Βιοπαθολόγοι σε οριακό σημείο

Η επόμενη «τέλεια καταιγίδα» για το ΕΣΥ φαίνεται να απέχει μόλις λίγα χρόνια, καθώς μετά τους αναισθησιολόγους και τους παθολόγους, μια ακόμη κρίσιμη ειδικότητα για τη λειτουργία των νοσοκομείων βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα εντονότερη έλλειψη νέων γιατρών. Αρκεί κάποιος να αναλογιστεί ότι πανελλαδικά μόλις δύο στις δέκα θέσεις ειδικευόμενων στο νευραλγικό πεδίο της Ιατρικής Βιοπαθολογίας είναι σήμερα καλυμμένες, ποσοστό που δείχνει πως στο άμεσο μέλλον η στάθμη της «δεξαμενής» ειδικευμένων θα μειωθεί απειλητικά.

Η πρόσφατη προειδοποίηση του προέδρου του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Νίκου Μπάτζιου, προκάλεσε αίσθηση. Οπως υπογράμμισε, στα δημόσια νοσοκομεία της πόλης υπάρχουν 43 κενές οργανικές θέσεις γιατρών της συγκεκριμένης ειδικότητας. Το νούμερο αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό εάν αναλογιστεί κανείς ότι αυτή η «μαύρη τρύπα» αντιστοιχεί στο 48,9% του συνολικού ελλείμματος όλων των ιατρικών ειδικοτήτων στα νοσοκομεία της συμπρωτεύουσας.

Εντούτοις, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται αποκλειστικά σε μία γεωγραφική περιοχή. Τα στοιχεία που παρουσιάζει ο ομότιμος καθηγητής Ιατρικής Βιοπαθολογίας του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής Βιοπαθολογίας – Εργαστηριακής Ιατρικής (ΕΕΙΒΕΙ), Στέλιος Χατζηπαναγιώτου, αποτυπώνουν τη συρρίκνωση του κλάδου πανελλαδικά. Ο ίδιος επικαλείται δεδομένα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών που δείχνουν ότι από το 2016 έως το 2024 στην Αττική καταγράφηκαν 126 λιγότεροι γιατροί βιοπαθολόγοι.

Ομως, ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα όταν εστιάζει κάποιος στη νέα γενιά επιστημόνων που αναμένεται να πάρουν τη σκυτάλη από τους παλαιότερους, οι οποίοι σταδιακά βγαίνουν στη σύνταξη. Από τους 282 ειδικευόμενους που υπήρχαν το 2015 στα νοσοκομεία της Αθήνας, σήμερα δεν ξεπερνούν τους 44. Παράλληλα, σε καταγραφή που πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2024, στο πλαίσιο επιτροπής του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ), η κάλυψη των θέσεων στα κέντρα ειδίκευσης ανερχόταν μόλις στο 20%.

Στο εξωτερικό

Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση αυτή δεν προέκυψε αιφνιδίως. Οπως εξηγεί ο Σ. Χατζηπαναγιώτου, η οικονομική κρίση συνοδεύτηκε από μεγάλη φυγή επιστημόνων στο εξωτερικό, καθώς αφενός υπήρχε ζήτηση για βιοπαθολόγους και αφετέρου οι αμοιβές ήταν και παραμένουν σαφώς πιο δελεαστικές. Επίσης, πρέπει να συνυπολογιστεί ότι η ίδρυση και η λειτουργία ενός ιδιωτικού εργαστηρίου εντός των συνόρων απαιτούν σημαντική επένδυση, ενώ στη συνέχεια προστέθηκε η επιβάρυνση από τους μηχανισμούς clawback και rebate.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν, οι εκπρόσωποι του κλάδου τονίζουν ότι οι οικονομικές πιέσεις έχουν οδηγήσει πολλά ιδιωτικά εργαστήρια σε μαρασμό, περιορίζοντας τις δυνατότητες για ικανοποιητικές απολαβές και καθιστώντας την ειδικότητα λιγότερο ελκυστική για τους νέους γιατρούς.

Κάπως έτσι, το 2023, όπως αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΕΙΒΕΙ, κατατέθηκε πρόταση στο Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) για τον χαρακτηρισμό της ειδικότητας ως άγονης, η οποία έγινε δεκτή. «Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για άλλες άγονες ειδικότητες, όπως η Αναισθησιολογία, δεν προβλέφθηκε επίδομα ούτε για τους ειδικευόμενους ούτε για τους ειδικευμένους βιοπαθολόγους. Παράλληλα δεν προχώρησε η πρόταση να μπορούν ορισμένες από τις κενές θέσεις να καλύπτονται από γιατρούς που επιθυμούν να αποκτήσουν δεύτερη ειδικότητα».