Αθανασία με αντίτιμο εκατομμύρια: Οι δισεκατομμυριούχοι που θέλουν να νικήσουν τον θάνατο

^«Είσαι σκληρή σαν του θανάτου τη γροθιά, μα ‘ρθαν καιροί που σε πιστέψανε βαθιά. Κάθε γενιά δική της θέλει να γενείς, ομορφονιά που δε σε κέρδισε κανείς». Με αυτά τα λόγια περιγράφει την αθανασία ο Νίκος Γκάτσος στο γνωστό τραγούδι με τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, πολλά χρόνια πριν κάποιοι επενδύσουν εκατομμύρια για να την κερδίσουν τελικά.

Από τη μία έχουμε την επιστήμη που κάνει «θαύματα» και έχει αυξήσει σημαντικά το προσδόκιμο ζωής σε σχέση με έναν αιώνα πριν, για το σύνολο του πληθυσμού, από την άλλη έχουμε τους δισεκατομμυριούχους. Μετά τον ανταγωνισμό τους για την κατάκτηση του Διαστήματος επιδίδονται σε έναν αγώνα δρόμου για το ποιος θα καταφέρει να «κερδίσει» περισσότερα χρόνια. Μπορεί τα χρήματα να μη φέρνουν την ευτυχία όπως λέει ο (φτωχός) λαός, αλλά μπορούν να διεκδικήσουν τη μακροζωία.

Δυστυχώς, δεν είναι μύθος πως κάποιος με αρκετά χρήματα έχει μεγαλύτερες δυνατότητες περίθαλψης και φροντίδας στο σύστημα υγείας. Πλέον, όμως, μιλάμε για κάτι άλλο. Την ευθεία παρέμβαση στον βιολογικό κύκλο του σώματος ώστε να παραταθεί η διάρκεια ζωής. Ετσι το ρητό «ο χρόνος είναι χρήμα» θα δούμε τα επόμενα χρόνια να γίνεται «το χρήμα είναι χρόνος».

Ημιεπιστημονικές μέθοδοι

Στον αγώνα που υποκινείται από την αγωνία για επιμήκυνση της ζωής, οι βαθύπλουτοι δεν διστάζουν να γίνουν οι ίδιοι το πεδίο εκτέλεσης υψηλής επικινδυνότητας μεθόδων με αμφίβολα αποτελέσματα. Η προσωπική τους αγωνία, όμως, για άλλους είναι επενδυτική ευκαιρία. Το Χόλιγουντ, η Σίλικον Βάλεϊ, Εμίρηδες, Ασιάτες και ρώσοι μεγιστάνες εκτός από «πελάτες» γίνονται και ιδιοκτήτες εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες επιβράδυνσης του φυσικού βιολογικού κύκλου.

Ο Τζεφ Μπέζος, ο Πίτερ Τιλ, ο Σαμ Αλτμαν, ο Πίτερ Διαμαντής, ο Μπεν Γκρίνφιλντ και άλλοι έχουν χρηματοδοτήσει εταιρείες που ερευνούν θεραπείες που μπορούν να αντιστρέψουν ή να επιβραδύνουν την κυτταρική γήρανση. Το «μενού» δεν περιλαμβάνει μόνο κρέμες και υγιεινό φαγητό, αλλά θεραπείες με υπερβαρικό οξυγόνο, μετάγγιση με αίμα νεότερων ατόμων, εμφύτευση συσκευών στο σώμα (παραβίωση) κ.ά. Μπορεί όλες αυτές οι διαδικασίες να μην είναι αποδεκτές από την επίσημη ιατρική, αλλά η ματαιοδοξία συχνά τρέχει πιο γρήγορα από τις τεκμηριωμένες επιστημονικές έρευνες.

Σε αναζήτηση από το ’90

Ηδη, από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, η αντιγήρανση απασχολούσε έντονα την ιατρική και την παραϊατρική κοινότητα και όσους θα ήθελαν να αγοράσουν μια τέτοια υπηρεσία πληρώνοντας αδρά. Το 1991, ιδρύθηκε η Αμερικανική Ακαδημία Αντιγηραντικής Ιατρικής (A4M), που όμως δεν αναγνωρίζεται από το Αμερικανικό Συμβούλιο Ιατρικών Ειδικοτήτων. Από το 2000 και μετά δημιουργούνται διαρκώς ιδρύματα, κέντρα και ινστιτούτα που ασχολούνται με το θέμα της αντιγήρανσης είτε σε επίπεδο χρηματοδότησης είτε σε επίπεδο έρευνας και ανάπτυξης ιατρικής τεχνολογίας. Το 2003, οι Ομπρι ντε Γκρέι και Ντέιβιντ Γκόμπελ ίδρυσαν το Methuselah, το οποίο παρέχει οικονομικές επιχορηγήσεις σε ερευνητικά έργα κατά της γήρανσης. Το 2009, ιδρύεται το Ιδρυμα Ερευνας SENS, με έδρα την Καλιφόρνια που διεξάγει έρευνα για τη γήρανση και χρηματοδοτεί άλλα αντίστοιχα ερευνητικά έργα σε διάφορα πανεπιστήμια.

Οι τεχνολογικοί κολοσσοί

Το 2013, η Google ανακοίνωσε την Calico, μια εταιρεία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο που αξιοποιεί νέες τεχνολογίες για να αυξήσει την επιστημονική κατανόηση της βιολογίας της γήρανσης, ενώ ένα χρόνο μετά ο βιολόγος Κρεγκ Βέντερ ίδρυσε τη Human Longevity Inc. με αντικείμενο την επιστημονική έρευνα για τον τερματισμό της γήρανσης μέσω της γονιδιωματικής και της κυτταρικής θεραπείας. Το 2015 ιδρύεται η Retro Biosciences, στην οποία πρόσφατα ο ιδρυτής του OpenAI, Σαμ Αλτμαν επένδυσε 180 εκατομμύρια δολάρια.

Οι πιο νέοι στον χώρο είναι η Altos Labs, με στόχο την ανάπτυξη τεχνολογιών που επιτρέπουν σε ανθρώπινα κύτταρα να «αναστρέφουν» τα σημάδια γήρανσης και η Tally Health, μια νέα εταιρεία βιοτεχνολογίας που συνιδρύθηκε από τον επιστήμονα του Χάρβαρντ, Ντέιβιντ Σινκλέρ, ο οποίος θεωρείται από τους γκουρού του χώρου. Εκεί επένδυσαν εκατομμύρια ευρώ ο Τζον Λέτζεντ, ο Πέδρο Πασκάλ, ο Ζακ Εφρον κ.ά. Τελευταίο «φρούτο» είναι το blueprint project που δημιουργήθηκε από τον Μπράιαν Τζόνσον και βασίζεται σε ένα συγκεκριμένο πρωτόκολλο αντιγήρανσης. Εκτός από ιδιωτικές πρωτοβουλίες, η έρευνα για τη γήρανση διεξάγεται και σε πανεπιστημιακά εργαστήρια όπως του Χάρβαρντ και του UCLA, με πειράματα που γίνονται κυρίως σε ποντίκια και έντομα. Τα 5 δισ. δολάρια που έχουν επενδυθεί σε αυτές τις διαδικασίες – μόνο στην Αμερική – τις τελευταίες δύο δεκαετίες («Wall Street Journal») δεν τα λες και λίγα.

Ερχεται νέο θεσμικό πλαίσιο

Στη χώρα μας, πριν από λίγες μέρες συγκροτήθηκε 27μελής επιτροπή για τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που θα διέπει τις υπηρεσίες αντιγήρανσης και μακροζωίας. Αποστολή της επιτροπής θα είναι να επεξεργαστεί τις αναγκαίες νομοθετικές ρυθμίσεις και να εισηγηθεί προσχέδιο νόμου. Η επιτροπή καλείται να ολοκληρώσει το έργο της μέσα σε έξι μήνες σύμφωνα με την υπουργική απόφαση. Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο αφορά ιατρικές και μη πράξεις αντιγήρανσης και μακροζωίας, καθώς και τους όρους και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας.