Η ίδρυση της ΕΛΑΣ ήταν το τελευταίο βήμα της ολικής επαναφοράς του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό σκηνικό – και ήταν μια στιγμή που μελετήθηκε και συζητήθηκε πολύ στο επιτελείο της Αμαλίας, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός ήθελε η επιστροφή του να εμπεριέχει, σε αντίθεση με την πρώτη του εμφάνιση, μια αίσθηση εμπειρίας και επαγγελματισμού, με δημοσκοπικά μετρήσιμες έννοιες στο χαρτί και ισχυρούς συμβολισμούς στην εικόνα, ακόμα και αν πολλά από αυτά είχαν εμφανείς επιρροές από κομβικές στιγμές της ιστορίας του προοδευτικού χώρου, εντός και εκτός Ελλάδας.
Το όνομα ήταν προσωπική επιλογή του πρώην πρωθυπουργού, παρά τις ενστάσεις και τις διαφωνίες που διατυπώθηκαν και από το επιτελείο του – ήταν μια ιδεολογική επιλογή πολιτικής αναφοράς, αλλά παράλληλα μια επικοινωνιακή απόφαση. Στην πράξη, ο Τσίπρας ήξερε πως το κόμμα του θα γινόταν ευρέως γνωστό μέσα σε λίγα μόλις λεπτά και εμφανώς ήθελε να εκμεταλλευτεί ακόμα και την κακή δημοσιότητα υπέρ του.
Στο σκεπτικό που κυριάρχησε, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) έστελνε μήνυμα πατριωτισμού στο πλαίσιο του προοδευτικού χώρου, η λέξη Αριστερά απαντούσε σε όσους μιλούσαν για στροφή του Τσίπρα προς το Κέντρο και η Συμπαράταξη έδωσε το μήνυμα της σύγκλισης των τριών πολιτικών προοδευτικών ρευμάτων, όπως αυτά περιγράφονται στο μανιφέστο που δόθηκε στη δημοσιότητα μερικές εβδομάδες νωρίτερα. Η ΕΛΑΣ επικράτησε μέσα από μια σειρά άλλων προτάσεων, άλλων πιο ευρέως γνωστών ή πιθανολογούμενων ονομάτων, όπως Πυξίδα, Εμείς και Νέα Μεταπολίτευση, αλλά και λιγότερο συζητημένων που κάποια στιγμή έπεσαν στο τραπέζι, όπως ΣΠΟΡΑ. Από την αρχή, ήταν δεδομένο πως αποκλείονται ονομασίες που παραπέμπουν στον ΣΥΡΙΖΑ – ονομασίες, δηλαδή, που θα περιελάμβαναν λέξεις όπως Συνασπισμός ή Προοδευτική Συμμαχία.
Τα πρόσωπα και οι συμβολισμοί
Και τώρα τι; Η κίνηση του Τσίπρα να εμφανιστεί στον Αρειο Πάγο με την αφυπηρετήσασα ανώτατη δικαστικό Μαρία Λεπενιώτη, με γαλόνια την πρωτόδικη καταδίκη της Χρυσής Αυγής, δείχνει μία ακόμα επιλογή, επικοινωνιακή και πολιτική μαζί – ο πρώην πρωθυπουργός θέλει να εμφανίσει το επόμενο διάστημα πρόσωπα που κάτι να συμβολίζουν, σε πρώτη φάση μακριά από τις γνώριμες φιγούρες του ΣΥΡΙΖΑ. Η Θεώνη Κουφονικολάκου έχει αναλάβει τη «βιτρίνα» της ΕΛΑΣ, μαζί με τέσσερις αναπληρωτές – νέους ηλικιακά, λιγότερο ή περισσότερο «ψημένους» πολιτικά: τυπικά, η πεντάδα των εκπροσώπων και ο ίδιος ο Τσίπρας είναι τα μοναδικά πρόσωπα του κόμματος, καθώς όργανα, έστω προσωρινά, ακόμα δεν υπάρχουν. Είναι, ωστόσο, προφανές πως στους 300 της Ιδρυτικής Διακήρυξης υπάρχουν πρόσωπα με εμβέλεια, τοπική ή πανελλαδική, πρώην βουλευτές και στελέχη του άλλοτε ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ, στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του ευρύτερου προοδευτικού χώρου, «μεταγραφές» από το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, που θα λειτουργήσουν ως η πρώτη «μαγιά» στελεχών, ώστε το κόμμα να είναι έτοιμο στις επόμενες κάλπες. Σε κάθε περίπτωση, η Αμαλίας θα έρθει αντιμέτωπη και με το μέλλον της: οι εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ και στη Νέα Αριστερά τρέχουν, οι ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών ένθεν κι ένθεν έρχονται σε άμεσο χρόνο, δημιουργώντας εκ νέου μια σύνδεση με πρόσωπα του τσιπρικού παρελθόντος – πιθανόν, μαζί με την ανεξαρτητοποίηση των βουλευτών της ΝΕΑΡ, μεταξύ των οποίων αναμένεται να βρίσκεται ο Αλέξης Χαρίτσης, η Εφη Αχτσιόγλου και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, να έρθουν ανεξαρτητοποιήσεις, ακόμα και παραιτήσεις, από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που δεν θέλουν να χάσουν χρόνο και δεν θα περιμένουν έως τις 6 Ιουνίου και την Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ.
Διαχωριστική γραμμή με τα «παλιά κόμματα»
Σε επίπεδο πολιτικό, είναι καθαρή η επιλογή του πρώην πρωθυπουργού να δημιουργήσει μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ των «παλιών κομμάτων της Μεταπολίτευσης» και της ΕΛΑΣ, βάζοντας στο ίδιο καζάνι ως «χρεοκοπημένους σχηματισμούς» τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ – παρότι, όπως στο ΠΑΣΟΚ, στην Αμαλίας επιμένουν πως μόνος αντίπαλος είναι η κυβέρνηση της ΝΔ, η φράση της Κουφονικολάκου περί «μη όμορων χώρων» για τη Χαριλάου Τρικούπη, η απόρριψη της πιθανότητας συνεργασίας (που έχει τις ρίζες της στην προεκλογική στρατηγική του 2023, όταν κάηκε στον χυλό ζητώντας συνεργασία από το ΠΑΣΟΚ, που δεν έκανε ποτέ δεκτή ο Νίκος Ανδρουλάκης) είναι μια κίνηση επιθετική όσον αφορά την παρουσία της ΕΛΑΣ στον προοδευτικό χώρο. Προεκλογικά θα αποφύγει τους συνασπισμούς, επιδιώκει ουσιαστική απορρόφηση των δεξαμενών των υπολοίπων. Μετεκλογικά δεν θέλει συγκυβέρνηση, επιδιώκει αυτοδυναμία.