Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ: Δημοψήφισμα για το τέλος του τραμπισμού

Δημοψήφισμα για το τέλος του τραμπισμού θεωρούν πολίτες και πολιτικοί αναλυτές τις αυριανές ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο στις ΗΠΑ. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ένα «Δημοκρατικό κύμα» ακόμα και σε προπύργια του κυβερνώντος κόμματος, ενώ η έκταση της ζημιάς για τους Ρεπουμπλικανούς θα καθορίσει την πολιτική κληρονομιά του Ντόναλντ Τραμπ.

Οπως γράφουν οι «New York Times», οι οικονομικές ανησυχίες αποτελούσαν το πιο πιεστικό ζήτημα για τους ψηφοφόρους σε τέσσερις από τις έξι προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές αυτού του αιώνα. Αλλά με τον πόλεμο στο Ιράν και τους δασμούς να αυξάνουν τις τιμές του φυσικού αερίου, τον πληθωρισμό και τα επιτόκια στεγαστικών δανείων, οι ανησυχίες διαγράφονται πολύ πιο έντονες και βρίσκονται, αναμφισβήτητα, στο επίκεντρο των τελευταίων ημερών της σκληρής εκστρατείας που θα κρίνει τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Οι Δημοκρατικοί επικρίνουν τον πρόεδρο Τραμπ για την έναρξη πολέμου με το Ιράν και την επιβολή δασμών που έχουν αυξήσει τις τιμές, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί επιμένουν ότι τα θεμελιώδη στοιχεία της οικονομίας είναι ισχυρότερα από ό,τι πριν αναλάβουν την εξουσία στις αρχές του 2025. Οι δημοσκοπήσεις, πάντως, δείχνουν ότι τα οικονομικά ζητήματα είναι για άλλη μία φορά στην κορυφή των θεμάτων που απασχολούν τους περισσότερους ψηφοφόρους.

Το υψηλό κόστος ζωής

Αν οι προεδρικές εκλογές αφορούν ένα όραμα για το μέλλον της χώρας, οι ενδιάμεσες εκλογές, που γίνονται δύο χρόνια μετά, δίνουν στους ψηφοφόρους την ευκαιρία να εκφράσουν την ετυμηγορία τους για το πρόεδρο, το Κογκρέσο και, σχεδόν πάντα, για την οικονομική υγεία του έθνους. Αυτή τη φορά πολλά αμερικανικά μέσα καταγράφουν το ότι οι περισσότεροι πολίτες κατηγορούν άμεσα για το υψηλό κόστος τον πρόεδρο Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς.

Με εκατομμύρια ψήφους ήδη να έχουν σταλεί ταχυδρομικά — υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα, πέραν του εάν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να πάρουν τον έλεγχο της Βουλής. Και τι θα γίνει στη Γερουσία; Θα επηρεάσει ο κακός καιρός την προσέλευση των ψηφοφόρων; Θα αμφισβητηθούν τα αποτελέσματα, όπως τις προηγούμενες φορές από τον Ντόναλντ Τραμπ;

Οι προβλέψεις είναι τόσο αρνητικές για τους Ρεπουμπλικανούς, ώστε είναι ενδεικτικό ότι ο μεγιστάνας Ιλον Μασκ έχει επενδύσει σχεδόν μισό δισεκατομμύριο δολάρια στις εκλογές για να βοηθήσει τους υποψήφιους του κόμματος. Αρκούν αυτά τα τεράστια χρηματικά ποσά για να  αλλάξει την πορεία των ενδιάμεσων εκλογών; Μάλλον όχι, αν λάβουμε υπόψη ότι ο πρόεδρος Τραμπ ενώ είχε ανακοινώσει ότι ακυρώνει προεκλογικές εμφανίσεις στο Κάνσας και την Αϊόβα, αποφάσισε 24 ώρες μετά να τις πραγματοποιήσει. «Ενα τελικό προεκλογικό σπριντ του Τραμπ που έχει γεύση αποχαιρετιστήριας περιοδείας», σχολίασε το CNN.

Συνολικά, ο αμερικανός πρόεδρος έχει πραγματοποιήσει τις τελευταίες εβδομάδες 28 προεκλογικές συγκεντρώσεις – ένα ρεκόρ στο οποίο ο Τύπος έδωσε το παρατσούκλι «ενδιάμεση επίθεση». Ακόμα δεν είναι σαφές εάν θα έχει εξυπηρετήσει τον σκοπό της: να αντιστρέψει τις ζοφερές προοπτικές στις δημοσκοπήσεις για τους Ρεπουμπλικανούς. Μέχρι χθες το κόμμα του Τραμπ ήταν οκτώ μονάδες πίσω στη πρόθεση ψήφου και οι δημοσκοπήσεις υποθέτουν ότι θα χάσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, εκτός απροόπτου, ενώ δεν θεωρούν απίθανο να χάσουν και τη Γερουσία – κάτι που φάνταζε πολύ δύσκολο πριν από το καλοκαίρι.

«Σαν να είμαι εγώ»

Συνολικά, η αιφνιδιαστική εκστρατεία προεκλογικών εκδηλώσεων ανήλθε σε σχεδόν εξήντα ώρες κλασικής ρητορικής του Τραμπ: ψέματα («δεν υπάρχει πληθωρισμός»), επιθέσεις στον Τύπο, η ξενοφοβική ρητορική (αυτή τη φορά γεμάτη ισλαμοφοβία), ψεύτικες υποσχέσεις (5.000 δολάρια για όλους αν κερδίσει το κόμμα του), παλιά αστεία («Η Μελάνια μισεί όταν τα λέω αυτά») και νέες εμμονές (ειδικά με τα οπίσθια ενός γερουσιαστή του Οχάιο). Κυρίως, όμως, σε κάθε μία από αυτές τις εκδηλώσεις, το ίδιο αίτημα προς τους υποστηρικτές του: «Παρακαλώ, συμπεριφερθείτε σαν να είμαι εγώ στο ψηφοδέλτιο».

Πρόκειται για ένα επικίνδυνο στοίχημα, το οποίο, αν αποδώσει, σίγουρα θα εδραιώσει τα πολιτικά του ένστικτα, σημειώνουν οι «Financial Times». Πολλοί παράγοντες, όμως, λειτουργούν εναντίον του: ποσοστό αποδοχής του προέδρου σε ιστορικά χαμηλά, ο πόλεμος στο Ιράν χωρίς ορατό τέλος, η κλιμάκωση της κυβερνητικής διαφθοράς βρίσκεται ψηλά στις ανησυχίες των ψηφοφόρων, όπως και η βάναυση εκστρατεία μετανάστευσης της κυβέρνησης και  φυσικά η πληγείσα οικονομία. Η πρόκληση υπογραμμίζει τη φύση αυτών των εκλογών ως δημοψήφισμα για το τέλος του τραμπισμού και για το αν η φούσκα του κινήματος MAGA έχει τελικά σκάσει.

Το δεύτερο μισό της θητείας

Εάν το «μπλε κύμα» (των Δημοκρατικών) επιβεβαιωθεί και εάν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών αποδεχθεί τα αποτελέσματα, το δεύτερο μισό της θητείας του προβλέπεται ιδιαίτερα δυσάρεστη περίοδος για μια από τις πιο εξωφρενικές πολιτικές καριέρες στην Ιστορία αυτής της χώρας. Ισως τότε, σημειώνει η «El Pais», το κόμμα του τολμήσει να τον αντικρούσει, έπειτα από μια εκστρατεία στην οποία οι υποψήφιοί του δεν μπόρεσαν να εκφράσουν καμία αμφιβολία για την αρνητική επίδραση που έχει ένας μη δημοφιλής πρόεδρος στις ψηφοφόρους τους. Το Ρεπουμπλικανικό κατεστημένο απέτυχε να τα βάλει με τις επιλογές του Τραμπ.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Τέξας, που θεωρείται προπύργιο του κόμματος αλλά τώρα κινδυνεύει να το χάσει από τον 37χρονο Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο, ο οποίος προηγείται στις δημοσκοπήσεις.

Το Τέξας ήταν μεταξύ των εννέα πολιτειών που συμπεριέλαβε ο Τραμπ στην πρόσφατη περιοδεία του – όλες πολιτείες που τον είχαν βγάλει νικητή στις προεδρικές εκλογές. Η επιλογή, σχολιάζει η «Wall Street Journal», θα μπορούσε να υποδηλώνει δύο πράγματα: είτε ο πρόεδρος αρκέστηκε στο να διασφαλίσει ότι όσοι έχουν ήδη πειστεί δεν θα ξεχάσουν να πάνε στις κάλπες, είτε τα πράγματα έχουν εξελιχθεί τόσο άσχημα που φοβάται την ήττα ακόμη και σε αυτές τις πολιτείες.