Τα κρεβάτια της IKEA, σχεδιασμένα για την καθημερινή άνεση των καταναλωτών, θα μπορούσαν να αποκτήσουν έναν διαφορετικό ρόλο: να προσφέρουν καταφύγιο σε ανθρώπους που θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια έκτακτη ανάγκη.
Στο μεγαλύτερο κατάστημα της εταιρείας στη Δανία, ο υπεύθυνος ασφαλείας Τόρμπεν Μόρτενσεν (φωτογρφαία), περιγράφει ένα σχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να μετατραπούν σε χώρους φιλοξενίας ή ακόμη και προσωρινής περίθαλψης σε περίπτωση εκτεταμένης διακοπής ρεύματος, πλημμύρας ή επίθεσης σε κρίσιμες υποδομές.
Τα εστιατόρια θα μπορούσαν να παρέχουν γεύματα, οι γεννήτριες ηλεκτροδότηση και τα διαθέσιμα προϊόντα κλινοσκεπάσματα και εξοπλισμό.
«Θέλουμε να είμαστε η εταιρεία που μπορεί να στηρίξει την κοινωνία σε περίπτωση κρίσης», δήλωσε ο Μόρτενσεν, σύμφωνα με το Reuters.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση για την πολιτική ετοιμότητα, η οποία προβλέπει στενότερη συνεργασία μεταξύ κρατών και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε τον Μάρτιο του 2025 τη Στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, κυβερνοεπιθέσεων και άλλων απειλών.
Η ανησυχία εντείνεται εξαιτίας περιστατικών δολιοφθοράς και υβριδικών επιθέσεων στην Ευρώπη. Οι δανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο εντατικοποίησης ενεργειών που αποδίδονται στη Ρωσία, η οποία απορρίπτει τις σχετικές κατηγορίες.
Επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή
Η IKEA συμμετέχει στον δανικό Συνασπισμό Επιχειρήσεων για την Ετοιμότητα σε Κρίσεις, ένα δίκτυο περισσότερων από 200 εταιρειών που απασχολούν συνολικά πάνω από 300.000 εργαζομένους. Στόχος είναι να καταγράφονται οι διαθέσιμοι πόροι και να κινητοποιούνται γρήγορα όταν προκύπτει ανάγκη.
Παράλληλα, ο όμιλος σούπερ μάρκετ Salling Group σχεδιάζει 51 καταστήματα που θα μπορούν να λειτουργούν έως και 48 ώρες χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Αντίστοιχες πρακτικές εφαρμόζονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η Φινλανδία συντονίζει δημόσιους φορείς, οργανώσεις και επιχειρήσεις για την ασφάλεια του εφοδιασμού, ενώ στην Εσθονία εκατοντάδες εταιρείες έχουν υποχρεώσεις διατήρησης κρίσιμων υπηρεσιών σε περιόδους κρίσης.
Από τη θεωρία στην πράξη
Η ιδέα έχει ήδη δοκιμαστεί. Τον Οκτώβριο του 2024, κατά τις καταστροφικές πλημμύρες στη Βαλένθια της Ισπανίας, κατάστημα της IKEA φιλοξένησε περισσότερους από 600 ανθρώπους. Στη Δανία, χιονοθύελλα είχε παγιδεύσει πελάτες και εργαζομένους σε κατάστημα στο Άαλμποργκ το 2021, αναγκάζοντάς τους να διανυκτερεύσουν στα εκθεσιακά κρεβάτια.
Ωστόσο, η λειτουργία τέτοιων χώρων απαιτεί υγειονομικές υποδομές, ασφαλή παροχή νερού, εκπαιδευμένο προσωπικό και σαφή συντονισμό με τις αρχές. Η χρηματοδότηση αποτελεί επίσης κρίσιμο ζήτημα, καθώς στη Δανία διαμορφώνεται σύστημα κρατικής αποζημίωσης των επιχειρήσεων που συνδράμουν σε έκτακτες ανάγκες.
Η IKEA διευκρινίζει ότι δεν διαθέτει ενιαίο παγκόσμιο πρόγραμμα ετοιμότητας και ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες οργανώνονται ανά χώρα.
Το μήνυμα, ωστόσο, είναι σαφές: σε μια Ευρώπη που προετοιμάζεται για ολοένα πιο σύνθετες κρίσεις, η προστασία των πολιτών δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις κρατικές υπηρεσίες.
Ακόμη και ένα πολυκατάστημα μπορεί να γίνει κρίσιμος κρίκος πολιτικής προστασίας, εφόσον υπάρχει οργανωμένος σχεδιασμός και αποτελεσματική συνεργασία.