Φυσικό Αέριο: «Άγγιξε» τα 100 ευρώ ανά MWh για πρώτη φορά στην Ευρώπη από την ενεργειακή κρίση του 2022

Τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα άγγιξε προσωρινά την Τετάρτη η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, για πρώτη φορά μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, καθώς οι διαταραχές στη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Μέση Ανατολή περιορίζουν την προσφορά ενόψει του χειμώνα, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Οι τιμές κινούνται πλέον σε επίπεδα που παραπέμπουν στην κρίση του 2022, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέο κύμα ανατιμήσεων. Ειδικότερα, διαπραγματεύονται περίπου στα τριπλάσια επίπεδα σε σχέση με εκείνα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.

Η πολεμική σύγκρουση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχει αυξήσει το κόστος όχι μόνο του πετρελαίου και των καυσίμων κίνησης, αλλά και του φυσικού αερίου, του ηλεκτρικού ρεύματος και των τροφίμων. Αναλυτές και παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να διατηρηθούν για τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο, ακόμη και αν τερματιστεί ο πόλεμος και ο χειμώνας αποδειχθεί ήπιος.

Βασικός λόγος είναι ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα χρειαστεί να αναπληρώσουν τα αποθέματα φυσικού αερίου, τα οποία έχουν υποχωρήσει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Στα 100 ευρώ η τιμή στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF

Σύμφωνα με στοιχεία του Intercontinental Exchange, το συμβόλαιο φυσικού αερίου με παράδοση τον επόμενο μήνα στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF άγγιξε προσωρινά τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα περίπου στις 13:35 GMT, καταγράφοντας άνοδο περίπου 4% σε σχέση με την προηγούμενη συνεδρίαση.

Την ίδια ώρα, το γερμανικό συμβόλαιο ηλεκτρικής ενέργειας βασικού φορτίου για το επόμενο έτος ενισχύθηκε κατά 1,7%, στα 159,30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2023. Στη Γαλλία, το αντίστοιχο συμβόλαιο διαμορφώθηκε στα 122,50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας υψηλό σχεδόν δύο ετών.

Η άνοδος των τιμών χονδρικής μεταφέρεται σταδιακά στους λογαριασμούς φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτό συμβαίνει επειδή οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο συχνά καθορίζουν την τιμή του ηλεκτρισμού στις περιόδους υψηλής ζήτησης.

Μειωμένα τα αποθέματα ενόψει του χειμώνα

Η Ευρώπη έχει ήδη εισέλθει στην περίοδο θέρμανσης, κατά την οποία η ζήτηση για φυσικό αέριο αυξάνεται συνήθως σημαντικά. Ωστόσο, οι αποθήκες είναι γεμάτες σε ποσοστό σχεδόν 75%, ενώ στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται περίπου στο 60%, αρκετά χαμηλότερα από πέρυσι.

Ο Ματιέ Άτινγκ, αναλυτής φυσικού αερίου και LNG στην Rystad Energy, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη διαθέτει μικρότερο από το αναγκαίο απόθεμα ασφαλείας για τον χειμώνα και περιορισμένες δυνατότητες να αντικαταστήσει γρήγορα τις ποσότητες που χάνονται λόγω των διαταραχών στην προσφορά.

Όπως ανέφερε, οι εισαγωγές LNG της Ευρώπης την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 9 Οκτωβρίου ήταν μειωμένες κατά 30% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Παρότι οι ήπιες καιρικές συνθήκες έχουν συγκρατήσει μέχρι στιγμής τη ζήτηση για θέρμανση, οι θερμοκρασίες από μόνες τους δεν αρκούν για να εξαλείψουν την ευαλωτότητα της ευρωπαϊκής αγοράς.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της νορβηγικής ενεργειακής εταιρείας Equinor προειδοποίησε την Τετάρτη ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσαν να εκτιναχθούν εκ νέου, εάν η έλευση ψυχρότερων καιρικών συνθηκών αυξήσει τη ζήτηση αργότερα μέσα στον χειμώνα.

Πίεση σε βιομηχανία και καταναλωτές

Η τιμή των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα απέχει ακόμη από το ιστορικό υψηλό των περίπου 340 ευρώ που καταγράφηκε τον Αύγουστο του 2022. Ωστόσο, το σημερινό επίπεδο θεωρείται ήδη ιδιαίτερα επιβαρυντικό, κυρίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, ενώ αναμένεται να επηρεάσει και τους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Κλάδοι όπως η χημική βιομηχανία, η παραγωγή λιπασμάτων και η χαλυβουργία εξαρτώνται από το φυσικό αέριο είτε ως καύσιμο είτε ως πρώτη ύλη. Ορισμένες επιχειρήσεις έχουν ήδη περιορίσει την παραγωγή τους, καθώς προμηθεύονται ενέργεια σε τιμές που συνδέονται άμεσα ή σχεδόν άμεσα με τη χονδρική αγορά.

Για τα νοικοκυριά, οι επιπτώσεις αναμένεται να εμφανιστούν με χρονική καθυστέρηση, καθώς τα τιμολόγια λιανικής δεν ακολουθούν αμέσως τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς. Έτσι, μεγάλο μέρος της επιβάρυνσης στους λογαριασμούς αναμένεται να γίνει αισθητό το 2027.

Στη Βρετανία, οι λογαριασμοί ενέργειας αναμένεται να αυξηθούν εκ νέου τον Ιανουάριο, ενώ στη Γερμανία τα τιμολόγια φυσικού αερίου για νέους πελάτες έχουν ήδη αυξηθεί κατά 55% από την αρχή του έτους.

Την ίδια ώρα, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δαπανήσει 17,9 δισ. ευρώ μέσα στο 2026 για να περιορίσουν τις επιπτώσεις από την αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.