Σε τροχιά διαδοχής της Κριστίν Λαγκάρντ εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), μετά την ανακοίνωση της προέδρου της ότι θα αποχωρήσει από τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της. Η απόφαση επιταχύνει τις διεργασίες μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για την επιλογή του προσώπου που θα αναλάβει την ηγεσία της κεντρικής τράπεζας της ευρωζώνης.
Η Λαγκάρντ ενημέρωσε για την απόφασή της το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Η θητεία της, η οποία ξεκίνησε το 2019, επρόκειτο να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2027.
Πώς θα επιλεγεί ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ
Η διαδικασία διαδοχής δεν αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ίδιας της ΕΚΤ. Σύμφωνα με το άρθρο 283 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο πρόεδρος διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία, έπειτα από σύσταση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών και οι υπουργοί Οικονομικών συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις για την εξεύρεση υποψηφίου που θα συγκεντρώνει την απαιτούμενη πολιτική στήριξη. Το Συμβούλιο της ΕΕ διατυπώνει τη σχετική σύσταση και ακολουθούν οι γνωμοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, πριν από την τελική απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών.
Ο υποψήφιος πρέπει να είναι υπήκοος κράτους-μέλους της ΕΕ και να διαθέτει αναγνωρισμένο κύρος και επαγγελματική εμπειρία σε νομισματικά ή τραπεζικά θέματα. Η θητεία του προέδρου διαρκεί οκτώ χρόνια και δεν μπορεί να ανανεωθεί.
Ποιοι βρίσκονται στο προσκήνιο
Αν και δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα κάποιος υποψήφιος, δύο ονόματα βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων: ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, Κλάας Κνοτ, και ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος, ο οποίος σήμερα είναι επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών.
Οι δύο οικονομολόγοι θεωρούνται πιθανοί διεκδικητές της θέσης, καθώς οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξετάζουν τις ισορροπίες που θα διαμορφωθούν στην ηγεσία της ΕΚΤ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Reuters, η επιλογή του νέου προέδρου ενδέχεται να συνδεθεί με ευρύτερες διαπραγματεύσεις για τις υπόλοιπες κορυφαίες θέσεις της τράπεζας.
Οι ισορροπίες στην ηγεσία της ευρωζώνης
Η διαδοχή της Λαγκάρντ αναμένεται να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης αναδιάταξης στην κορυφή της ΕΚΤ, καθώς επίκεινται και άλλες αλλαγές στο εξαμελές Εκτελεστικό Συμβούλιο. Οι διαβουλεύσεις αναμένεται, επομένως, να αφορούν όχι μόνο το πρόσωπο που θα αναλάβει την προεδρία, αλλά και τη συνολική ισορροπία εκπροσώπησης των κρατών-μελών στα ανώτατα κλιμάκια της τράπεζας.
Η επιλογή έχει ιδιαίτερη σημασία για την οικονομία της ευρωζώνης, καθώς ο πρόεδρος της ΕΚΤ προεδρεύει στο Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο λαμβάνει τις βασικές αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική, συμπεριλαμβανομένων των επιτοκίων.
Ο νέος πρόεδρος αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα στις 7 Φεβρουαρίου 2027, με ορίζοντα οκταετούς θητείας. Μέχρι τότε, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να καταλήξουν σε συμφωνία για το πρόσωπο που θα καθοδηγήσει τη νομισματική πολιτική της ευρωζώνης σε μια περίοδο οικονομικών και πολιτικών προκλήσεων.