Ευρώπη: Το καλοκαίρι του 2026 ήταν το πιο θανατηφόρο λόγω της ακραίας ζέστης – Πάνω από 50.000 νεκροί

Περισσότερους από 50.000 θανάτους στην Ευρώπη συνδέουν με την ακραία ζέστη του καλοκαιριού του 2026 δύο νέες επιστημονικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Health. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, περίπου 32.000 από αυτούς τους θανάτους αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή, η οποία εντείνει τα κύματα καύσωνα και αυξάνει τις επιπτώσεις τους στη δημόσια υγεία.

Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση της θνησιμότητας που συνδέεται με τις ακραίες θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού, με βάση δεδομένα από περίπου 850 πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς η ανάλυση δεν περιλαμβάνει τις αγροτικές περιοχές.

Η επικεφαλής της έρευνας, Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε ότι το καλοκαίρι του 2026 ήταν πιθανότατα το πιο θανατηφόρο που έχει καταγραφεί λόγω της ζέστης σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.

Χαρακτηριστικά η Μπαρνς ανέφερε ότι: «Νομίζω ότι μπορούμε να είμαστε αρκετά βέβαιοι ότι το καλοκαίρι του 2026 ήταν πιθανότατα το χειρότερο που έχει καταγραφεί όσον αφορά τη θνησιμότητα λόγω ζέστης σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης».

Η ίδια πρόσθεσε ότι τα στοιχεία καταδεικνύουν τις ολοένα σοβαρότερες επιπτώσεις των υψηλότερων θερμοκρασιών στη δημόσια υγεία.

Σημείωσε επίσης ότι: «Αυτοί οι αριθμοί υπενθυμίζουν με έντονο τρόπο ότι τα θερμότερα και πιο ακραία καλοκαίρια μας έχουν ολοένα και σοβαρότερες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Πίσω από αυτά τα στατιστικά υπάρχουν άνθρωποι που χάθηκαν και οικογένειες που θρηνούν».

Στις δύο μελέτες συμμετείχαν επιστήμονες από το Imperial College του Λονδίνου και τη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου. Η έρευνα κάλυψε 854 πόλεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 40% του πληθυσμού των 30 χωρών.

Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε νωρίτερα τον Οκτώβριο, εξέτασε τους θανάτους που συνδέονται με τις θερμοκρασίες και την κλιματική αλλαγή κατά την περίοδο 2000-2025. Η δεύτερη, η οποία δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, επικεντρώθηκε στο καλοκαίρι του 2026.

Και οι δύο μελέτες υπολόγισαν τους επιπλέον θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη, αξιοποιώντας ιστορικά δεδομένα θερμοκρασίας και μοντέλα θνησιμότητας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η συγκεκριμένη μεθοδολογία έχει αποδειχθεί αξιόπιστη σε συγκρίσεις με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία που δημοσιοποιούν εκ των υστέρων οι κυβερνήσεις.

Για να εκτιμήσουν τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής, οι επιστήμονες συνέκριναν τις πραγματικές καιρικές συνθήκες με ένα μοντέλο θερμοκρασιών που αναπαριστά έναν κόσμο χωρίς την επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η ανάλυση έδειξε ότι το φετινό καλοκαίρι καταγράφηκαν περισσότεροι από 50.000 επιπλέον θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη στις πόλεις που εξετάστηκαν. Από αυτούς, περίπου 32.000 αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή και στην άνοδο της θερμοκρασίας.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη μεγάλη επιβάρυνση που προκάλεσαν οι ακραίες θερμοκρασίες το 2026. Από το 2000 έως το 2025, οι θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη στην Ευρώπη υπολογίζονται συνολικά σε 430.000, με περίπου τους μισούς να αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή.

Ο φετινός απολογισμός ξεπέρασε κατά πολύ τα προηγούμενα υψηλά επίπεδα, καθώς το 2022 είχαν καταγραφεί περίπου 29.000 θάνατοι και το 2003 περίπου 28.000.

Σχεδόν το ένα τρίτο των θανάτων του φετινού καλοκαιριού σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του κύματος καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, το οποίο συνοδεύτηκε από την κατάρριψη πολλών θερμοκρασιακών ρεκόρ σε ευρωπαϊκές χώρες.

Οι ηλικιωμένοι ήταν η πληθυσμιακή ομάδα που επλήγη περισσότερο, ωστόσο οι επιπτώσεις της ζέστης δεν περιορίστηκαν σε αυτούς. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 6.000 από τους θανάτους αφορούσαν άτομα κάτω των 65 ετών.

Από την πλευρά του, ο  Γκάριφαλος Κωνσταντινούδης, συν-συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής στο Imperial College του Λονδίνου, επισήμανε ότι οι μεγαλύτερες ηλικίες επωμίστηκαν το μεγαλύτερο βάρος της θνησιμότητας.

Ο κ. Κωνσταντινούδης τόνισε ότι: «Το βάρος ήταν μεγαλύτερο στους ηλικιωμένους. Τα άτομα άνω των 85 ετών αντιστοιχούν περίπου στους μισούς εκτιμώμενους θανάτους».

Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, η θνησιμότητα λόγω ζέστης καταγράφηκε και σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, «Ακόμη και μεταξύ νεαρών ενηλίκων, ηλικίας 20 έως 44 ετών, εκτιμούμε περισσότερους από 800 επιπλέον θανάτους» κατέληξε ο κ. Κωνσταντινούδης.

Με πληροφορίες από Politico