Γονικές άδειες χωρίς αναμονή για το δεύτερο παιδί – Άδεια φροντιστή από την πρώτη ημέρα εργασίας

Δύο σημαντικά εμπόδια στην αξιοποίηση των αδειών από εργαζομένους γονείς και όσους φροντίζουν συγγενικά ή άλλα οικεία πρόσωπα με σοβαρά προβλήματα υγείας καταργεί το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας.

Οι γονείς με περισσότερα παιδιά θα μπορούν να λαμβάνουν γονική άδεια για κάθε παιδί χωρίς να μεσολαβεί υποχρεωτικά ένας χρόνος εργασίας μεταξύ δύο αδειών, ενώ η πενθήμερη άδεια φροντιστή θα χορηγείται χωρίς την προϋπόθεση εξάμηνης απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη.

Παράλληλα, εισάγονται ειδικές προβλέψεις για την ψηφιακή κάρτα εργασίας του προσωπικού χειρουργείων και για τη δήλωση του ωραρίου επαγγελματιών οδηγών.

Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στα άρθρα 27 έως 30 του νομοσχεδίου και αφορούν διαφορετικές κατηγορίες εργαζομένων.

Γονική άδεια για κάθε παιδί χωρίς υποχρεωτική αναμονή ενός έτους

Η πρώτη αλλαγή αφορά τους εργαζόμενους γονείς που έχουν περισσότερα από ένα παιδιά.

Με το ισχύον πλαίσιο, η γονική άδεια αποτελεί ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα κάθε εργαζόμενου γονέα ή προσώπου που ασκεί τη γονική μέριμνα.

Η διάρκειά της είναι τέσσερις μήνες για κάθε παιδί και μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνεχόμενα ή τμηματικά μέχρι το παιδί να συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας του.

Για τους δύο πρώτους μήνες της άδειας, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) καταβάλλει επίδομα ίσο με τον εκάστοτε νομοθετημένο κατώτατο μισθό, καθώς και τις προβλεπόμενες αναλογίες δώρων εορτών και επιδόματος άδειας.

Το δικαίωμα στη γονική άδεια και στο επίδομα είναι αυτοτελές για κάθε παιδί.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα προβλέπεται ένας πρόσθετος περιορισμός: για να λάβει ο γονέας γονική άδεια για επόμενο παιδί, πρέπει να έχει μεσολαβήσει ένας χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη από τη λήξη της προηγούμενης γονικής άδειας, εκτός εάν ισχύει ευνοϊκότερη ρύθμιση.

Αυτή ακριβώς την πρόσθετη αναμονή καταργεί το άρθρο 27.

Έτσι, ένας γονέας που έχει δύο μικρά παιδιά δεν θα χρειάζεται να επιστρέψει υποχρεωτικά στην εργασία του για έναν ολόκληρο χρόνο μετά την πρώτη γονική άδεια, προκειμένου να ασκήσει το αντίστοιχο δικαίωμα για το δεύτερο παιδί.

Η αιτιολογική έκθεση διευκρινίζει ότι οι γονείς θα μπορούν να κάνουν χρήση της άδειας και του αντίστοιχου επιδόματος για κάθε παιδί είτε διαδοχικά είτε με άλλον τρόπο που θα συμφωνείται με τον εργοδότη.

Παράδειγμα: Δύο παιδιά κάτω των οκτώ ετών

Ένας εργαζόμενος έχει δύο παιδιά, ηλικίας τριών και πέντε ετών, και πληροί τις προϋποθέσεις χορήγησης γονικής άδειας.

Αφού λάβει γονική άδεια για το πρώτο παιδί, επιθυμεί να χρησιμοποιήσει και την άδεια που δικαιούται για το δεύτερο.

Με τον περιορισμό που καταργείται, θα έπρεπε κατά κανόνα να μεσολαβήσει ένας χρόνος πραγματικής εργασίας στον ίδιο εργοδότη.

Με τη νέα ρύθμιση, δεν θα υπάρχει αυτή η υποχρεωτική χρονική απόσταση. Η δεύτερη άδεια θα μπορεί να χορηγηθεί και διαδοχικά, σύμφωνα με τους κανόνες υποβολής και εξέτασης του αιτήματος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενος αποκτά δικαίωμα να απουσιάσει αυτομάτως οκτώ μήνες χωρίς να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία. Σημαίνει ότι καταργείται ένα συγκεκριμένο πρόσθετο εμπόδιο για τους γονείς περισσότερων παιδιών.

Τι δεν αλλάζει στη γονική άδεια

Χρειάζεται να γίνει μια σημαντική διάκριση: Η κατάργηση της αναμονής μεταξύ δύο γονικών αδειών δεν σημαίνει κατάργηση της γενικής προϋπόθεσης απασχόλησης ενός έτους στον ίδιο εργοδότη για τη χορήγηση γονικής άδειας.

Η γενική αυτή προϋπόθεση παραμένει στο άρθρο 231 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, με την επιφύλαξη ευνοϊκότερων ρυθμίσεων.

Παραμένουν επίσης η τετράμηνη διάρκεια της άδειας ανά παιδί, το ηλικιακό όριο των οκτώ ετών και η επιδότηση των δύο πρώτων μηνών από τη ΔΥΠΑ.

Για τους γονείς διδύμων, τριδύμων ή περισσότερων πολύδυμων παιδιών εξακολουθούν να προβλέπονται ειδικές ευνοϊκές ρυθμίσεις, ενώ οι μόνοι γονείς στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος δικαιούνται διπλάσια άδεια και επίδομα.

Η αίτηση υποβάλλεται κατά κανόνα τουλάχιστον έναν μήνα πριν από την έναρξη της άδειας. Ο εργοδότης οφείλει να την εξετάσει και να απαντήσει, ενώ η τυχόν αναβολή για σοβαρούς λειτουργικούς λόγους πρέπει να αιτιολογείται εγγράφως.

Ο νόμος προβλέπει επίσης δυνατότητα ευέλικτης χρήσης της γονικής άδειας, όπως με μειωμένο ημερήσιο ωράριο ή κατανομή σε ημέρες.

Οι γονείς διατηρούν τα δικαιώματα επιστροφής στην ίδια ή ισοδύναμη θέση εργασίας και προστασίας της επαγγελματικής τους εξέλιξης.

Οι παραπάνω προβλέψεις αποτελούν στοιχεία του υφιστάμενου πλαισίου που εξακολουθούν να ισχύουν και όχι πρόσθετες παροχές που θεσπίζονται τώρα.

Άδεια φροντιστή πέντε ημερών χωρίς εξάμηνη προϋπηρεσία

Η δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά την άδεια φροντιστή.

Πρόκειται για άδεια έως πέντε εργάσιμων ημερών ανά ημερολογιακό έτος, η οποία χορηγείται σε εργαζόμενο που χρειάζεται να φροντίσει ή να υποστηρίξει πρόσωπο με σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.

Η ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης πρέπει να βεβαιώνεται με ιατρική γνωμάτευση, ενώ το πρόσωπο που φροντίζεται πρέπει να εμπίπτει στον νόμιμο ορισμό.

Μέχρι σήμερα, για την αξιοποίηση του δικαιώματος απαιτείται ο εργαζόμενος να έχει συμπληρώσει έξι μήνες συνεχόμενης απασχόλησης ή απασχόλησης με διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Με το άρθρο 28, η εξάμηνη αυτή προϋπόθεση καταργείται.

Συνεπώς, ακόμη και ένας νεοπροσληφθείς εργαζόμενος θα μπορεί να ζητήσει άδεια φροντιστή, εφόσον πληροί τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.

Παράδειγμα: Νεοπροσληφθείς με ασθενή γονέα

Μία εργαζόμενη προσλαμβάνεται σε επιχείρηση και, δύο εβδομάδες αργότερα, ο πατέρας της αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας που απαιτεί τη φροντίδα της.

Με την προηγούμενη προϋπόθεση, η μη συμπλήρωση εξαμήνου αποτελούσε εμπόδιο για τη χορήγηση της συγκεκριμένης άδειας.

Με τη νέα διάταξη, το εμπόδιο αυτό παύει να υφίσταται. Η εργαζόμενη μπορεί να ζητήσει άδεια φροντιστή έως πέντε εργάσιμων ημερών, με την απαιτούμενη ιατρική τεκμηρίωση.

Πρέπει πάντως να διευκρινιστεί ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν καθιερώνει αμειβόμενη άδεια φροντιστή. Η αλλαγή αφορά τον απαιτούμενο χρόνο προϋπηρεσίας και όχι τη μισθολογική μεταχείριση της άδειας.

Έως 30 λεπτά προετοιμασίας για προσωπικό χειρουργείων

Μια ειδικότερη ρύθμιση αφορά τους εργαζομένους σε δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας, ιδίως το προσωπικό που συμμετέχει στη λειτουργία χειρουργείων.

Με το άρθρο 29 προβλέπεται δυνατότητα χρόνου προετοιμασίας έως 30 λεπτών πριν από την έναρξη της εργασίας και έως 30 λεπτών μετά τη λήξη της, για τις περιπτώσεις που καλύπτει η διάταξη.

Η πρόβλεψη συνδέεται με τις ανάγκες προετοιμασίας και αποχώρησης του προσωπικού, όπως η αλλαγή ειδικής ενδυμασίας και άλλες διαδικασίες που προηγούνται ή έπονται της πραγματικής εργασίας.

Για τους περισσότερους άλλους κλάδους, το αντίστοιχο ανώτατο όριο παραμένει στα δέκα λεπτά πριν και δέκα λεπτά μετά την εργασία.

Η διαφοροποίηση αφορά τον τρόπο εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

Δεν σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος μπορεί να παρέχει πραγματική εργασία επί μία ώρα επιπλέον ημερησίως χωρίς αυτή να καταγράφεται.

Αν κατά τον χρόνο που χαρακτηρίζεται ως προετοιμασία διαπιστωθεί πραγματική απασχόληση, το νομοσχέδιο προβλέπει την επιβολή των σχετικών διοικητικών κυρώσεων από την Επιθεώρηση Εργασίας.

Περισσότερος χρόνος για τη δήλωση αλλαγών στο ωράριο των οδηγών

Η τέταρτη παρέμβαση αφορά εργοδότες που απασχολούν συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών οδηγών, μεταξύ των οποίων οδηγούς φορτηγών, τουριστικών λεωφορείων και λεωφορείων αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ που εμπίπτουν στο πεδίο της διάταξης.

Σήμερα, οι αλλαγές στο ωράριο, στην οργάνωση του χρόνου εργασίας και στη νόμιμη υπερωριακή απασχόληση δηλώνονται απολογιστικά μέσα σε 15 ημέρες από το τέλος κάθε εβδομαδιαίας περιόδου εργασίας.

Με το άρθρο 30, η προθεσμία μεταφέρεται έως το τέλος του επόμενου ημερολογιακού μήνα από εκείνον κατά τον οποίο παρασχέθηκε η εργασία.

Για παράδειγμα, μεταβολές ωραρίου που πραγματοποιούνται μέσα στον Νοέμβριο θα μπορούν να καταχωριστούν έως το τέλος Δεκεμβρίου.

Η αλλαγή αφορά την προθεσμία καταχώρισης στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και όχι τα νόμιμα όρια οδήγησης, ανάπαυσης ή υπερωριακής απασχόλησης.

Η υποχρέωση δήλωσης παραμένει και προβλέπονται κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

To άρθρο Γονικές άδειες χωρίς αναμονή για το δεύτερο παιδί – Άδεια φροντιστή από την πρώτη ημέρα εργασίας δημοσιεύτηκε στο NewsIT .