Ακριβότερα παραμένουν τα αεροπορικά ταξίδια, παρά τις διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων αεροσκαφών, με αεροπορικές εταιρείες και αναλυτές του κλάδου να εκτιμούν ότι οι υψηλοί ναύλοι δεν πρόκειται να υποχωρήσουν άμεσα.
Η τιμή του καυσίμου αεροσκαφών εκτοξεύθηκε μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, υποχώρησε απότομα την άνοιξη και στη συνέχεια πήρε ξανά την ανιούσα μέσα στο καλοκαίρι. Η μεταβλητότητα αυτή δημιουργεί προβλήματα στον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών, οι οποίες καλούνται να αποφασίσουν μήνες νωρίτερα πόσες πτήσεις θα πραγματοποιήσουν και πόσες θέσεις θα διαθέσουν.
Όπως εξηγεί ο Μπρετ Χάουζ, οικονομολόγος στο Columbia Business School, δεν είναι μόνο το ύψος του κόστους των καυσίμων που αποτελεί πρόβλημα για τις αεροπορικές εταιρείες, αλλά και η έντονη μεταβλητότητά του. Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, τις κάνει πιο επιφυλακτικές ως προς τη μείωση των τιμών των εισιτηρίων.
Τα εισιτήρια δεν ακολούθησαν την πτώση των καυσίμων
Η εξέλιξη των αεροπορικών ναύλων δεν ήταν αντίστοιχη με εκείνη των καυσίμων. Ο δείκτης Argus U.S. Jet Fuel Index υποχώρησε από το υψηλό των 4,88 δολαρίων ανά γαλόνι στις αρχές Απριλίου στα 2,70 δολάρια τον Ιούνιο, το χαμηλότερο επίπεδο που είχε καταγραφεί κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Οι μέσες τιμές των εισιτηρίων, ωστόσο, παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών Μεταφορών των ΗΠΑ, ο μέσος αεροπορικός ναύλος, χωρίς τις πρόσθετες χρεώσεις για υπηρεσίες όπως οι παραδοτέες αποσκευές και η επιλογή θέσης, αυξήθηκε από 405 δολάρια το τελευταίο τρίμηνο του 2025 σε 428 δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2026 και σε 436 δολάρια το διάστημα Απριλίου-Ιουνίου.
Η εξήγηση βρίσκεται, μεταξύ άλλων, στον χρόνο που μεσολαβεί από τον σχεδιασμό των δρομολογίων μέχρι την πώληση των εισιτηρίων. Οι αεροπορικές εταιρείες λαμβάνουν αποφάσεις αρκετούς μήνες νωρίτερα, με βάση το αναμενόμενο κόστος καυσίμων και τις υπόλοιπες δαπάνες τους.
Όταν ένα εισιτήριο έχει ήδη πουληθεί, η εταιρεία δεν μπορεί να αυξήσει εκ των υστέρων την τιμή του επειδή αυξήθηκε το κόστος των καυσίμων.
«Δεν είναι μόνο το ύψος του κόστους των καυσίμων που αποτελεί πρόβλημα ή πρόκληση για τις αεροπορικές εταιρείες. Είναι και η μεταβλητότητα», σημειώνει ο Χάουζ.
23% ακριβότερα τα εισιτήρια στις ΗΠΑ
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η πίεση μεταφέρεται πλέον και στους ταξιδιώτες. Τον Αύγουστο, οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων στις ΗΠΑ ήταν 23% υψηλότερες σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας.
Την ίδια στιγμή, όσοι αναζητούν πτήσεις για τις γιορτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ιδιαίτερα υψηλές τιμές.
Σύμφωνα με την εταιρεία κρατήσεων ταξιδιών Hopper, η μέση τιμή εισιτηρίου εσωτερικού μετ’ επιστροφής στις ΗΠΑ την προηγούμενη εβδομάδα διαμορφωνόταν στα 402 δολάρια για την Ημέρα των Ευχαριστιών και στα 452 δολάρια για τα Χριστούγεννα. Πρόκειται για αυξήσεις 31% και 23%, αντίστοιχα, σε σχέση με πέρυσι.
Οι ταξιδιώτες που αγοράζουν εισιτήρια την τελευταία στιγμή αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες επιβαρύνσεις. Σύμφωνα με ανάλυση της Deutsche Bank, ο μέσος ναύλος αυθημερόν για πτήση εσωτερικού απλής μετάβασης της Allegiant Air αυξήθηκε κατά 21% μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τα 280 δολάρια στις 18 Σεπτεμβρίου. Για αντίστοιχο εισιτήριο της American Airlines η τιμή διαμορφώθηκε στα 463 δολάρια, αυξημένη κατά 6%.
Νέα άνοδος στο κόστος των καυσίμων
Την ίδια ώρα, το κόστος του καυσίμου αεροσκαφών άρχισε και πάλι να αυξάνεται.
Ο δείκτης Argus έφτασε τα 4,53 δολάρια ανά γαλόνι στις 17 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 25 Σεπτεμβρίου η μέση τιμή στις τέσσερις αμερικανικές αγορές που παρακολουθεί ο δείκτης διαμορφωνόταν στα 4,30 δολάρια το γαλόνι, σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο του 2025.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με το Jet Fuel Price Monitor της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA), η μέση τιμή του καυσίμου αεροσκαφών ήταν περίπου 99 δολάρια το βαρέλι στις 27 Φεβρουαρίου, την ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου.
Στις αρχές Απριλίου είχε υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας τα 209 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει για σχεδόν τρεις μήνες. Στα μέσα Σεπτεμβρίου είχε ανέλθει εκ νέου στα 195 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Energy Platts που επικαλείται η IATA.
Η νέα άνοδος συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους στην παραγωγή και στις εξαγωγές καυσίμων. Παράλληλα, οι επιθέσεις στην Ουκρανία έχουν προκαλέσει ζημιές σε ρωσικά διυλιστήρια.
Το ντίζελ και το καύσιμο αεροσκαφών είναι στενά συνδεδεμένα προϊόντα, καθώς ανταγωνίζονται για την παραγωγική δυναμικότητα των διυλιστηρίων. Ως αποτέλεσμα, οι ελλείψεις στο ένα μπορούν να ασκήσουν πρόσθετη πίεση στην τιμή και τη διαθεσιμότητα του άλλου.
Η IATA εκτιμά ότι τα καύσιμα θα αντιπροσωπεύουν φέτος σχεδόν το ένα τρίτο των λειτουργικών δαπανών των αεροπορικών εταιρειών, έναντι περίπου ενός τετάρτου το 2025.
Οι αεροπορικές κόβουν πτήσεις
Η άνοδος του κόστους έχει ήδη οδηγήσει τις αεροπορικές εταιρείες σε αλλαγές στα δρομολόγιά τους.
Οι American Airlines, United Airlines και Southwest Airlines έχουν ανακοινώσει περικοπές πτήσεων, κυρίως σε λιγότερο κερδοφόρες διαδρομές.
Η United, για παράδειγμα, ακύρωσε ορισμένες πτήσεις του Δεκεμβρίου και προειδοποίησε ότι ενδέχεται να προχωρήσει σε νέες περικοπές το 2027 εάν οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν υψηλές. Η American Airlines, από την πλευρά της, έχει αναφέρει ότι αναμένει χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης το επόμενο έτος σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις της.
Η επίδραση των υψηλότερων τιμών είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν ένα μεγάλο μέρος των εισιτηρίων έχει ήδη πωληθεί. Περίπου το 35% των εισιτηρίων της United για το τελευταίο τρίμηνο του έτους είχε ήδη κρατηθεί όταν οι τιμές των καυσίμων άρχισαν να αυξάνονται εκ νέου, σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή της εταιρείας Μάικ Λέσκινεν, τον οποίο επικαλείται το Associated Press.
Η United αναμένει να καλύψει το αυξημένο κόστος καυσίμων μέσω των εσόδων της, αλλά όχι άμεσα.
«Στην πραγματικότητα δεν με νοιάζει αν παραμείνει υψηλή. Απλώς θέλω να σταθεροποιηθεί», δήλωσε ο Λέσκινεν στις 16 Σεπτεμβρίου, αναφερόμενος στην τιμή του καυσίμου αεροσκαφών.
Πότε μπορούν να πέσουν οι τιμές
Το ερώτημα πλέον είναι αν μια ενδεχόμενη αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων θα μεταφραστεί γρήγορα σε φθηνότερα αεροπορικά εισιτήρια.
Ο χρόνος που απαιτείται για να μετακυλιστεί το κόστος σημαίνει ότι οι επιβάτες ενδέχεται να συνεχίσουν να πληρώνουν υψηλότερες τιμές ακόμη και αν το κόστος των καυσίμων αρχίσει να υποχωρεί.
Ο Στίβεν Τρέναορ, καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Τσίκο, εκτιμά ότι οι τιμές του καυσίμου αεροσκαφών θα πρέπει να υποχωρήσουν και να παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα για κάποιο διάστημα, προκειμένου να υπάρξει σταθερή αποκλιμάκωση στους αεροπορικούς ναύλους.
Και οι ίδιες οι αεροπορικές δυσκολεύονται να προβλέψουν την πορεία του κόστους. Η JetBlue, μόλις στις 10 Σεπτεμβρίου, αναθεώρησε προς τα πάνω την εκτίμησή της για τη μέση τιμή των καυσίμων το τρίτο τρίμηνο στα 3,96 δολάρια ανά γαλόνι. Μία εβδομάδα αργότερα, ο δείκτης Argus είχε ήδη φτάσει τα 4,53 δολάρια.
Για την American Airlines, κάθε αύξηση κατά ένα σεντ ανά γαλόνι μεταφράζεται σε περίπου 10 εκατ. δολάρια επιπλέον τριμηνιαίου κόστους καυσίμων, σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή Ντέβον Μέι. Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι τελευταίες αυξήσεις θα προσθέσουν περίπου 1 δισ. δολάρια στο κόστος καυσίμων της εταιρείας το τέταρτο τρίμηνο.
Με αυτά τα δεδομένα, η προοπτική για τους ταξιδιώτες που περιμένουν φθηνότερα εισιτήρια δεν είναι άμεση. Όπως δήλωσε ο Χάουζ, η πιθανότητα να μειωθούν σημαντικά οι επιβαρύνσεις από τα καύσιμα και μαζί τους οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων είναι μικρή τους επόμενους μήνες.
Πηγή: Associated Press