Θανατική ποινή: Όταν η αποτυχημένη εκτέλεση μιας θανατοποινίτισσας εκθέτει το σύστημα των ΗΠΑ

Η θανατική ποινή και οι ηθικές προεκτάσεις της έρχονται ξανά στο προσκήνιο μετά την αποτυχημένη απόπειρα θανάτωσης της Αμερικανίδας Christa Pike, η οποία λαμβάνει πλέον ιατρική περίθαλψη. Η θανατοποινίτισσα επέζησε παρόλο που έλαβε δύο δόσεις της φαρμακετικής ουσίας πεντοβαρβιτάλη. Ένας λέκτορας βιοηθικής ανατρέχει στα γεγονότα που σόκαραν τη διεθνή γνώμη και φέρνει μια διαφορετική διάσταση στην επιφάνεια του ζτήματατος της θανατικής ποινής.

Η Christa Pike, (Χρίστα Πάικ) 50 ετών σήμερα, είχε καταδικαστεί για τον φόνο μιας συμμαθήτριάς της το 1995, έγκλημα που διέπραξε με τον σύντροφό της σε ηλικία 18 ετών. Επρόκειτο να γίνει η πρώτη γυναίκα που θα εκτελούνταν στο Τενεσί εδώ και περισσότερα από 200 χρόνια, ωστόσο μεταφέρθηκε σε ιατρική μονάδα όταν το φάρμακο απέτυχε να τη σκοτώσει.

Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ώρα ΗΠΑ, ο δικηγόρος της Pike χαρακτήρισε την αποτυχημένη εκτέλεση «όχι απλώς αναποτελεσματική, αλλά σκληρή και βασανιστική».

«Είναι φυσιολογικό να νιώθω ότι καίγομαι;»

Μάρτυρες περιέγραψαν ότι η Pike ανέπνεε, ροχάλιζε και άνοιγε τα μάτια της κατά τη χορήγηση του φαρμάκου. Ένας μάρτυρας ανέφερε ότι η Pike σήκωσε το κεφάλι της ρωτώντας αν είναι «φυσιολογικό» να νιώθει αίσθηση καύσου.

Το περιστατικό έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους επικριτές της θανατικής ποινής. Ωστόσο, το θέμα απασχολεί και όσους στηρίζουν αυτό το είδος τιμωρίας.



Θανατική ποινή:  Τα επιχειρήματα υπέρ και κατά

‘Οπως αναφέρει ο λέκτορας Julian Koplin στο κείμενό του στο The Conversation, οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής συνήθως επικαλούνται δύο βασικά επιχειρήματα.

Το πρώτο, το επιχείρημα της αποτροπής, υποστηρίζει ότι η θανατική ποινή λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε εγκλήματα που επισύρουν αυτήν την τιμωρία.

Το δεύτερο, το επιχείρημα της ανταπόδοσης, υποστηρίζει ότι οι εγκληματίες που διαπράττουν ορισμένα αδικήματα αξίζουν να πεθάνουν, είτε επειδή αυτή η ποινή είναι ανάλογη με το έγκλημά τους, είτε επειδή οποιαδήποτε άλλη ποινή δεν αποδίδει τον δέοντα σεβασμό στο θύμα.

Τα επιχειρήματα αυτά αμφισβητούνται. Κάποιοι αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα της αποτροπής, ενώ άλλοι θέτουν υπό αμφισβήτηση αν η εκτέλεση αποτελεί κατάλληλη μορφή ανταπόδοσης. Θρησκευτικοί και κοσμικοί σχολιαστές τονίζουν πως το δικαίωμα στη ζωή δεν μπορεί να αφαιρεθεί, ό,τι κι αν έχει πράξει κάποιος.

Παρά τις πολιτικές επιτυχίες των αντιπάλων της θανατικής ποινής παγκοσμίως, το Τενεσί παραμένει μεταξύ των πολιτειών που τη διατηρούν.

Οι αποτυχημένες εκτελέσεις και η ηθική διάσταση

Είναι εύκολο να περιγράψει κανείς τον σωματικό πόνο: πρόκειται για συνειδητή, αρνητική εμπειρία. Ο θάνατος, όμως δεν είναι το ίδιο. Η διαδικασία του θανάτου μπορεί να προκαλεί πόνο, αλλά ο ίδιος ο θάνατος δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από το άτομο.

Ορισμένοι φιλόσοφοι υποστηρίζουν πως το κακό του θανάτου έγκειται στη στέρηση της εμπειρίας και των όμορφων και καλών πραγμάτων στη ζωή, όχι στον ίδιο τον σωματικό πόνο.

Στην περίπτωση της Pike, το αποτέλεσμα δεν ήταν η στέρηση της ζωής, αλλά η σωματική οδύνη από τη χορήγηση των φαρμάκων και οι πιθανές ιατρικές επιπλοκές, όπως η εγκεφαλική βλάβη.

Αν επιβιώσει της αποτυχημένης εκτέλεσης, ενδέχεται να επιστρέψει στην πτέρυγα των μελλοθανάτων, με το ενδεχόμενο νέας εκτέλεσης να παραμένει ανοιχτό.

Το να θεωρεί κανείς τον θάνατο ως κατάλληλη τιμωρία για ορισμένα εγκλήματα δεν σημαίνει αυτόματα ότι αποδέχεται και την επιβολή σωματικού πόνου.

Ακόμη και πολιτείες που επιτρέπουν τη θανατική ποινή απορρίπτουν τιμωρίες όπως το μαστίγωμα ή τον ακρωτηριασμό, καθώς και μεθόδους εκτέλεσης που προκαλούν υπερβολικό πόνο, όπως το κάψιμο στην πυρά.

Η ταλαιπωρία που προκαλείται από αποτυχημένες εκτελέσεις θέτει σοβαρά ηθικά διλήμματα, ανεξαρτήτως στάσης απέναντι στη θανατική ποινή.

Το ζήτημα της ποιότητας των θανατηφόρων φαρμάκων

Για τους υποστηρικτές της θανατικής ποινής, είναι κρίσιμο να αποδειχθεί ότι οι εκτελέσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς επιπλέον οδύνη. Αυτό, όμως, δεν είναι πάντα εφικτό με τις θανατηφόρες ενέσεις.

Παρότι η «θανατηφόρος ένεση» θυμίζει ιατρική πράξη, συνήθως δεν πραγματοποιείται από γιατρούς, καθώς οι μεγάλες ιατρικές ενώσεις απαγορεύουν στα μέλη τους να συμμετέχουν σε εκτελέσεις. Η Αμερικανική Ιατρική Ένωση θεωρεί τη συμμετοχή σε εκτελέσεις ασύμβατη με τον σκοπό της ιατρικής.

Επιπλέον, η προμήθεια των φαρμάκων είναι δύσκολη, καθώς οι περισσότερες φαρμακευτικές εταιρείες αρνούνται να τα διαθέσουν για αυτό τον σκοπό.

Έτσι, οι πολιτείες καταφεύγουν σε φαρμακεία παρασκευής ή στη μαύρη αγορά, με αποτέλεσμα τα φάρμακα να είναι κακής ποιότητας ή αλλοιωμένα. Οι δικηγόροι της Pike εκτιμούν ότι υποβαθμισμένα φάρμακα μπορεί να συνέβαλαν στο περιστατικό.

Σε ανακοίνωσή του, το Τμήμα Διορθώσεων του Τενεσί (Tennessee Department of Correction) δήλωσε ότι «ακολουθήθηκε κάθε βήμα του νόμιμου, καθιερωμένου πρωτοκόλλου εκτέλεσης που έχει εγκριθεί από το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα».

Στο τραπέζι η επαναφορά της ηλέκτρικής καρέκλας;

Η γερουσιαστής Marsha Blackburn, σχολιάζοντας το περιστατικό, πρότεινε την επαναφορά της ηλεκτρικής καρέκλας. Ωστόσο, και αυτή η μέθοδος έχει ιστορικό αποτυχιών.

Εάν οι εκτελέσεις δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς τον κίνδυνο πρόσθετης οδύνης, τίθεται το ερώτημα αν δικαιολογούνται ακόμη και από όσους θεωρούν τη θανατική ποινή θεμιτή για ορισμένα εγκλήματα.

Τροφή για σκέψη

Οι υποστηρικτές της θανατικής ποινής καλούνται να επιλέξουν: είτε να αποδεχθούν ότι η ποινή είναι δικαιολογημένη στη θεωρία αλλά ανεφάρμοστη στην πράξη, είτε να δεχθούν πως το κράτος μπορεί όχι μόνο να αφαιρεί ζωή, αλλά και να διακινδυνεύει την επιβολή σωματικού πόνου που κάποτε απορρίφθηκε ως απάνθρωπος.

Σημειώνται ότι μετά το περιστατικό, ο κυβερνήτης του Τενεσί, Μπιλ Λι, διέταξε ανεξάρτητη έρευνα για να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες απέτυχε η εκτέλεση της Πάικ. Αργότερα παραιτήθηκε.

Παράλληλα, αποφάσισε να αναστείλει τις εκτελέσεις στην πολιτεία για το υπόλοιπο του έτους.

Η 50χρονη Πάικ παραμένει  διασωληνωμένη και με μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, σύμφωνα με τους δικηγόρους της.

Απόδοση από theconversation.com