CNBC: Ο επικριτής του Τραμπ στην Ευρώπη προκήρυξε πρόωρες εκλογές – Τι οδήγησε τον Σάντσεθ σε αυτή την επιλογή

- Advertisement -

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε το πρωί της Δευτέρας (5/10) πρόωρες εκλογές, οι οποίες θα διεξαχθούν στις 29 Νοεμβρίου, μετά την απόρριψη από το κοινοβούλιο μέτρων για την αντιμετώπιση της οργής της κοινής γνώμης και των μαζικών διαδηλώσεων που έχουν προκαλέσει στη χώρα η κρίση στέγασης.

Ο Σάντσεθ έχει προκαλέσει αντιδράσεις στη διεθνή σκηνή, καθώς φέτος αναδείχθηκε ως ο πιο έντονος επικριτής της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή.

Για ορισμένους, η προειδοποίησή του για το «να μην επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος» και η άρνησή του να είναι «συνένοχος σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο» αποτέλεσε παράδειγμα ευρωπαϊκής αντίστασης απέναντι σε μια επιθετική αμερικανική διοίκηση.

Άλλοι με πρώτο τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ καταφέρθηκαν εναντίον του Σάντσεθ και της κυβέρνησής του, κατηγορώντας την Ισπανία ότι θέτει «σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές» και δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της για τις δαπάνες του ΝΑΤΟ.

Ο Τραμπ απείλησε με διακοπή των εμπορικών και διπλωματικών σχέσεων με την Ισπανία. Ο Σάντσεθ επίσης έντονος επικριτής του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα — συνέχισε να ασκεί κριτική στον Λευκό Οίκο, δηλώνοντας σχετικά με την τότε συμφωνία κατάπαυσης πυρός ΗΠΑ-Ιράν ότι δεν θα «χειροκροτήσει αυτούς που βάζουν φωτιά στον κόσμο μόνο και μόνο επειδή εμφανίζονται με έναν κουβά».

Όμως, αυτόν τον μήνα, η γεωπολιτική έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα στην εσωτερική ατζέντα της Ισπανίας.

Η δημόσια συζήτηση, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κυριαρχείται από τη δυσαρέσκεια για τη στέγαση, τους μισθούς και το κόστος ζωής. Η μετανάστευση αποτελεί επίσης σημείο τριβής, με την ισπανική κυβέρνηση να εξακολουθεί να διαχειρίζεται τις συνέπειες από την άφιξη δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στην αφρικανική θύλακα Θέουτα τον Ιούλιο.

Παρά τα εντυπωσιακά μακροοικονομικά στοιχεία — η οικονομία της Ισπανίας αναπτύχθηκε κατά 0,7% το δεύτερο τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ ο τουρισμός και οι επενδύσεις παρουσιάζουν δυναμική η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται.

Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους το περασμένο Σαββατοκύριακο, σε ένα κύμα διαμαρτυριών που ενώνει όλο το πολιτικό φάσμα: από αριστερές οργανώσεις που παραμένουν κατασκηνωμένες στη Μαδρίτη, μέχρι ακροδεξιούς που φέρονται να χαιρέτησαν ναζιστικά.

Η οργή και τα αιτήματα για γενική απεργία κλιμακώθηκαν μετά την έξωση μιας 87χρονης ανάπηρης γυναίκας από το σπίτι της, όπου διέμενε επί 70 χρόνια, τον Σεπτέμβριο. Το περιστατικό ανέδειξε χρόνιες καταγγελίες για αβάσταχτες αυξήσεις ενοικίων και έλλειψη κατοικιών, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές.

Ο Σάντσεθ, επικεφαλής του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος, είναι πρωθυπουργός από το 2018.

Ηγείται εύθραυστης αριστερής συμμαχίας που σχηματίστηκε τον Νοέμβριο του 2023, εξαρτώμενης από μικρότερα περιφερειακά κόμματα, γεγονός που δυσχεραίνει την προώθηση μεταρρυθμίσεων, παρά τη φήμη του για πολιτική ευελιξία. Το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο έχει αφήσει τη χώρα χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό για πάνω από τρία χρόνια.

Η δημοτικότητα του Σάντσεθ επλήγη επιπλέον φέτος από έρευνα για φερόμενη κατάχρηση κονδυλίων από το Σοσιαλιστικό Κόμμα και έρευνα διαφθοράς σε βάρος του συμμάχου του, πρώην πρωθυπουργού Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο, ο οποίος αρνείται κάθε παρανομία.

Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις διαμαρτυρίες για τη στέγαση, ο Σάντσεθ επιχείρησε την περασμένη εβδομάδα να περάσει μέτρα για την προστασία των ενοικιαστών, όπως αναστολή εξώσεων ευάλωτων μέχρι το 2030, αύξηση φόρων για διαμερίσματα που προορίζονται για τουριστικές μισθώσεις, διετή παράταση μισθώσεων που λήγουν πριν το 2028 και περιορισμό αγορών οικιστικών ακινήτων από επενδυτικά funds.

Τα νομοσχέδια απορρίφθηκαν από τη Βουλή, με τη συμμετοχή του κεντροδεξιού Λαϊκού Κόμματος, του ακροδεξιού Vox και του υπέρ της ανεξαρτησίας «Μαζί για την Καταλονία», εντείνοντας περαιτέρω τη λαϊκή αγανάκτηση.

Καθώς η διεξαγωγή νέων εκλογών ήταν αναγκαία πριν τον Αύγουστο του 2027, αναλυτές ανέμεναν πως η προκήρυξη θα γινόταν σύντομα, σύμφωνα με τον Carsten Nickel, διευθύνοντα σύμβουλο της Consello.

Από την πλευρά της ο Nickel εκτίμησε πως με το ζήτημα της αγοράς κατοικίας, ο Σάντσεθ βλέπει ευκαιρία να συσπειρώσει το κεντροαριστερό ακροατήριο, παρότι το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο, σε μια θεματική που παραδοσιακά απασχολεί την αριστερά.

Δημοσκοπήσεις του Politico φέρνουν το Λαϊκό Κόμμα στην πρώτη θέση όσον αφορά την πρόθεση ψήφου, ενώ αναλυτές της Teneo εκτιμούν ότι ο δεξιός συνασπισμός PP και Vox μπορεί να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Επίσης, οι αναλυτές της Teneo σημειώνουν ότι το τελευταίο δίμηνο η δημόσια συζήτηση εστιάζει όλο και περισσότερο στην κρίση μετανάστευσης στη Θέουτα και στην κριτική για τη διαχείρισή της από την κυβέρνηση, ενώ το ζήτημα της στέγασης παραμένει μείζον ζήτημα για τους ψηφοφόρους και έχει μία δυναμική που μπορεί να κινητοποιήσει την Κεντροαριστερή βάση.

Παράλληλα, οι αναλυτές προσθέτουυν ότι αυτή η στρατηγική ενέχει κινδύνους, καθώς μετά από περισσότερα από οκτώ χρόνια στην εξουσία, η Κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ μπορεί να κατηγορηθεί ότι δεν αντιμετώπισε επαρκώς το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης και να χρεωθεί η ίδια την αποτυχία.

Διεθνείς προκλήσεις για την επόμενη κυβέρνηση

Σύμφωνα με τον Carsten Nickel, ένα νέο κεντροδεξιό σχήμα θα δημιουργούσε ερωτήματα για τους επενδυτές, μεταξύ άλλων σχετικά με τη στάση της Ισπανίας στις δαπάνες του ΝΑΤΟ και τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Επιπλέον, σημαντικό ζήτημα θα αποτελούσε επίσης το κατά πόσο μια νέα κυβέρνηση θα μετακινούσε τη στάση της Ισπανίας εντός της ΕΕ απέναντι στην Κίνα, εγκαταλείποντας την πιο ήπια προσέγγιση που ακολουθεί η κυβέρνηση υπό τον Πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ.

Επισημαίνεται ότι, ο Σάντσεθ έχει προκαλέσει αντιδράσεις στη διεθνή σκηνή, καθώς φέτος αναδείχθηκε ως ο πιο έντονος επικριτής της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή για τον πόλεμο στο Ιράν.

Σημειώνεται ότι, ηΓαλλία και η Γερμανία έχουν ήδη ευθυγραμμιστεί ως προς την ανησυχία τους για τον ανταγωνισμό της Κίνας σε βασικούς τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία.

Τέλος, μια στροφή και της Ισπανίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε «επικίνδυνη κατάσταση ανταπόδοσης, τομέα προς τομέα» μεταξύ Κίνας και ΕΕ, σύμφωνα με τον Nickel.

Με πληροφορίες από CNBC