Σε εφαρμογή τίθεται η διάταξη που ψήφισε τον περασμένο Ιούλιο η κυβέρνηση και προβλέπει την υπαγωγή στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (τόσο για τον κλάδο κύριας όσο και επικουρικής ασφάλισης), των εργαζόμενων στα νοσοκομεία και στα κέντρα υγείας του ΕΣΥ, καθώς και στο Εθνικό Κέντρο Αμεσης Βοήθειας (ΕKAB).
Η βασική αλλαγή είναι ότι οι εργαζόμενοι των παραπάνω κατηγοριών που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις μπορούν να λάβουν σύνταξη με τη συμπλήρωση του 62ου έτους. Συγκεκριμένα, απαιτούνται τουλάχιστον 15 συντάξιμα έτη, από τα οποία τα 12 χρόνια πρέπει να έχουν διανυθεί αποκλειστικά στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Παράλληλα, τουλάχιστον 3 χρόνια τέτοιας απασχόλησης πρέπει να βρίσκονται μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Με σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης παρέχονται οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 40 του ν. 5316/2026. Η ρύθμιση αφορά εργαζομένους στα νοσοκομεία και κέντρα υγείας του ΕΣΥ και στο ΕΚΑΒ, με τις ειδικότητες νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων-διασωστών, οι οποίοι υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και απασχολούνται αποκλειστικά στις συγκεκριμένες ειδικότητες.
Ο ν. 5316/2026 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 6 Ιουλίου 2026 και από την ημερομηνία αυτή αρχίζει η ισχύς της συγκεκριμένης ρύθμισης.
Το άρθρο 40 προβλέπει ότι η υπαγωγή γίνεται μόνο κατόπιν αίτησης του εργαζομένου, η οποία υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησής του μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών.
Αυτό σημαίνει ότι η κρίσιμη καταληκτική ημερομηνία είναι η 6η Ιανουαρίου 2027. Η αίτηση είναι κοινή για κύρια και επικουρική ασφάλιση. Η υπαγωγή δεν ενεργοποιείται αναδρομικά από τις 6 Ιουλίου. Αρχίζει την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από την υποβολή της αίτησης. Επομένως, ο χρόνος υποβολής της αίτησης έχει πρακτική σημασία και για το πότε αρχίζουν να καταβάλλονται οι πρόσθετες εισφορές.
Συγκεκριμένα, η εν λόγω διάταξη εντάσσει στο εν λόγω ευνοϊκό ασφαλιστικό καθεστώς τις ειδικότητες των νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων διασωστών, οι οποίοι υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου.
Τα σημεία-κλειδιά
Αναλυτικά, τα σημεία-κλειδιά της ένταξης ενός νοσηλευτή ή εργαζομένου στο ΕΚΑΒ στα ΒΑΕ:
- Υπαγωγή στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα ως προς την κύρια ασφάλιση.
- Η υπαγωγή στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (ΒΑΕ) είναι προαιρετική ως προς την κύρια ασφάλιση.
Στην περίπτωση, ωστόσο, υπαγωγής για την κύρια ασφάλιση, καθίσταται υποχρεωτική η ένταξη και για την επικουρική ασφάλιση.
Πραγματοποιείται μόνο κατόπιν υποβολής αίτησης του εργαζομένου προς τις αρμόδιες υπηρεσίες εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησής του, η οποία είναι κοινή τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση.
Για τα πρόσωπα που θα υπαχθούν στη νέα ρύθμιση καταβάλλεται η πρόσθετη ειδική εισφορά ΒΑΕ, η οποία ανέρχεται:
- Για τον κλάδο κύριας σύνταξης σε ποσοστό 3,60% (επιμεριζόμενη σε ποσοστό 2,20% για τον εργαζόμενο και 1,40 για τον εργοδότη).
- Για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης σε ποσοστό 2% (επιμεριζόμενη σε ποσοστό 1,25% για τον εργαζόμενο και σε ποσοστό 0,75% για τον εργοδότη).
Η εν λόγω αίτηση θα πρέπει να υποβληθεί εντός αποκλειστικής προθεσμίας 6 μηνών από την έναρξη ισχύος της διάταξης και δεν θα γίνονται δεκτές εκπρόθεσμες αιτήσεις.
Εξαγορά
Επιπροσθέτως, με τη νέα ρύθμιση παρέχεται σε όσους εργαζόμενους επιθυμούν, η δυνατότητα αναγνώρισης κατόπιν εξαγοράς, του χρόνου πραγματικής απασχόλησής τους στις παραπάνω ειδικότητες (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και βοηθοί ασθενοφόρων διασώστες), προκειμένου να συμπληρώσουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις χρόνου ασφάλισης, δηλαδή 12 έτη απασχόλησης αποκλειστικά στις ειδικότητες αυτές και 3 έτη τουλάχιστον τα τελευταία 17 χρόνια, πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας ή την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.
Η εν λόγω αναγνώριση πραγματοποιείται υποχρεωτικά και στον επικουρικό φορέα για το ίδιο χρονικό διάστημα με αυτό που αναγνωρίστηκε στον κύριο φορέα και η αίτηση αναγνώρισης είναι κοινή.
Υποβάλλεται, μάλιστα, στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα απασχόλησης και πραγματοποιείται με την καταβολή από τον ασφαλισμένο για κάθε μήνα αναγνωριζόμενου χρόνου ασφάλισης, του συνόλου της πρόσθετης ειδικής εισφοράς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (ασφαλισμένου και εργοδότη) κύριας και επικουρικής ασφάλισης, στο ποσοστό που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς και επί των συντάξιμων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον μήνα υποβολής της εν λόγω αίτησης.
Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης
Mε τη νέα ρύθμιση εξομοιώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης όσων ασφαλίζονται στο Δημόσιο και απασχολούνται με τις ειδικότητες του νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου διασώστη, με εκείνες που ισχύουν για τους εργαζόμενους των αντίστοιχων ειδικοτήτων που υπάγονται στην ασφάλιση του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οι οποίοι εμπίπτουν στην προστασία του Κανονισμού των ΒΑΕ και είτε απασχολούνται με τις ως άνω ειδικότητες στο Δημόσιο με σχέση εργασίας ΙΔΑΧ/ΙΔΟΧ, είτε έχουν προσληφθεί στο Δημόσιο από 1.01.2011.
Με την υπαγωγή στις διατάξεις των ΒΑΕ, παρέχεται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος πλήρους κύριας σύνταξης λόγω γήρατος, η δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος της ηλικίας, εφόσον ο εργαζόμενος έχει τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων 12 έτη στις περιοριστικά αναφερόμενες στη διάταξη ειδικότητες (νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου διασώστη) και 3 έτη τα τελευταία 17 χρόνια, πριν από τη συμπλήρωση του ανωτέρω ορίου ηλικίας ή την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης. Για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος για την επικουρική σύνταξη, απαιτείται η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης και η συνταξιοδότηση για την ίδια αιτία από τον κλάδο κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.