Σούπερ μάρκετ: Η μάχη μεταφέρεται στις γειτονιές – Ποιοι διεκδικούν την αγορά των 2 δισ. ευρώ

Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων, καθώς οι αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες μετατοπίζουν σταδιακά το ενδιαφέρον των αλυσίδων σούπερ μάρκετ προς τα μικρότερα σημεία πώλησης. Η αγορά της γειτονιάς, που για χρόνια αποτελούσε προνομιακό πεδίο των ανεξάρτητων μίνι μάρκετ και των ψιλικατζίδικων, περνά πλέον σε νέα φάση, με τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ να διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η τιμή. Η εγγύτητα, το διευρυμένο ωράριο, η δυνατότητα για γρήγορες αγορές και η ολοένα μεγαλύτερη γκάμα προϊόντων καθιστούν τα μικρά καταστήματα ιδιαίτερα ελκυστικά για τον καταναλωτή. Την ίδια ώρα, η ανάπτυξη οργανωμένων δικτύων και το μοντέλο του franchise επιτρέπουν στις μεγάλες αλυσίδες να μεταφέρουν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα από τα μεγάλα καταστήματα στις γειτονιές.

Διαβάστε ακόμα: Ακρίβεια: Σχεδόν 4 στα 10 προϊόντα που αγοράζουν οι Έλληνες είναι Private Label – Ισχυρή η προτίμηση στο «Made in Greece»

Οι μικρές επιφάνειες ανεβάζουν ταχύτητα

Η δυναμική της συγκεκριμένης αγοράς αποτυπώνεται στα στοιχεία της Nielsen για το οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026. Τα καταστήματα έως 400 τ.μ. κατέγραψαν τζίρο 1,65 δισ. ευρώ, ενώ, εφόσον διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός ανάπτυξης, η κατηγορία μπορεί να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ στο σύνολο της χρονιάς.

Στο ίδιο διάστημα, ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε στο 8,8%, έναντι 8,6% για τα υπερμάρκετ, ενώ το μερίδιο των μικρών σημείων πώλησης ανέρχεται πλέον στο 14,8% της αγοράς.

Οι επιδόσεις αυτές εξηγούν γιατί οι μεγάλες αλυσίδες ενισχύουν τα μικρά formats και επενδύουν στην παρουσία τους σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπου η συχνότητα των αγορών και η ανάγκη για άμεση εξυπηρέτηση δημιουργούν διαφορετικές ευκαιρίες ανάπτυξης από εκείνες των μεγάλων καταστημάτων.

Η υποχώρηση των παραδοσιακών σημείων πώλησης – Η κατάρρευση των περιπτέρων

Η στροφή προς τα οργανωμένα μικρά καταστήματα πραγματοποιείται την ίδια στιγμή που το παραδοσιακό δίκτυο λιανικής της γειτονιάς έχει περιοριστεί σημαντικά.

Τα περίπτερα μειώθηκαν από 9.130 το 2011 σε 3.938 το 2025, καταγράφοντας πτώση 57%. Αντίστοιχα, τα ανεξάρτητα convenience stores περιορίστηκαν από 29.551 σε 20.359, σημειώνοντας μείωση 31%.

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει σταδιακά τις ισορροπίες. Ένα τμήμα της αγοράς που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν κατακερματισμένο σε μικρά, ανεξάρτητα σημεία πώλησης περνά πλέον στα οργανωμένα δίκτυα, τα οποία διαθέτουν μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη, οργανωμένες προμήθειες και τη δυνατότητα να υποστηρίζουν ένα ευρύτερο δίκτυο καταστημάτων.

Η μάχη για τον τζίρο της γειτονιάς

Από τα περίπου 2 δισ. ευρώ του συνολικού τζίρου, οι μεγάλες αλυσίδες που έχουν επενδύσει στα μικρά καταστήματα εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσουν περίπου τα μισά.

Η ΑΒ Βασιλόπουλος, η ΜΕΤΡΟ και η Μασούτης (μαζί με ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός) διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο σε μια αγορά όπου περίπου 1 δισ. ευρώ εξακολουθεί να πραγματοποιείται κυρίως από ανεξάρτητα καταστήματα και μικρότερες αλυσίδες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στα νησιά.

Αυτό είναι και το βασικό πεδίο της επόμενης φάσης του ανταγωνισμού: η μεταφορά μέρους αυτού του τζίρου προς οργανωμένα δίκτυα.

Επενδύσεις με όχημα το franchise

Η ΑΒ Βασιλόπουλος έχει θέσει ως στόχο να φτάσει περίπου τα 700 μικρά καταστήματα έως το 2028, από περίπου 500 σήμερα, προσθέτοντας περίπου 200 νέα σημεία. Οι πωλήσεις της συγκεκριμένης δραστηριότητας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 600 εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με όσα έχει αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Νίκος Λαβίδας.

Από την πλευρά της, η ΜΕΤΡΟ ΑΕΒΕ σχεδιάζει έως το 2029 να προσθέσει περίπου 150 μικρά και μεγαλύτερα καταστήματα, με περισσότερα από 100 να είναι franchise. Έτσι, το δίκτυο franchise της εταιρείας αναμένεται να ξεπεράσει τα 200 σημεία.

Στη Μασούτης, η προτεραιότητα είναι αυτή την περίοδο η ενοποίηση και η οργάνωση των δικτύων που έχουν δημιουργηθεί, με την εταιρεία να διατηρεί παράλληλα σημαντική παρουσία στην αγορά των μικρών καταστημάτων.

Διαβάστε ακόμα: Προϊόντα που ανατιμήθηκαν πριν ενταχθούν στην… «εθελοντική μείωση τιμών»

Πίεση στα καταστήματα μεσαίου μεγέθους

Η ενίσχυση των δύο άκρων της αγοράς δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες για τα καταστήματα μεσαίας επιφάνειας.

Τα σημεία από 400 έως 1.000 τ.μ. και από 1.000 έως 2.500 τ.μ. αναμένεται να δεχθούν μεγαλύτερη πίεση, καθώς καλούνται να ανταγωνιστούν αφενός την ευκολία και την εγγύτητα των μικρών καταστημάτων και αφετέρου την ποικιλία και την αγοραστική εμπειρία των υπερμάρκετ.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει και μια ευρύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά του καταναλωτή. Οι μεγαλύτερες αγορές συνυπάρχουν πλέον με συχνές, μικρότερες επισκέψεις σε καταστήματα που βρίσκονται κοντά στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας.

Η επόμενη φάση του ανταγωνισμού

Για τις μεγάλες αλυσίδες, η αγορά των μικρών καταστημάτων αποτελεί πλέον βασικό πεδίο ανάπτυξης. Για τους ανεξάρτητους επαγγελματίες και τις μικρές τοπικές αλυσίδες, την ίδια στιγμή, η επέκταση των οργανωμένων δικτύων αυξάνει την πίεση.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο, καθώς ΑΒ, ΜΕΤΡΟ και Μασούτης αυξάνουν το αποτύπωμά τους στις γειτονιές, διεκδικώντας ένα κομμάτι της αγοράς που μέχρι σήμερα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένο.

Η μεγάλη αλλαγή στο λιανεμπόριο δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος έχει το μεγαλύτερο σούπερ μάρκετ. Αφορά το ποιος θα βρίσκεται πιο κοντά στον καταναλωτή την ώρα που αυτός αποφασίζει να κάνει την επόμενη αγορά του.