Μάρκο Ρούμπιο: Το «ελληνικό παρελθόν», τα νέα δεδομένα και η ατζέντα

Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και ενώ η σχέση Ελλάδας–ΗΠΑ έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια σαφώς μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα βρεθεί στην Ελλάδα τα επόμενα είκοσι τετράωρα για τον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου.

Η επιλογή της Αθήνας, αλλά κυρίως το γεγονός ότι το ταξίδι του δεν περιλαμβάνει αντίστοιχη επίσκεψη στην Άγκυρα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική πλευρά. Για δεκαετίες, η αμερικανική διπλωματική παράδοση επέβαλλε μια σχετική ισορροπία στις επισκέψεις κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων στην περιοχή.

Ο Στρατηγικός Διάλογος στο επίκεντρο

Ο Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, ενώ θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ.

Στο τραπέζι βρίσκονται η άμυνα και η ασφάλεια, η ενέργεια, η περιφερειακή σταθερότητα, το εμπόριο και οι επενδύσεις, ενώ ιδιαίτερη θέση αναμένεται να έχει η διασυνδεσιμότητα και η τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Στρατηγικός Διάλογος είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2025, όμως οι διεθνείς εξελίξεις οδήγησαν σε αλλεπάλληλες αναβολές. Η πραγματοποίησή του τώρα, με τον ίδιο τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στην Αθήνα, θεωρείται ένδειξη του ενδιαφέροντος της Ουάσιγκτον για τη στρατηγική σχέση με την Ελλάδα.

Το κοινό ανακοινωθέν που θα ακολουθήσει αναμένεται να αποτυπώσει την πορεία των διμερών σχέσεων και να περιγράψει τα επόμενα βήματα σε άμυνα, ενέργεια, εμπόριο, επενδύσεις, πολιτισμό και τεχνολογία.

Ενέργεια και Κάθετος Διάδρομος

Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στην ενεργειακή συνεργασία. Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί κεντρικό στοιχείο της αμερικανικής στρατηγικής για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης και τη μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία, με την Ελλάδα να διεκδικεί κομβικό ρόλο στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.

Στο επίκεντρο βρίσκονται παράλληλα οι δραστηριότητες των ExxonMobil και Chevron στα ελληνικά θαλάσσια οικόπεδα. Η αμερικανική στήριξη στις έρευνες και τις μελλοντικές γεωτρήσεις αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω των αντιδράσεων που έχουν διατυπωθεί από τη Λιβύη με επίκληση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Άμυνα

Η αμυντική συνεργασία αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα κεφάλαια των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Η Ελλάδα έχει ήδη δρομολογήσει την απόκτηση των F-35, ενώ συνεχίζεται η αναβάθμιση των F-16 στην έκδοση Viper.

Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, επιδιώκει μεγαλύτερη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα, καθώς σημαντικό μέρος των πρόσφατων προμηθειών έχει κατευθυνθεί σε ευρωπαϊκές και ισραηλινές εταιρείες.

Τα δεδομένα για Τουρκία και Κύπρο

Η παρουσία του Ρούμπιο στην Αθήνα αποκτά επιπλέον συμβολισμό λόγω της έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η αμερικανική πλευρά δεν αναμένεται να λάβει δημόσια θέση στις ελληνοτουρκικές διαφορές, ωστόσο η επίσκεψη χωρίς αντίστοιχο σταθμό στην Άγκυρα αποτελεί στοιχείο που η Αθήνα αξιολογεί θετικά.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η αμερικανική τοποθέτηση για το Κυπριακό. Ο Ρούμπιο έχει επαναβεβαιώσει την υποστήριξη των ΗΠΑ σε λύση υπό κυπριακή καθοδήγηση και με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ, στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Η θέση αυτή βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με την τουρκική πρόταση για λύση δύο κρατών.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Ουάσιγκτον υπογραμμίζει ότι η ενισχυμένη συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία σε άμυνα και ενέργεια συμβάλλει στην περιφερειακή ασφάλεια.

Η επίσκεψη Ρούμπιο, επομένως, δεν περιορίζεται σε έναν ακόμη γύρο διμερών συνομιλιών. Αποτυπώνει τη στρατηγική αναβάθμιση της Ελλάδας στον αμερικανικό σχεδιασμό για την Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο της σε άμυνα, ενέργεια και περιφερειακή ασφάλεια.

Στο πλευρό της Ελλάδας από τα χρόνια της Γερουσίας

Η σχέση του Μάρκο Ρούμπιο με τα ελληνικά ζητήματα δεν ξεκινά από την ανάληψη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ως γερουσιαστής της Φλόριντα και μέλος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, ο Ρούμπιο είχε ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής για την Ανατολική Μεσόγειο. Μαζί με τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ υπήρξε βασικός συντελεστής του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act του 2019, νομοθετήματος που ενίσχυσε τη συνεργασία των ΗΠΑ με Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ και προέβλεψε, μεταξύ άλλων, αμερικανική αμυντική βοήθεια προς την Ελλάδα και ενεργειακή συνεργασία στην περιοχή.

Δύο χρόνια αργότερα, Ρούμπιο και Μενέντεζ προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα, καταθέτοντας το U.S.-Greece Defense and Interparliamentary Partnership Act of 2021. Η νομοθετική πρωτοβουλία προέβλεπε ενίσχυση του ελληνικού προγράμματος στρατιωτικού εκσυγχρονισμού, δυνατότητα επιτάχυνσης μελλοντικών παραδόσεων F-35 στην Ελλάδα, στρατιωτική εκπαίδευση και ενίσχυση της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας στο πλαίσιο του σχήματος 3+1 Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ.

Η στάση του Ρούμπιο δεν περιορίστηκε στην αμυντική συνεργασία. Τον Ιούλιο του 2021, ως μέλος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων, συνυπέγραψε με τον Μενέντεζ και άλλους γερουσιαστές επιστολή προς τον Τζο Μπάιντεν, με την οποία ζητούσαν αμερικανική και ευρωπαϊκή αντίδραση στις τουρκικές ενέργειες στα Βαρώσια της Κύπρου. Οι γερουσιαστές χαρακτήριζαν την προσπάθεια ανοίγματος της περίκλειστης περιοχής παραβίαση ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ζητούσαν από την αμερικανική κυβέρνηση να ασκήσει πίεση στην Άγκυρα.

Στήριξη στην Κίμπερλι Γκίλφοϊλ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η δημόσια στήριξη που έδωσε ο Ρούμπιο στην Αμερικανίδα πρέσβη στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, λίγες μόλις ημέρες πριν από την άφιξή του στην Αθήνα. Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ χαρακτήρισε την πρέσβη «εξαιρετικά αποτελεσματική» στην προώθηση της ατζέντας της κυβέρνησης Τραμπ στην Ελλάδα και την Ευρώπη, ενώ υπογράμμισε ότι ο ίδιος και ο Ντόναλντ Τραμπ εκτιμούν τον ρόλο και την ηγεσία της στην περιοχή.

“Ambassador Guilfoyle has been an incredibly effective advocate for the President’s agenda in Greece and across Europe. President Trump and I greatly value the Ambassador’s pivotal work and leadership in the region. She has successfully advanced U.S. energy interests in Greece and across southeastern Europe through regional projects like the bipartisan Vertical Energy Corridor.” – Secretary of State and National Security Advisor Marco Rubio

— U.S. Embassy Athens (@USEmbassyAthens) October 3, 2026

Ο Ρούμπιο στάθηκε ειδικά στην ενεργειακή διάσταση της αποστολής της, αναφέροντας τη συμβολή της στην προώθηση των αμερικανικών ενεργειακών συμφερόντων στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο.