Περί τυφλότητος

Περίπτωση πρώτη. Λένε πως ο θείος του Οντεΐ είχε συλληφθεί στο παρελθόν για σχέσεις με τη βασκική αυτονομιστική οργάνωση ΕΤΑ, ενώ ο πατέρας του είχε καταδικαστεί πρόσφατα για εμπρησμούς υποδομών στην περιοχή. Λένε επίσης πως ο ίδιος τηρεί απόλυτη σιωπή από τη στιγμή που συνελήφθη, αρνούμενος να απαντήσει στις ερωτήσεις των Αρχών – αυτή είναι άλλωστε μια πρακτική συνηθισμένη στους κύκλους της «ultragauche», της Ακροαριστεράς. Και ήταν ήδη τεκμηριωμένη η σχέση του με αυτόν τον χώρο, και δη με τη ριζοσπαστική οικολογία.

Ο 34χρονος Οντεΐ ήταν μάλιστα καταχωρισμένος στις γαλλικές λίστες ασφαλείας με την ένδειξη Fiché S. Πριν από τα γεγονότα της Λιμόζ, το όνομά του είχε συνδεθεί με τοπικά οικολογικά κινήματα τύπου ZAD (Ζώνες προς Υπεράσπιση), τα οποία καταλαμβάνουν εκτάσεις προκειμένου να μπλοκάρουν βιομηχανικά ή κατασκευαστικά έργα στην Κεντρική Γαλλία.

Τα γεγονότα έλαβαν χώρα στις 17 Οκτωβρίου, στη διάρκεια των μεγάλων διαδηλώσεων στη Γαλλία για το κόστος διαβίωσης και τη δημόσια παιδεία που αμαυρώθηκαν από πρωτοφανή βία. Στη Λιμόζ, μία ομάδα ατόμων έβαλε στο στόχαστρο το Δημαρχείο, ένα προστατευόμενο ιστορικό μνημείο 143 χρόνων. Εσπασε τα παράθυρά του και προκάλεσε πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς τη στέγη και το καμπαναριό: έναν πύργο ύψους 43 μέτρων, ο οποίος έφερε ένα μεγάλο ρολόι με πορσελάνινο καντράν, φιλοτεχνημένο από το διάσημο εργοστάσιο της πόλης.

Ο Οντεΐ Σ. Ντ. συνελήφθη τρεις μέρες αργότερα, ως «εγκέφαλος» ή βασικός αυτουργός της επίθεσης, στο σπίτι όπου έμενε με τους γονείς του, με τη συνδρομή της RAID, της ειδικής μονάδας επέμβασης της γαλλικής αστυνομίας. Πέρα από την καταστροφή ξένης περιουσίας, κατηγορείται και για απόπειρα ανθρωποκτονίας: συνολικά 13 δημοτικοί αστυνομικοί, οι οποίοι είχαν δεχθεί επίθεση από το πλήθος ενώ προσπαθούσαν να προστατεύσουν το Δημαρχείο, είχαν οχυρωθεί στη συνέχεια στην αίθουσα από όπου ξεκίνησε η πυρκαγιά.

Περίπτωση δεύτερη. Λένε πως στο σπίτι του Κεβέν δεν βρέθηκε μόνο ένα αντίτυπο του χιτλερικού Mein Kampf, αλλά και ένα Κοράνι. Λένε επίσης πως ήταν ο ίδιος αυτός που είπε στους αστυνομικούς, κατά την πρώτη ανάκριση που αφορούσε την ταυτότητα και το ιστορικό του, ότι πάσχει από σχιζοφρένεια και ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπισή της. Νωρίτερα, κατά τη σύλληψή του, φέρεται να είπε στους αστυνομικούς ότι έβαλε στο στόχαστρο «μαύρους» και «Αραβες» προκειμένου να «εκδικηθεί για τους καταστηματάρχες» οι οποίοι έπεσαν θύματα λεηλασιών στις 17 Οκτωβρίου, δήλωσε μάλιστα «ικανοποιημένος» με το αποτέλεσμα. Πριν από τα γεγονότα της Τραπ, είχε καταδικαστεί συνολικά τέσσερις φορές για αδικήματα του κοινού ποινικού δικαίου, όλες όμως είχαν πια σβηστεί από το ποινικό του μητρώο λόγω παρέλευσης του νόμιμου χρόνου δοκιμασίας.

Τα γεγονότα έλαβαν χώρα στις 23 Οκτωβρίου, παραμονή ενός νέου μεγάλου γύρου κινητοποιήσεων στη Γαλλία, εν μέσω ακραίας πόλωσης, με τον Τραμπ και τους απανταχού μιμητές του να τροφοδοτούν την ένταση αποδίδοντας τις ταραχές της 17ης Οκτωβρίου στη μετανάστευση. Δεν είναι τυχαίο που η Μαρίν Λε Πεν έσπευσε να καταδικάσει «μια εγκληματική πράξη τρομοκρατικού χαρακτήρα, με επιβαρυντικό κίνητρο την αποτρόπαιη ιδεολογία του ρατσισμού»: το δεξί της χέρι, ο Ζορντάν Μπαρντελά, ο άνθρωπος τον οποίο ονειρεύεται πρωθυπουργό, έχει πρωταγωνιστήσει στην προσπάθεια απανθρωποποίησης της Τραπ, αποκαλώντας την στο παρελθόν «μικρογραφία Ισλαμικής Δημοκρατίας» και ζητώντας να «αποδοθεί πίσω στη Γαλλία».

Σκοτώνουν οι λέξεις; Σκοτώνουν. Από τις 10 μέχρι τις 10.20 το πρωί της περασμένης Παρασκευής, ο 39χρονος Κεβέν Τ. περιπλανιόταν με το αυτοκίνητό του στους δρόμους τόσο της Τραπ όσο και της γειτονικής Λα Βεριέρ, ανοίγοντας πυρ από το παράθυρο με ένα υποπολυβόλο όχι αδιακρίτως αλλά επιλεκτικά. Σκότωσε έναν 26χρονο αθλητή και τραυμάτισε άλλους πέντε ανθρώπους, ανάμεσά τους ένα 12χρονο κορίτσι, της έριξε οκτώ σφαίρες, ίσως επειδή φορούσε χιτζάμπ. Στο αίμα του βρέθηκαν ίχνη κάνναβης και κοκαΐνης. Στο αυτοκίνητό του βρέθηκαν, σύμφωνα με μία πηγή της «Monde», φυλλάδια της Εθνικής Συσπείρωσης. Αλλη πηγή είπε πως βρέθηκαν αλλού και ότι δεν επρόκειτο, κυριολεκτικά, για φυλλάδια. Η κράτησή του διακόπηκε την Κυριακή προκειμένου να μεταφερθεί για παρακολούθηση στην ψυχιατρική μονάδα της αστυνομικής διεύθυνσης Παρισιού.

Είναι πολύ διαφορετικές αυτές οι δύο υποθέσεις. Αλλά η υποκρισία πολλών που τις σχολιάζουν είναι ακριβώς η ίδια. Κάποιοι οχυρώνονται πίσω από την υποτιθέμενη σχιζοφρένεια του νεοναζί ώστε να αποσυνδέσουν το έγκλημα από την ιδεολογική μήτρα που το εξέθρεψε, ενώ ζητούν για τον ακτιβιστή του αντίπαλου στρατοπέδου εξαντλητικές ποινές χωρίς ελαφρυντικά. Αλλοι αναζητούν κοινωνιολογικά άλλοθι και «ρομαντισμό» πίσω από έναν εμπρησμό που παραλίγο να κοστίσει ανθρώπινες ζωές, ενώ αρνούνται να δεχθούν την οποιαδήποτε ψυχιατρική διάσταση στην περίπτωση της Τραπ, φοβούμενοι μήπως η ασθένεια απομειώσει την πολιτική ευθύνη του δράστη. Στο μεταξύ, και οι μεν και οι δε διαλαλούν την ηθική τους ανωτερότητα.

Η βία έχει καταντήσει ένα χρησιμοθηρικό πολιτικό νόμισμα. Καταγγέλλεται με πάθος μόνο όταν ενοχοποιεί τον ιδεολογικό αντίπαλο και σχετικοποιείται με ελιγμούς όταν λερώνει τη «δική μας» πλευρά. Αυτή η επιλεκτική τυφλότητα όμως δεν αποτελεί στάση αρχών, απλώς φέρνει περισσότερο σκοτάδι – για όλους.

ΥΓ. Αργά χθες, ο Κεβέν Τ. τέθηκε εκ νέου υπό προσωρινή κράτηση. Ο γιατρός που τον εξέτασε δεν διαπίστωσε «κλινικά σημεία απορρυθμισμένης ψυχικής νόσου».