- Advertisement -
Τα επίπεδα του κρατικού και του εταιρικού χρέους χτυπούν «καμπανάκι» εδώ και αρκετό καιρό. Στις ΗΠΑ, το ομοσπονδιακό χρέος υπερβαίνει πλέον το 100% του ΑΕΠ, ενώ το κόστος εξυπηρέτησής του – 1 τρισεκατομμύριο δολάρια φέτος – έχει ξεπεράσει τις αμυντικές δαπάνες.
Παράλληλα, με το γαλλικό δημόσιο χρέος να αγγίζει περίπου το 119% του ΑΕΠ, οι αποδόσεις των ομολόγων δέχονται πιέσεις, καθώς οι επενδυτές αμφισβητούν τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής πορείας της χώρας.
Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας δανείζονται αλόγιστα, τόσο μέσω των δημόσιων αγορών όσο και μέσω ιδιωτικών πιστωτικών διαύλων. Οι λεγόμενοι «hyperscalers» – εταιρείες που επενδύουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κέντρα δεδομένων για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) – χρηματοδοτούσαν μέχρι πρότινος τις επενδύσεις τους κυρίως από τις υφιστάμενες ταμειακές ροές και τα ίδια κεφάλαιά τους. Πλέον, ωστόσο, στρέφονται όλο και περισσότερο στη χρηματοδότηση μέσω δανεισμού.
Αυτή η μαζική άντληση κεφαλαίων, που τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη, έχει τρεις άμεσες συνέπειες.
Πρώτον, καταδεικνύει ότι οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας μπορούν εύκολα να αντλήσουν κεφάλαια από τις διεθνείς αγορές χρέους, ακόμη και σε νομίσματα διαφορετικά από το δολάριο.
Δεύτερον, η κλίμακα των εκδόσεων σημαίνει ότι οι «hyperscalers» είναι σε θέση να προσελκύσουν σημαντικά θεσμικά κεφάλαια. Και τρίτον, εκδίδοντας ομόλογα μακροπρόθεσμης διάρκειας, ανταγωνίζονται πλέον τα κράτη για την προσέλκυση κεφαλαίων από συνταξιοδοτικά ταμεία και ασφαλιστικές εταιρείες.
Τι θα σημαίνει όμως αυτός ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση κεφαλαίων για άλλους τομείς και αγορές; Ενας κίνδυνος είναι να προκληθεί το φαινόμενο του «εκτοπισμού» (crowding-out effect) – όχι μόνο μεταξύ των επιχειρήσεων που δανείζονται, αλλά και στις αγορές κρατικού χρέους, όπου οι αποδόσεις ενδέχεται να αυξηθούν, ανεβάζοντας το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων. Σε συνδυασμό με τα ήδη υψηλά επιτόκια, αυτή η δυναμική θα μπορούσε να έχει αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις για χώρες που χρειάζονται κεφάλαια.
Τι πρέπει να γίνει; Η G20 – της οποίας την προεδρία αναλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο από την 1η Δεκεμβρίου – αποτελεί το ιδανικό βήμα για μια συντονισμένη συζήτηση σχετικά με τις ροές κεφαλαίων που συνδέονται με την ΤΝ και τις επιπτώσεις τους. Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να βρεθεί ψηλά στην ατζέντα, με στόχο την καλύτερη κατανόηση αυτής της δυναμικής και την επίτευξη συμφωνίας για μια συντονισμένη πολιτική απάντηση, η οποία θα βασίζεται σε κοινά δεδομένα και από κοινού αναλύσεις.
Παράλληλα, η διεθνής κοινότητα οφείλει να ενισχύσει τα χρηματοοικονομικά εργαλεία που παρέχουν προσιτή χρηματοδότηση στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι εγγυήσεις από πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες μπορούν να προσελκύσουν – αντί να αποθαρρύνουν – τους ιδιώτες επενδυτές, ενώ η αύξηση του δανεισμού σε τοπικά νομίσματα μπορεί να θωρακίσει τους δανειολήπτες από τους κινδύνους των συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Ολόκληρη η συζήτηση γύρω από την ΤΝ περιστρέφεται γύρω από το ερώτημα αν αυτή θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη. Θα ήταν, ωστόσο, πολύ πιο ουσιαστικό να ρωτήσουμε: Ανάπτυξη για ποιον, και εις βάρος τίνος;
Η Πάολα Σουμπάτσι είναι καθηγήτρια και πρόεδρος τμήματος κρατικού χρέους και χρηματοοικονομικών στο Sciences Po
Comments are closed.