- Advertisement -
Ο πυρηνικός πόλεμος αλλά και η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύονται ως δύο από τους σοβαρότερους κινδύνους για την ανθρωπότητα έως το τέλος του αιώνα, σύμφωνα με νέα διεθνή επιστημονική αξιολόγηση. Η έκθεση καταγράφει συνολικά 17 μεγάλες απειλές που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανθρώπινη υγεία και επιβίωση μέχρι το 2100.
Η έκθεση της νεοσύστατης Επιτροπής του Lancet για τις Παγκόσμιες Απειλές κατά της Υγείας στον 21ο Αιώνα εξετάζει ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, από την κλιματική κρίση και τις πανδημίες, μέχρι τον παιδικό υποσιτισμό, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τις περικοπές της διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας αναφέρει ο theguardian.
Οι 35 επιστήμονες που συμμετείχαν στην αξιολόγηση υπογραμμίζουν ότι οι απειλές αυτές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και δεν λειτουργούν ανεξάρτητα. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι υπάρχουν ρεαλιστικοί τρόποι αντιμετώπισής τους, αρκεί οι κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση εγκαίρως.
Όπως σημειώνει ο καθηγητής Κρίστοφερ Μάρεϊ, συμπρόεδρος της επιτροπής και διευθυντής του Ινστιτούτου Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, «οι αποφάσεις που λαμβάνουν σήμερα οι ηγέτες θα διαμορφώσουν την υγεία και την ευημερία της επόμενης γενιάς».
Οι απειλές της τεχνητής νοημοσύνης και του πυρηνικού πολέμου
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται δύο σενάρια με υπαρξιακές συνέπειες: ένας πυρηνικός πόλεμος και η κακόβουλη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα για την ανάπτυξη βιολογικών όπλων.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η πιθανότητα πραγματοποίησης αυτών των σεναρίων παραμένει χαμηλή, ωστόσο οι συνέπειές τους θα μπορούσαν να είναι τόσο εκτεταμένες ώστε να απειλήσουν την ίδια την ύπαρξη της ανθρωπότητας.
Σε περίπτωση μεγάλης πυρηνικής σύγκρουσης, τεράστιες ποσότητες σωματιδίων θα μπορούσαν να καταλήξουν στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, εμποδίζοντας την ηλιακή ακτινοβολία να φτάσει στην επιφάνεια της Γης. Το φαινόμενο του «πυρηνικού χειμώνα» θα μπορούσε να προκαλέσει κατάρρευση της αγροτικής παραγωγής και εκτεταμένο λιμό.
Αντίστοιχα, η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία βιολογικών όπλων συγκαταλέγεται στους κινδύνους που, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενδέχεται να έχουν καταστροφικές συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα.
Σε άρθρο του Lancet, οι συντάκτες προειδοποιούν ότι, εφόσον αυτά τα σενάρια πραγματοποιηθούν, το μέγεθος της καταστροφής θα μπορούσε να είναι αποκαλυπτικό για την ανθρωπότητα.
Οι 17 μεγάλες απειλές για την υγεία και την επιβίωση
Η επιστημονική ομάδα δεν περιορίστηκε στα ακραία σενάρια, αλλά εξέτασε και κινδύνους που ήδη επιβαρύνουν την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων.
Μεταξύ των 17 απειλών περιλαμβάνονται:
- Η πυρηνική σύγκρουση και η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
- Η κλιματική αλλαγή και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
- Η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά.
- Ο παιδικός υποσιτισμός και οι φυσικώς εμφανιζόμενες πανδημίες.
- Οι συμβατικές πολεμικές συγκρούσεις και η μείωση της διεθνούς βοήθειας.
- Η παχυσαρκία, η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
- Η επιδείνωση της ψυχικής υγείας και τα προβλήματα υγείας που συνδέονται με τη γήρανση.
- Η εισοδηματική ανισότητα και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο.
Για την αξιολόγηση των απειλών, οι επιστήμονες υπολόγισαν πόσα χρόνια υγιούς ζωής ενδέχεται να χαθούν λόγω ασθενειών, αναπηρίας ή πρόωρων θανάτων.
Η μέτρηση αυτή, γνωστή ως DALYs (Disability-Adjusted Life Years), χρησιμοποιείται για την αποτύπωση της συνολικής επιβάρυνσης της υγείας ενός πληθυσμού.
Οι κίνδυνοι που συμπεριλήφθηκαν στην κατηγορία των μεγάλων καταστροφικών απειλών θα μπορούσαν να προκαλέσουν απώλειες άνω του ενός δισεκατομμυρίου ετών υγιούς ζωής αθροιστικά.
Κλιματική κρίση και η σημασία της πρόληψης
Η έκθεση επισημαίνει και τη διαφορά που μπορούν να επιφέρουν οι πολιτικές για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Σύμφωνα με τα υπολογιστικά μοντέλα των επιστημόνων, εάν η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας περιοριστεί περίπου στους 1,8 βαθμούς Κελσίου αντί να φτάσει τους 4,4 βαθμούς, θα μπορούσε να αποτραπεί η απώλεια 1,89 δισεκατομμυρίων ετών υγιούς ζωής.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν σημαντικές διαφορές μεταξύ πλουσιότερων και φτωχότερων περιοχών του πλανήτη. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, οι κυριότεροι κίνδυνοι συνδέονται με μη μεταδοτικές ασθένειες όπως η παχυσαρκία και η επιδείνωση της ψυχικής υγείας.
Αντίθετα, σε περιοχές χαμηλότερου εισοδήματος, σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης αφορά παράγοντες όπως η περιορισμένη πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Το τίμημα από τη μείωση της διεθνούς βοήθειας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περικοπές της αναπτυξιακής και υγειονομικής βοήθειας από τις πλουσιότερες χώρες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία και άλλοι σημαντικοί δωρητές έχουν ανακοινώσει μεγάλες μειώσεις της χρηματοδότησης τον τελευταίο χρόνο.
Σύμφωνα με την επιτροπή, η κατάρρευση ή η δραστική συρρίκνωση της διεθνούς βοήθειας για την υγεία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια έως και 1,5 δισεκατομμυρίου ετών υγιούς ζωής μέχρι το 2100.
Σχεδόν το 70% αυτής της επιβάρυνσης εκτιμάται ότι θα αφορά την υποσαχάρια Αφρική, η οποία ήδη αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα παιδικού υποσιτισμού.
Η προειδοποίηση των επιστημόνων προς τις κυβερνήσεις
Ο καθηγητής Ιμπραήμ Αμπουμπακάρ, μέλος της επιτροπής και ειδικός στην επιδημιολογία των λοιμωδών νοσημάτων στο University College του Λονδίνου, διευκρίνισε ότι στόχος της αξιολόγησης δεν είναι να προκαλέσει φόβο. Όπως εξήγησε, σκοπός είναι να γνωρίζουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ποιες απειλές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν και πόσο σημαντική διαφορά μπορεί να επιφέρει η έγκαιρη παρέμβασή τους.
Τα ευρήματα της επιτροπής παρουσιάζονται στην Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για την Υγεία στο Βερολίνο.
Η αξιολόγηση θα ανανεώνεται κάθε χρόνο, ώστε να λαμβάνει υπόψη νέα επιστημονικά δεδομένα και αναδυόμενους κινδύνους.
Οι επιστήμονες καλούν τις κυβερνήσεις να επενδύσουν στην τεχνολογική καινοτομία, να ενισχύσουν τα συστήματα υγείας και να προετοιμαστούν πριν οι σημερινές απειλές εξελιχθούν σε ανεξέλεγκτες κρίσεις.
Όπως ανέφερε ο Κρίστοφερ Μάρεϊ, «όταν ξεκινήσαμε αυτή τη διαδικασία πριν από τρία χρόνια, θεωρούσαμε ότι υπήρχαν τρεις μεγάλες απειλές: οι συγκρούσεις, το κλίμα και οι πανδημίες». Στην πορεία, έγινε σαφές ότι οι κίνδυνοι είναι πολύ περισσότεροι και ότι οι κυβερνήσεις χρειάζεται να διαθέσουν περισσότερους πόρους και προσωπικό στην πρόβλεψη, την πρόληψη και την προετοιμασία για την αντιμετώπισή τους.
Comments are closed.