Χουάν Φερνάντο Λόπεζ Αγκιλάρ στα «ΝΕΑ»: Η Ευρώπη χρειάζεται αλληλεγγύη, όχι πανικό

Εκτός από τα σύνορά της με τη Ρωσία η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να επιδείξει αλληλεγγύη και στα νότιά της σύνορα έναντι υβριδικών μεταναστευτικών προκλήσεων δηλώνει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο ευρωβουλευτής, Χουάν Φερνάντο Λόπεζ Αγκιλάρ, ένας από τους βασικούς διαμορφωτές της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Ο ισπανός ευρωβουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών χαρακτηρίζει αναγκαίο το «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Εκτακτης Ανάγκης», που πρότεινε η πρόεδρος της Κομισιόν και αναμένεται να συζητήσουν οι ευρωπαίοι ηγέτες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα μέσα Οκτωβρίου, αλλά απορρίπτει κάθε προσπάθεια υιοθέτησης πιο σκληρής και αρνητικής στάσης έναντι των μεταναστών.

Προεδρεύσατε της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE) επί σειρά ετών, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Στην επόμενη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα συζητήσουν για ένα «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Εκτακτης Ανάγκης», το οποίο προτάθηκε από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανταποκρινόμενη στα αιτήματα ορισμένων κρατών-μελών μετά την κρίση στη Θέουτα. Πιστεύετε ότι ένα τέτοιο πλαίσιο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μια κρίση όπως αυτή στη Θέουτα;

Φαίνεται πως ναι. Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν αντιμετωπίζει προκλήσεις μόνο στα εξωτερικά της σύνορα με τη Ρωσία, δηλαδή στη Φινλανδία, τις χώρες της Βαλτικής ή την Πολωνία, αλλά και στα νότια σύνορά της, όπου επίσης απαιτείται ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Εάν επιδεικνύουμε αλληλεγγύη προς τη Φινλανδία ή τις χώρες της Βαλτικής, οφείλουμε να επιδεικνύουμε αλληλεγγύη και προς τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, και προς την Ισπανία όσον αφορά τη Θέουτα, διότι η Θέουτα αποτελεί τμήμα της ΕΕ, όπως και η Μελίγια. Χρειαζόμαστε έναν μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για να εκδηλώνουμε και να ενεργοποιούμε την αλληλεγγύη όταν προκύπτουν τέτοιες προκλήσεις. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι πρέπει να υιοθετήσουμε μια σκληρότερη και πιο αρνητική στάση, όπως αυτή που κυριαρχεί σήμερα, απέναντι στους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο.

Φαίνεται πάντως ότι ορισμένες χώρες ενδέχεται να ζητήσουν σκληρά μέτρα για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων.

Πρέπει να σεβόμαστε τους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο ως ανθρώπινες οντότητες και να σεβόμαστε τις αξίες και τη νομοθεσία μας κατά τη διαχείριση τέτοιων καταστάσεων. Επομένως, ένας μηχανισμός αλληλεγγύης έκτακτης ανάγκης δεν θα πρέπει να συνεπάγεται σκλήρυνση της αντίδρασης απέναντι στους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο. Χρειάζεται να επενδύσουμε σε ευκαιρίες απασχόλησης στις χώρες προέλευσης και διέλευσης για την πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης και της παράνομης διακίνησης ανθρώπων, καθώς και να ανοίξουμε νόμιμες οδούς για την κυκλική μετανάστευση, η οποία είναι απαραίτητη για την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Πιστεύετε ότι η Ευρώπη επέδειξε αλληλεγγύη στη Θέουτα;

Σε καμία περίπτωση. Λυπάμαι και το επικρίνω έντονα. Αντιθέτως, αυτό που είδαμε ήταν μια ΕΕ σε κατάσταση πανικού. Είδαμε ακόμη και ορισμένα κράτη-μέλη να προτείνουν ή να επιβάλλουν παράνομα μέτρα, όπως για παράδειγμα την αναστολή της εφαρμογής της Συνθήκης Σένγκεν με το επιχείρημα ότι η Σένγκεν κινδυνεύει. Η Θέουτα δεν συνιστά απειλή για τη ζώνη Σένγκεν, καθώς το καθεστώς της εντός Σένγκεν είναι πολύ περιορισμένο. Η ΕΕ θα πρέπει να προσδώσει ουσιαστική αξία στην εφαρμογή της στρατηγικής εταιρικής σχέσης με το Μαρόκο, η οποία δεσμεύει το σύνολο της Ενωσης να ασκήσει πίεση και διπλωματική δράση προς το Μαρόκο, ώστε να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συγκεκριμένη στρατηγική εταιρική σχέση.

Ανησυχείτε ότι το αντι-μεταναστευτικό αίσθημα τείνει να γίνει αποδεκτό ως κάτι το κανονικό στην ΕΕ;

Είμαι συγκλονισμένος. Αγωνίζομαι ενάντια σε αυτό το κύμα, αλλά διογκώνεται εδώ και πάρα πολύ καιρό και αποτελεί πλέον την κυρίαρχη τάση στην ΕΕ. Είναι μια αρνητική στάση απέναντι στους μετανάστες, οι οποίοι παρουσιάζονται ως απειλή για την ασφάλεια ή την ταυτότητά μας και ενισχύεται από την παράλογη ιδέα ότι επιδιώκουν να μας αντικαταστήσουν και να εισβάλουν στην Ευρώπη με σκοπό να αφανίσουν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Αγωνίζομαι ενάντια σε αυτή την αρνητική θεώρηση, αλλά απαιτείται μια απάντηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ορθή αντιμετώπιση του ζητήματος.

Θα μπορούσαν τα κέντρα επιστροφών, που εξετάζονται από ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, να βοηθήσουν την κατάσταση;

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, όταν προέδρευα στην Επιτροπή LIBE επί δέκα έτη, το ζήτημα των επιστροφών είχε εξαιρεθεί. Μετά την έγκριση του Συμφώνου, η τρέχουσα σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου υπάρχει μια νέα πλειοψηφία αποτελούμενη από το ΕΛΚ και τρεις ακροδεξιές πολιτικές ομάδες, ενέκρινε τον κανονισμό για τις επιστροφές, ο οποίος νομιμοποιεί αυτά τα κέντρα. Εμείς, οι Σοσιαλιστές, τον καταψηφίσαμε. Είναι απολύτως ασύμβατο με τις αξίες μας να εξαγοράζουμε τον ηγέτη κάποιας τρίτης χώρας προκειμένου να φυλακίζουμε μετανάστες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.