Στο φουλ η κούρσα για τη διαδοχή στην ΕΚΤ

Μετά από μήνες φημών και εικασιών για πρόωρη αποχώρηση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ υπέβαλε χτες επίσημα την παραίτησή της από την ΕΚΤ, από την οποία θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου του 2027 αντί για τον Οκτώβριο του ίδιου έτους.

Η παραίτησή της έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο για την Ευρώπη, που πλήττεται από υψηλές τιμές ενέργειας λόγω των δύο πολέμων σε Μέση Ανατολή και σε Ουκρανία και αντιμετωπίζει μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις.

Επίσης η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί ξανά μέσα σε δίνη αναταραχών στις αγορές λόγω των υψηλών χρεών, με τις αποδόσεις των ομολόγων της Γαλλίας κυρίως αλλά και της Ιταλίας να έχουν ενισχυθεί σημαντικά λόγω μεγάλων δημοσιονομικών προκλήσεων.

Πριν από την παραίτησή της, πληροφορίες συνέδεαν τη Λαγκάρντ με δύο πιθανές διαφορετικές κινήσεις. Την ανάληψη ηγετικού ρόλου στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και εμπλοκή της στις εκλογές στη Γαλλία που θα διεξαχθούν τον Απρίλιο – Μάιο του 2027.

Η απόφασή της της ανοίγει πλέον για τα καλά την κούρσα για τη διαδοχή της στην ηγεσία της ΕΚΤ, όπου επικρατέστεροι υποψήφιοι εμφανίζονταν ο Κλάας Κνοτ, ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης της Ολλανδίας, και ο Φερναντέζ ντε Κος, πρώην κεντρικός τραπεζίτης της Ισπανίας και νυν γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

Η επίσημη ανακοίνωση της Λαγκάρντ για αποχώρηση επισκίασε τη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ που ολοκληρώθηκε χτες, στην οποία η κεντρική τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια και υποσχέθηκε ότι επαγρυπνεί για να αναλάβει δράση όποτε χρειαστεί.

Το παρασκήνιο

Η Λαγκάρντ δήλωσε χτες ότι αποφάσισε να αποχωρήσει οκτώ μήνες πριν από τη λήξη της θητείας της προκειμένου να μπορεί να μιλάει πιο ελεύθερα για ζητήματα που εκτείνονται πέραν της νομισματικής πολιτικής.

«Δεν υπάρχει ποτέ κατάλληλη στιγμή για να αποχωρήσει κανείς». «Ωστόσο, στο πλαίσιο διακυβέρνησης της ΕΚΤ προβλέπεται ότι οι πρόεδροι και τα μέλη του Συμβουλίου πρέπει να αποχωρούν, καθώς η θητεία τους δεν μπορεί να ανανεωθεί». «Θέλω να έχω ελευθερία λόγου, ελευθερία έκφρασης και την ελευθερία να ασχοληθώ με θέματα που δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική», δήλωσε.

Ανέφερε ότι δεν αισθανόταν πλέον άνετα να παραμένει σιωπηλή απέναντι σε ευρύτερα παγκόσμια ζητήματα. «Με ενδιαφέρει η αλήθεια, και βλέπω ότι η αλήθεια συχνά πλήττεται ή διαψεύδεται μέσω της διαστρέβλωσης των γεγονότων», δήλωσε, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.

«Υπάρχουν πράγματα που μπορώ να πω – το αν θα εισακουστούν ή όχι είναι άλλη ιστορία. Αισθάνομαι όμως ότι οφείλω να τα εκφράσω, κάτι που δεν μπορώ να κάνω από την τρέχουσα θέση μου», κατέληξε.

Ο Μακρόν

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε χτες με αφορμή τις εξελίξεις ότι η διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας πρέπει να προετοιμαστεί με «ομαλό και ισορροπημένο τρόπο» σε συνεργασία με τους ευρωπαίους εταίρους. Ο Μακρόν έκανε επίσης λόγο για «βαθιά ευγνωμοσύνη» προς τη Λαγκάρντ για το έργο της κατά τη διάρκεια της θητείας της στην ΕΚΤ.

Ο Πιερρακάκης

Σε δήλωσή του ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε: «Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Κριστίν Λαγκάρντ για τη θητεία της ως προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Εκ μέρους του Eurogroup, εκφράζω την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη προς την Κριστίν Λαγκάρντ για την εξαιρετική συμβολή της στη σταθερότητα της ζώνης του ευρώ, καθώς και για την ηγεσία που επέδειξε κατά τη διάρκεια αυτών των δύσκολων οικονομικών καιρών. Το κοινό μας νόμισμα αποτελεί το θεμέλιο της ζώνης του ευρώ και εγγυάται την οικονομική της σταθερότητα. Το ευρώ συνιστά ορόσημο στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης και αποτελεί ένα από τα πιο απτά και πολύτιμα στοιχεία της. Η θητεία της Κριστίν Λαγκάρντ στο τιμόνι της ΕΚΤ ενίσχυσε περαιτέρω την εμπιστοσύνη στο ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα. Το Eurogroup θα ενεργήσει άμεσα προκειμένου να προετοιμάσει τη σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με τον διορισμό» του επόμενου προσώπου που θα αναλάβει καθήκοντα προέδρου στην ΕΚΤ.

Παζάρι για τρεις θέσεις

Το γεγονός ότι η Λαγκάρντ αποχωρεί πρόωρα δεν αποτελεί έκπληξη και δεν μεταβάλλει τις προοπτικές για την πολιτική της ΕΚΤ, ούτε τον τρόπο με τον οποίο η ΕΚΤ διαχειρίζεται τους κινδύνους που σχετίζονται με τη Γαλλία. Μόνο η χρονική στιγμή της ανακοίνωσής της αποτέλεσε μια μικρή έκπληξη, σχολίαζε η Berenberg.

Οι ηγέτες της ΕΕ είναι πιθανό να επιδιώξουν την κάλυψη των τριών κενών θέσεων στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ που θα προκύψουν το 2027, ως ενιαίο πακέτο – το αργότερο κατά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 17-18 Δεκεμβρίου ή ενδεχομένως και νωρίτερα, ανέφερε η Berenberg. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Γερμανία αναμένεται σύντομα να προτείνει υποψήφιο για τη διαδοχή της Ιζαμπελ Σνάμπελ στο Εκτελεστικό Συμβούλιο αρμόδιο για τις πράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, χωρίς ωστόσο να διεκδικεί την προεδρία – ή, κατά πάσα πιθανότητα, τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου την οποία κατέχει σήμερα ο Ιρλανδός Φίλιπ Λέιν.

«Προς το παρόν, ο Κλάας Κνοτ από την Ολλανδία και ο Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος από την Ισπανία παραμένουν τα φαβορί για τη διαδοχή της Λαγκάρντ. Πέρα από τα συνήθη ζητήματα που αφορούν την επάρκεια σε θέματα νομισματικής πολιτικής και την περιφερειακή ισορροπία εντός του Συμβουλίου, καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της νέας ηγεσίας της ΕΚΤ αναμένεται να διαδραματίσει το ερώτημα ποιος είναι ο καταλληλότερος για τη διαχείριση πιθανών χρηματοπιστωτικών αναταράξεων», ανέφερε επίσης η Berenberg.

Αύξηση επιτοκίων το Δεκέμβριο

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ αποφάσισαν να διατηρήσουν αμετάβλητο το κόστος δανεισμού χθες αλλά αναμένεται να αυξήσουν τα επιτόκια τον Δεκέμβριο, προκειμένου να καταπολεμήσουν τον υψηλό πληθωρισμό που τροφοδοτείται από το ενεργειακό κόστος και στη συνέχεια να κάνουν μια παύση, καθώς η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων αναμένεται να επιβαρύνει την ανάπτυξη και τις τιμές σύμφωνα με πηγές του Bloomberg και του Reuters.