Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: «Πράσινο φως» για το 2028 και ένας «νέος» κήπος

Ενα βήμα πιο κοντά στην πλήρη μεταμόρφωσή του βρίσκεται από χθες το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, καθώς οι οριστικές μελέτες για την επέκταση και αναβάθμισή του έτυχαν ομόφωνης θετικής γνωμοδότησης από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, σε δύο διαφορετικές συνεδριάσεις των γνωμοδοτικών οργάνων του υπουργείου Πολιτισμού. Αν όλα πάνε βάσει χρονοδιαγράμματος, οι μελέτες εφαρμογής θα είναι έτοιμες το ερχόμενο καλοκαίρι με τις πρώτες εργασίες να εκτιμάται ότι θα ξεκινήσουν εντός του 2028.

Τέσσερις είναι οι βασικές αλλαγές σε σχέση με τις μελέτες των γραφείων Τσίπερφιλντ -Τομπάζη, που είχαν παρουσιαστεί ως τώρα και ορισμένα σημεία τους είχαν προκαλέσει έντονες συζητήσεις.

Χαμηλότερο κατά 3 μ. ώστε να μην εμποδίζει τη θέα του υπάρχοντος κτιρίου – το οποίο είναι σε καθεστώς ειδικής προστασίας από το 1952 – θα είναι το νέο κτίριο που θα αποτελέσει και την επέκταση του πρώτου τη τάξει μουσείου της χώρας.

Το ύψος του – ανάλογα με την κλίση της οδού Πατησίων – θα κυμαίνεται από 5,25 έως 7,25 μ. ώστε να βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το χαμηλότερο σκαλί της κλίμακας του υπάρχοντος κτιρίου. Το κτίριο της επέκτασης, επίσης, «υποχώρησε» σε σχέση με το όριο της Πατησίων, δημιουργώντας μία πλατεία που θα δενδροφυτευθεί, ενώ η γυάλινη πρόσοψη θα εξοπλιστεί με ειδικές προστατευτικές γρίλιες, οι οποίες θα χρησιμοποιούνται μόνο όταν απαιτείται για την ασφάλεια του χώρου.

Διαφορετικό υλικό από την αρχική πρόταση θα χρησιμοποιηθεί για τις εξωτερικές όψεις, καθώς διαπιστώθηκε πως το πεπιεσμένο χώμα ήταν εύθρυπτο χωρίς ευελιξία στη χρήση. Το υλικό αυτό θα χρησιμοποιηθεί στο εσωτερικό του νέου κτιρίου και στο εξωτερικό θα εφαρμοστεί πεπιεσμένο και όχι χυτό σκυρόδεμα το οποίο θα καλυφθεί με ειδική αντι-γκραφίτι επένδυση.

Ένα δείγμα του υλικού έχει ήδη δοκιμαστεί στον περιβάλλοντα χώρο του ΕΑΜ, από την πλευρά της οδού Βασιλέως Ηρακλείου στο ύψος της Μαυρομματαίων – ορατό στους περαστικούς που μπορούν να πάρουν μια πρώτη γεύση από τη νέα εικόνα του μουσείου, αν και προβλέπεται να γίνουν αρκετές ακόμη δοκιμές για την τελική του σύνθεση και απόχρωση, ώστε να ταιριάζει με την εσωτερική επένδυση και να δίνεται μονολιθική εντύπωση.

Δύο κυλιόμενες σκάλες θα διευκολύνουν την κίνηση των επισκεπτών στο νέο κτίριο, ενώ τα τρία περίπτερα του κήπου (ένα θα λειτουργεί ως καφέ και ένα ως εργαστήριο μάθησης) που είχαν επίσης γίνει αντικείμενο αρνητικής κριτικής, αποκτούν απλούστερη μορφή και θα κατασκευαστούν από μάρμαρο και όχι από πεπιεσμένο χώμα.

«Μας βοήθησε η κριτική»

«Δεχτήκαμε κριτική και σε ορισμένες περιπτώσεις έντονη, αλλά τα σχόλια μας βοήθησαν να βελτιωθεί το έργο», είπε ο βρετανός αρχιτέκτονας και βραβευμένος τόσο με Στέρλινγκ αλλά και με Πρίτσκερ, Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, ο οποίος και έχει αναλάβει το έργο επέκτασης και αναβάθμισης του ΕΑΜ – μαζί με το ελληνικό γραφείο Τομπάζη – ο οποίος παρέστη χθες στα συμβούλια με την πολυπληθή ομάδα του για να παρουσιάσει την οριστική μελέτη. «Το ΕΑΜ είναι ένα μουσείο γεμάτο πολιτισμό, δύναμη του οποίου είναι η πλούσια συλλογή του. Και είναι κατανοητό ότι τα μουσεία έχουν γίνει μέρος του τουριστικού μηχανισμού, αλλά για εμάς έχουν μεγάλη σημασία οι μόνιμοι κάτοικοι και γι’ αυτό λάβαμε υπόψη μας τη γειτονιά, διότι πρόκειται και για ένα αστικό έργο».

Στο υπάρχον κτίριο οι παρεμβάσεις χαρακτηρίζονται «ήσυχες» με κύριο στόχο την αναβάθμιση των αιθουσών και της οροφής του, με τον αρχιτέκτονα να τονίζει πως στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου μουσείου.

Οσον αφορά τον κήπο – τον οποίο ο Ντέιβιντ αποκάλεσε ως δώρο προς την Αθήνα – προβλέπεται να φυτευθούν περί τα 214 νέα δέντρα – μεταξύ των οποίων γιακαράντες, κυπαρίσσια, πεύκα, χαρουπιές και νεραντζιές – και 5.000 νέοι θάμνοι. Δέντρα ύψους έως και 15 μ. θα τοποθετηθούν προς την πλευρά της Βασιλέως Ηρακλείου για να δημιουργήσουν ένα φράγμα προς τις πολυκατοικίες, ενώ τα υπόλοιπα δέντρα θα έχουν ύψος περί τα 7 μ. Διαθέτει φράχτη ύψους 2 μ. με κύρια είσοδο από την Πατησίων και τρεις ακόμη. Χώρος στάθμευσης για τα λεωφορεία προβλέπεται επί της Βασιλέως Ηρακλείου, από όπου θα απομακρυνθούν οι εγκαταστάσεις του ΟΑΣΑ.