«Σκιές» στο ενεργειακό deal Τραμπ – Πούτιν, χαμηλές προσδοκίες των αναλυτών – Όλο το παρασκήνιο της απόφασης

Η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις ΗΠΑ φιλοδοξεί να συμβάλει στη μείωση του κόστους των καυσίμων, ωστόσο οι αναλυτές αμφισβητούν κατά πόσο θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στις τιμές. Την ίδια ώρα, η χαλάρωση των κυρώσεων προς τη Μόσχα δημιουργεί νέα έσοδα για τη Ρωσία, την ώρα που η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τους οικονομικούς πόρους που χρηματοδοτούν τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με το Associated Press, η αμερικανική κυβέρνηση αναζητά τρόπους να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν διατηρεί τις ενεργειακές αγορές υπό πίεση. Ωστόσο, η στροφή του Τραμπ προς τη Ρωσία, μόλις έναν μήνα μετά την υπογραφή νόμου για την αυστηροποίηση των κυρώσεων, αναδεικνύει την αντίφαση ανάμεσα στην προσπάθεια ανακούφισης των Αμερικανών καταναλωτών και στην πολιτική οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα.

Οι ποσότητες ντίζελ και οι εκτιμήσεις για τις τιμές

Μετά την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Παρασκευή (9 Οκτωβρίου) με τον Ρώσο πρόεδρο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ, ενώ άλλοι 500.000 τόνοι αναμένεται να ακολουθήσουν τον Νοέμβριο και επιπλέον ένα εκατομμύριο τόνοι αμέσως μετά. Όπως ανέφερε, θα ακολουθήσουν ακόμη τρία εκατομμύρια τόνοι σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Οι αναλυτές, ωστόσο, εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι συγκεκριμένες ποσότητες θα οδηγήσουν σε ουσιαστική αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς. Η μεταφορά καυσίμων από τη Ρωσία προς τις ΗΠΑ δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι θα προστεθούν νέες ποσότητες στη διεθνή αγορά, καθώς οι παραδοσιακοί πελάτες της Μόσχας ενδέχεται να αναζητήσουν άλλους προμηθευτές.

Αναλυτής ενέργειας του Center for Strategic and International Studies (CSIS) εκτίμησε ότι η συμφωνία δύσκολα θα έχει σημαντική επίδραση στις τιμές, χαρακτηρίζοντάς την παράλληλα σημαντικό όφελος για τη Ρωσία και τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Όπως εξήγησε, η Μόσχα επιδιώκει να διαθέσει αποθέματα ντίζελ θερινών προδιαγραφών πριν στραφεί στα βαρύτερα καύσιμα που απαιτούνται τον χειμώνα.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Μάικλ Λιντς από το Energy Policy Research Foundation παρομοίασε την εξέλιξη με «μετακίνηση των ξαπλωστρών στον Τιτανικό». Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν οι ΗΠΑ προμηθευτούν ντίζελ από τη Ρωσία, οι σημερινοί πελάτες της θα χρειαστεί να αναζητήσουν άλλες πηγές προμήθειας, γεγονός που μπορεί να διατηρήσει τις τιμές κοντά στα σημερινά επίπεδα.

Πράγματι, παρότι τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του ντίζελ υποχώρησαν μετά την ανακοίνωση, η μέση τιμή στις ΗΠΑ παρέμενε στα 6,28 δολάρια ανά γαλόνι, έχοντας καταγράψει ιστορικό υψηλό 6,52 δολαρίων στις 22 Σεπτεμβρίου.

Τα προβλήματα στη ρωσική παραγωγή και οι εξαγωγές

Η δυνατότητα της Ρωσίας να αυξήσει τις εξαγωγές της παραμένει περιορισμένη. Η Μόσχα είχε επιβάλει από τον Ιούλιο απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ, καθώς οι επανειλημμένες ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια έχουν περιορίσει την παραγωγική της δυναμικότητα.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η ρωσική παραγωγή ντίζελ έχει μειωθεί κατά περίπου 30%.

Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Αλεξάντερ Νόβακ, δήλωσε στο πρακτορείο Tass ότι η Ρωσία ξεκινά την άρση των περιορισμών στις εξαγωγές ντίζελ νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Πρόσθεσε ότι οι παραδόσεις προς τις ΗΠΑ μπορούν να αρχίσουν μέσα στον Οκτώβριο, διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι η εγχώρια αγορά θα είναι πλήρως εφοδιασμένη.

Προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων έως τον Απρίλιο του 2027

Λίγο μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή άδεια, βάσει της οποίας οι κυρώσεις των ΗΠΑ δεν θα εφαρμόζονται έως τον Απρίλιο του 2027 στις παραδόσεις ρωσικού ντίζελ που είχε ήδη φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια έως την Παρασκευή.

Πρόκειται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, για την πρώτη εξαίρεση διάρκειας μεγαλύτερης των 30 ημερών από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Η απόφαση έρχεται σε αντίθεση με τη νομοθετική πρωτοβουλία που είχε υπογράψει ο Τραμπ έναν μήνα νωρίτερα για την αυστηροποίηση των κυρώσεων σε βάρος Ρώσων αξιωματούχων, τραπεζών και δεξαμενόπλοιων του λεγόμενου σκιώδους στόλου. Ο νόμος προβλέπει επίσης την απαγόρευση νέων αμερικανικών επενδύσεων στη Ρωσία και τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως 100% στους πέντε μεγαλύτερους εισαγωγείς ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

Οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου από το 2022.

Οι επικρίσεις των Δημοκρατικών

Επικριτικοί εμφανίστηκαν και Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο. Ο επικεφαλής της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, μαζί με τους γερουσιαστές Τζιν Σαχίν και Ελίζαμπεθ Γουόρεν, κατηγόρησαν τον Τραμπ ότι υπονομεύει την Ουκρανία, τους Ευρωπαίους συμμάχους και την αμερικανική εθνική ασφάλεια.

«Ο πρόεδρος πρέπει να τερματίσει τον πόλεμό του με το Ιράν αντί να χρηματοδοτεί την πολεμική μηχανή της Ρωσίας», ανέφεραν σε κοινή δήλωσή τους.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ, ένας από τους συντάκτες του νόμου για τις κυρώσεις, υποστήριξε ότι η απόφαση καθιστά τις ΗΠΑ «συνένοχες» στον πόλεμο του Πούτιν κατά της Ουκρανίας. Ο βουλευτής Ντον Μπέιερ χαρακτήρισε επίσης την ανακοίνωση εξοργιστική.

Trump is doing a deal with the devil to try to help his flailing political fortunes from the shockingly high diesel prices caused by his own reckless, illegal war in the Middle East.

This filthy deal will only aid and abet the same Putin who is helping the Iranians to target and try to kill American troops in the Middle East and who illegally and viciously invaded our ally Ukraine.

— Chuck Schumer (@SenSchumer) October 9, 2026

Τραμπ και Πούτιν υπερασπίζονται τη συμφωνία

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η μείωση των τιμών αποτελεί κορυφαία προτεραιότητά του, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους οδηγούς φορτηγών στις ΗΠΑ.

Σε μεταγενέστερη δήλωσή του, ευχαρίστησε δημόσια τον Πούτιν για τη συμφωνία, επισημαίνοντας ότι μεγάλες ποσότητες πετρελαίου αναμένεται να φτάσουν στη χώρα και ότι το ντίζελ είναι το καύσιμο που χρειάζεται η αμερικανική αγορά.

Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η χώρα του επιβεβαίωσε την ετοιμότητά της να προμηθεύσει πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα τόσο στην αμερικανική όσο και στην παγκόσμια αγορά. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η εξέλιξη θα έχει θετικό αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία.

Παρά τις δημόσιες δηλώσεις των δύο ηγετών, κρίσιμα σημεία της συμφωνίας παραμένουν αδιευκρίνιστα. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει διευκρινίσει ποιος θα πληρώσει για τις προμήθειες του ρωσικού ντίζελ ούτε πότε ακριβώς θα είναι διαθέσιμες οι ποσότητες. Παράλληλα, ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, απέφυγε να απαντήσει εάν η Μόσχα εξασφάλισε ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Αποκάλυψη Axios: Η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για το ντίζελ πυροδοτεί νέα ένταση με τον Ζελένσκι

Νέα εστία έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον – Κιέβου δημιουργεί η συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, καθώς, σύμφωνα με το Axios, η απόφαση συνδέεται με την άρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να ικανοποιήσει έξι αμερικανικά αιτήματα για τον τερματισμό των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.

Η εξέλιξη απειλεί να περιπλέξει τις προσπάθειες της αμερικανικής κυβέρνησης για την επίτευξη συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ώρα που η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει τις πιέσεις στις ενεργειακές αγορές και να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Αμερικανός αξιωματούχος, τον οποίο επικαλείται το Axios, επέκρινε τη στάση του Ουκρανού προέδρου, υποστηρίζοντας ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια υπονομεύουν την πολιτική σχέση που έχει οικοδομηθεί μεταξύ Ζελένσκι και Τραμπ τους τελευταίους έξι μήνες.

«Ο Ζελένσκι δεν αντιλαμβάνεται σωστά την κατάσταση. Συνεχίζοντας να πλήττει διυλιστήρια, υπονομεύει την καλή θέληση που έχει οικοδομήσει με τον Τραμπ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αξιωματούχος.

Οι συνομιλίες στο Μαϊάμι και η διαφωνία για τις επιθέσεις

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κατά τη διάρκεια οκτάωρων συνομιλιών στο Μαϊάμι την Παρασκευή, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία ότι ο Τραμπ επρόκειτο να επικοινωνήσει με τον Πούτιν και να προχωρήσει στη χαλάρωση των περιορισμών στις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.

Οι Ουκρανοί φέρεται να ενημερώθηκαν ότι η απόφαση συνδεόταν με την επανειλημμένη απόρριψη των αμερικανικών αιτημάτων για διακοπή των επιθέσεων στα ρωσικά διυλιστήρια, οι οποίες, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, συμβάλλουν στην αύξηση του κόστους των καυσίμων για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι κατά τις συνομιλίες οι Γουίτκοφ και Κούσνερ προειδοποίησαν πως ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την πρόσβαση του Κιέβου στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, εάν η ουκρανική πλευρά συνέχιζε να αγνοεί τις απαιτήσεις του.

Αμερικανός αξιωματούχος, ωστόσο, διέψευσε ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή. Ανέφερε ότι οι δύο απεσταλμένοι επανέλαβαν τη δέσμευση των ΗΠΑ να στηρίξουν την Ουκρανία με πυρομαχικά και πληροφορίες, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το Κίεβο δεν θα πρέπει να προβαίνει σε ενέργειες που επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.

«Οι επιθέσεις στα διυλιστήρια προκαλούν πόνο στη Ρωσία, αλλά προκαλούν πόνο και στις ΗΠΑ», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος.

Στο τραπέζι νέες επισκέψεις στη Μόσχα και το Κίεβο

Παρά την αντιπαράθεση, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εξετάζουν το ενδεχόμενο να επισκεφθούν τη Μόσχα και το Κίεβο την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να συζητήσουν προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου. Δεν είναι, ωστόσο, σαφές εάν η νέα ένταση θα επηρεάσει τον σχεδιασμό των επαφών.

Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ εκτιμά πως ο Πούτιν παραμένει ανοιχτός σε συζητήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης, παρά τις συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Ουκρανίας.

Όπως ανέφερε, στόχος της αμερικανικής πλευράς είναι να επεξεργαστεί μια νέα πρόταση που θα μπορούσε να θεωρηθεί αποδεκτή από τον Ρώσο πρόεδρο και να τον οδηγήσει σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.

Ωστόσο, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Τραμπ, διάρκειας περίπου 90 λεπτών, ο Πούτιν δεν δεσμεύτηκε για την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών με την Ουκρανία, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο σύμβουλός του για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Γιούρι Ουσακόφ.

Ο Ουσακόφ υποστήριξε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες πόλεις κατά τη διάρκεια των ρωσικών βουλευτικών εκλογών ακύρωσαν τη δυνατότητα άμεσης επανέναρξης της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

«Ο πρόεδρος είπε ότι θα σκεφτούμε πότε μπορούν να επαναληφθούν αυτές οι διαπραγματεύσεις», ανέφερε.

Οι επιθέσεις στα διυλιστήρια και η πίεση στις ενεργειακές αγορές

Τους τελευταίους μήνες, οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης πετρελαίου έχουν προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στην ενεργειακή παραγωγή της Ρωσίας. Ως απάντηση, η Μόσχα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, εντείνοντας τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, οι οποίες ήδη επηρεάζονται από τον πόλεμο στο Ιράν.

Σύμφωνα με το Axios, ο Ζελένσκι είχε μεταφέρει στον Τραμπ και στους απεσταλμένους του ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία διέκοπτε τα πλήγματα στους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η αμερικανική πλευρά, ωστόσο, φέρεται να επιδίωκε τη μονομερή διακοπή των ουκρανικών επιθέσεων, καθώς ο Τραμπ θεωρούσε ότι τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις συνέβαλαν στην αύξηση των τιμών της βενζίνης στις ΗΠΑ.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε, μάλιστα, ότι ο Τραμπ δεν θεωρούσε τις ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια ισοδύναμες με τα ρωσικά πλήγματα στο ουκρανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης.

Η διαφωνία αυτή αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου ως προς τη στρατηγική πίεσης προς τη Μόσχα, ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου συνεχίζονται χωρίς σαφή ένδειξη άμεσης επανέναρξης των ειρηνευτικών συνομιλιών.