- Advertisement -
Η Ουκρανία πραγματοποίησε τουλάχιστον τρεις αεροπορικές επιθέσεις σε κέντρα δεδομένων της ρωσικής εταιρείας αναζήτησης Yandex το Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με δημοσιεύματα.
Αναφορές υποστηρίζουν ότι τουλάχιστον δύο από τα κέντρα υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ πλάνα στο Telegram φαίνεται να δείχνουν ένα από αυτά να έχει τυλιχθεί στις φλόγες. Η Yandex επιβεβαίωσε τις επιθέσεις, ενώ ρωσικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι αρκετές ιστοσελίδες επηρεάστηκαν από τη διακοπή λειτουργίας των κέντρων δεδομένων.
Τη Δευτέρα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι επιθέσεις αυτές αποδυνάμωσαν τη ρωσική εκστρατεία παραπληροφόρησης. Όπως δήλωσε: “Ξαφνικά έγινε λίγο πιο εύκολο να αναπνεύσει κανείς σε πολλές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Υπήρχε λιγότερο μίσος, λιγότερος διχασμός και λιγότερες προκλήσεις.”
Παρά την ελπίδα αυτή, ειδικοί εκτιμούν ότι ο Ουκρανός πρόεδρος ίσως υπερέβαλε στην εκτίμησή του.
Οι επιπτώσεις των επιθέσεων στα δίκτυα παραπληροφόρησης
Αν και κυκλοφόρησαν γραφήματα στα κοινωνικά δίκτυα που φάνηκαν να δείχνουν σημαντική μείωση της δραστηριότητας των bots της Yandex, οι ειδικοί σημειώνουν πως τα δεδομένα αυτά δεν σχετίζονται με τη ρωσική παραπληροφόρηση.
“Οι πλατφόρμες μας εξακολουθούν να παρακολουθούν τα ρωσικά κοινωνικά δίκτυα παγκοσμίως και δεν υπάρχει καμία αισθητή αλλαγή στα πρότυπα δημοσιεύσεων,” δήλωσε ο Amil Khan, διευθύνων σύμβουλος της τεχνολογικής startup Valent που ειδικεύεται στην ανίχνευση παραπληροφόρησης.
Η ομάδα του Khan παρακολουθεί περίπου 40 δίκτυα παραπληροφόρησης σε όλο τον κόσμο και δεν έχει παρατηρήσει μείωση στον όγκο των δημοσιεύσεων. Όπως σημειώνει: “Τα κέντρα δεδομένων της Yandex δεν έχουν πρακτική σύνδεση με τις φάρμες bots των κοινωνικών μέσων.”
Τι συνέβη πραγματικά με τα κέντρα δεδομένων της Yandex
Η Yandex αποτελεί μηχανή αναζήτησης που φιλοξενεί επίσης ιστοσελίδες και bots. Σύμφωνα με στοιχεία της Cloudflare, που παρακολουθεί παγκόσμια κίνηση στο διαδίκτυο, παρατηρήθηκε έντονη μείωση στη δραστηριότητα των bots της Yandex στις 8 και 11 Οκτωβρίου, αντίστοιχα με τις ημερομηνίες των επιθέσεων.
Το ανεξάρτητο ρωσικό μέσο Meduza αναφέρει ότι πολλές ιστοσελίδες στη Ρωσία τέθηκαν εκτός λειτουργίας: μεγάλες τράπεζες, καταστήματα, αθλητικές εφαρμογές και υπηρεσίες της Yandex όπως το Yandex Go και το Yandex Eats. Εκτιμάται πως οι ζημιές επηρέασαν μεγάλο μέρος της λειτουργίας της Yandex, με πλήρη αποκατάσταση να απαιτεί μήνες.
Κάποιοι σχολιαστές στο διαδίκτυο παρερμήνευσαν τα δεδομένα της Cloudflare, θεωρώντας πως η μείωση στη δραστηριότητα των bots οδήγησε σε σημαντική πτώση της παραπληροφόρησης στα κοινωνικά δίκτυα. Ωστόσο, οι ειδικοί δεν επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο.
Διαφορετικοί τύποι bots και η πραγματική τους λειτουργία
“Ο όρος ‘bot’ μπορεί να σημαίνει πολλά διαφορετικά πράγματα,” εξηγεί ο Michał ‘Rysiek’ Woźniak, ειδικός στην υποδομή του διαδικτύου. “Όταν τα δεδομένα της Cloudflare δείχνουν πτώση στη δραστηριότητα των bots, αυτό δεν σημαίνει αυτοματοποιημένους λογαριασμούς troll στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά λογισμικό που πραγματοποιεί αυτοματοποιημένες διαδικτυακές αιτήσεις σε μεγάλη κλίμακα.”
Σύμφωνα με τον Khan, η Cloudflare κατέγραψε μείωση στη δραστηριότητα των web crawlers της Yandex, οι οποίοι χρησιμοποιούνται από μηχανές αναζήτησης για την ευρετηρίαση ιστοσελίδων.
Παρότι τα κρατικά δίκτυα παραπληροφόρησης –το είδος των “bots” που πολλοί παρερμήνευσαν– θα μπορούσαν να επηρεαστούν, ο Woźniak σημειώνει πως οι επιπτώσεις είναι περισσότερο έμμεσες.
Τα δίκτυα αυτά είναι πολύ πιο διασκορπισμένα και ανθεκτικά, όπως εξηγεί ο Ned Mendez, επικεφαλής έρευνας στην Alliance4Europe. “Οι πλατφόρμες συχνά χαρακτηρίζουν την κίνηση από κέντρα δεδομένων ως αυτοματοποιημένη, οπότε οι σοβαρές επιχειρήσεις bots λειτουργούν μέσω διανεμημένων μεθόδων, όπως οικιακές συνδέσεις και ‘phone farms’, που δεν μπορούν να πληγούν από αεροπορικές επιθέσεις.”
Πώς μπορεί η Ουκρανία να διαταράξει τη ρωσική παραπληροφόρηση στην Ευρώπη
“Δεν μπορούμε απλώς να ‘βομβαρδίσουμε’ τα bots για να τα εξαφανίσουμε, όσο ελκυστικό κι αν ακούγεται αυτό,” υποστηρίζει ο Mendez. “Δεν πρόκειται για ένα σύνολο κτιρίων που μπορεί να σβήσει κανείς.”
Ο Khan εκτιμά ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να στραφεί κατά εταιρειών όπως η Internet Research Agency, που σχετίζεται με τον Yevgeny Prigozhin και είχε εμπλακεί σε επιχειρήσεις επιρροής μέχρι το 2023. Μια άλλη τακτική θα ήταν η συνεργασία με την Ευρώπη για τη διακοπή της αλυσίδας εφοδιασμού και της στρατολόγησης ιδιωτικών αναδόχων που χρησιμοποιεί το Κρεμλίνο.
Επιπλέον, θα μπορούσε να ασκηθεί πίεση σε μεγάλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης για αυστηρότερη διαχείριση της παραπληροφόρησης στις πλατφόρμες τους. Η ομάδα του Khan έχει συνεργαστεί με τη Meta για τον περιορισμό εμπρηστικού περιεχομένου στο Σουδάν.
Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Khan, η διοίκηση Trump πιθανότατα θα αντιδρούσε σε μια τέτοια προσέγγιση. “Κατανοώ γιατί η καταστροφή κέντρων δεδομένων φαντάζει πιο εύκολη επιλογή.”
Comments are closed.