουσιαστικό ρόλο στις διαβουλεύσεις, με την Τζόρτζια Μελόνι να προειδοποιεί ότι η πολυδιάσπαση των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών πλήττει την αξιοπιστία της και αναλυτές να παρακολουθούν το κατά πόσο η Ευρώπη θα συμμετάσχει ισότιμα στη διαμόρφωση  μιας καθοριστικής συμφωνίας ή θα βρεθεί αντιμέτωπη με τετελεσμένα.

Μιλώντας στον Λευκό Οίκο, ο αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι συναντήθηκε με τον ειδικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, χωρίς ωστόσο να έχει επαφή με την ουκρανική αντιπροσωπεία που βρισκόταν εκεί για συνομιλίες με την Πρώτη Κυρία Μελάνια Τραμπ.

Εκτίμησε, μάλιστα, ότι ο πόλεμος βρίσκεται κοντά στη διευθέτησή του, δηλώνοντας ότι η συμφωνία που προωθεί η αμερικανική πλευρά «θα αφορά κάτι περισσότερο από την Ουκρανία» και ενδεχομένως «ολόκληρη την Ευρώπη».

Οι δηλώσεις αυτές, λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τις τριμερείς συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας στο Αμπου Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου, προκαλούν το ενδιαφέρον – αν όχι ερωτήματα – στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το περιεχόμενο μιας συμφωνίας που ενδέχεται να καθορίσει τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της ηπείρου.

Τα ουκρανικά όπλα

Από την πλευρά του, ο ουκρανός πρόεδρος, από τη Μαδρίτη όπου συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής ιβηροαμερικανικών κρατών, ζήτησε διεθνή συνδρομή για την αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών, οι οποίες έχουν υποστεί εκτεταμένες ζημιές από τις ρωσικές επιθέσεις. Παράλληλα, έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα την εξασφάλιση πυραύλων για τα συστήματα Patriot και επαρκούς αριθμού επιχειρησιακών F-16. Εμφανίστηκε επίσης διατεθειμένος να προσαρμοστεί στις νέες πολιτικές ισορροπίες στις ΗΠΑ, μετά την επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, επιδιώκοντας να διατηρήσει τη διακομματική υποστήριξη και να εξασφαλίσει την καταβολή των 16 δισ. δολαρίων που, όπως υποστήριξε, είχαν υποσχεθεί οι ΗΠΑ αλλά δεν απέδωσαν.

Η ευρωπαϊκή εκπροσώπηση

Στις Βρυξέλλες, αμερικανοί, ευρωπαίοι και ουκρανοί αξιωματούχοι επεξεργάστηκαν το πλαίσιο των μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας. Ο αμερικανός απεσταλμένος Τζάρεντ Κούσνερ έκανε λόγο για παραγωγικές συνομιλίες, αναφέροντας ότι εξετάζονται σταθεροί μηχανισμοί διαβούλευσης, στρατιωτική διαφάνεια και μέτρα αποτροπής της κλιμάκωσης, με σεβασμό στην κυριαρχία και τις ανεξάρτητες επιλογές κάθε χώρας.

Ωστόσο, η ευρωπαϊκή εκπροσώπηση παραμένει ανοιχτό ζήτημα. Η ιταλίδα πρωθυπουργός ζήτησε από τον Αντόνιο Κόστα να συζητηθεί στο Δουβλίνο η ανάγκη ενιαίας ευρωπαϊκής φωνής, προειδοποιώντας ότι η εικόνα μιας Ευρώπης «σε πλήρη σύγχυση» εξυπηρετεί όσους επιθυμούν τη συνέχιση του πολέμου.

Την ανάγκη κοινής εκπροσώπησης υποστήριξε και ο πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι, ενώ ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συμφώνησε ότι η ΕΕ πρέπει να ενεργεί «με συνοχή, ενότητα και αποφασιστικότητα».

Η ΕΕ πρέπει να διαδραματίσει ρόλο στην επίτευξη οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας και η Ουκρανία πρέπει να ενταχθεί πλήρως στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, δήλωσε χθες η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, μιλώντας από τη Βαρσοβία.

Ο ρώσος πρόεδρος Πούτιν δεν έχει δικαίωμα βέτο στα ευρωπαϊκά θέματα ασφάλειας, τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η ρωσική δολιοφθορά κατά της Ευρώπης πρέπει να σταματήσει.