Σαφές μήνυμα ότι δεν προτίθεται να ακολουθήσει την ενεργειακή στροφή της Ουάσιγκτον προς τη Μόσχα στέλνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιδρώντας με έντονο σκεπτικισμό στη συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές.
«Η Ευρώπη γνωρίζει πολύ καλά το κρυφό κόστος που συνδέεται με την υπερβολική εξάρτηση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες και δεν επιθυμεί να χρηματοδοτεί τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας», δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπογραμμίζοντας ότι η απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα θα συνεχιστεί αποφασιστικά.
Η τοποθέτηση των Βρυξελλών αναδεικνύει τη διαφορετική προσέγγιση Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στις ενεργειακές αγορές. Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει την προσφορά καυσίμων και να περιορίσει τις ανατιμήσεις, ενώ η ΕΕ θεωρεί ότι η επιστροφή στις ενεργειακές συναλλαγές με τη Ρωσία ενέχει σοβαρό γεωπολιτικό κόστος.
Επιμένει το Βερολίνο στις κυρώσεις
Στην ίδια γραμμή κινείται η Γερμανία, ξεκαθαρίζοντας ότι η συμφωνία Ουάσιγκτον – Μόσχας δεν μεταβάλλει τη στάση της απέναντι στο Κρεμλίνο.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους δήλωσε ότι το Βερολίνο παραμένει προσηλωμένο στις υφιστάμενες κυρώσεις και συνεχίζει να συνεργάζεται με τους Ευρωπαίους εταίρους για την εξέταση πρόσθετων περιοριστικών μέτρων. Παράλληλα, επανέλαβε τη σταθερή υποστήριξη της Γερμανίας προς την Ουκρανία.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το ζήτημα δεν αφορά μόνο την επάρκεια καυσίμων, αλλά και τη διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία, ώστε να περιοριστούν οι πόροι που μπορούν να χρηματοδοτήσουν τη συνέχιση του πολέμου.
Αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της συμφωνίας
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα διαθέσει σταδιακά συνολικά έως 4,8 εκατομμύρια τόνους ντίζελ, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η προσφορά και να υποχωρήσουν οι τιμές. Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε παράλληλα στην έκδοση προσωρινής άδειας για τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στην παγκόσμια αγορά.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της συμφωνίας παραμένει αβέβαιη. Οι διαταραχές στην ενεργειακή τροφοδοσία, οι περιορισμοί στη διυλιστική παραγωγή και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ίδια η Ρωσία στην κάλυψη της εγχώριας ζήτησης δημιουργούν ερωτήματα για το κατά πόσο θα καταστεί δυνατή η παράδοση των ανακοινωθεισών ποσοτήτων.
Την ίδια στιγμή, ακόμη και εάν οι προμήθειες υλοποιηθούν, δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα οδηγήσουν σε σημαντική και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των τιμών.
Ενεργειακή ασφάλεια ή γεωπολιτικό κόστος;
Η αντιπαράθεση αποτυπώνει το δύσκολο δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι δυτικές κυβερνήσεις: πώς θα προστατεύσουν καταναλωτές και επιχειρήσεις από την ενεργειακή ακρίβεια, χωρίς να αποδυναμώσουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εμπειρία της προηγούμενης ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα αποτελεί προειδοποίηση για τους κινδύνους που συνεπάγεται η σύνδεση της ενεργειακής ασφάλειας με έναν γεωπολιτικό αντίπαλο.