Ευρωπαϊκή παρέμβαση για νέο σκάνδαλο: «Πτυχίο αγγλικών κατ’ οίκον σε τρεις μέρες με 1500 ευρώ» για τον ΑΣΕΠ

Σοβαρά ερωτήματα γύρω από τον τρόπο με τον οποίο αποκτώνται ορισμένα πιστοποιητικά ξένων γλωσσών στην Ελλάδα προκαλούν διαφημίσεις που εμφανίζουν ποσοστά επιτυχίας έως και 99%, καθώς και καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες υποψήφιοι μπορούν να παραλάβουν τίτλους στο σπίτι τους, καταβάλλοντας από 500 έως 1.500 ευρώ, χωρίς να χρειαστεί να παρουσιαστούν σε εξετάσεις όπως στον ΑΣΕΠ. Οι αναφορές αυτές έχουν κινητοποιήσει το Association of Language Testers in Europe (ALTE), που εξετάζει πλέον ζητήματα αξιοπιστίας των πιστοποιήσεων γλωσσομάθειας, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται κυρίως στην αγγλική γλώσσα.

Το ζήτημα των ταχύρρυθμων πιστοποιήσεων και των τίτλων που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές γνώσεις των κατόχων τους έχει λάβει πλέον ευρωπαϊκή διάσταση. Όπως αναφέρει το Euronews, η ALTE πραγματοποίησε σχετική έρευνα μετά τις αναφορές για προβλήματα ποιότητας και αξιοπιστίας και προετοιμάζεται να θέσει το θέμα ενώπιον των ελληνικών αρχών.

Η εκτίμηση που έχει διαμορφώσει η Ένωση είναι ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά παρουσιάζει συστημικά χαρακτηριστικά και συναντάται σε ολόκληρη την Ελλάδα. «Αυτό συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια και έχει έρθει πλέον η ώρα να αντιμετωπιστεί», δήλωσε στο Euronews ο Ντάρεν Πέρετ, μέλος της Μόνιμης Επιτροπής και ελεγκτής της ALTE.

Την ίδια στιγμή, παρέμβαση στο ζήτημα κάνει και ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου. Το ΑΣΕΠ, ως ανεξάρτητη αρχή που έχει την εποπτεία των προσλήψεων στο ελληνικό Δημόσιο, βρίσκεται αντιμέτωπο με ενδείξεις που, σύμφωνα με τον πρόεδρό του, μπορεί να υπονομεύουν το σύστημα πιστοποίησης προσόντων που προσφέρουν μόρια για διορισμούς και προαγωγές στη δημόσια διοίκηση. Ο ίδιος ζητά να ενισχυθούν άμεσα οι έλεγχοι και προτείνει να αξιολογούνται οι πραγματικές γλωσσικές ικανότητες των ενδιαφερομένων.

Η έρευνα της ALTE και οι καταγγελίες για πιστοποιητικά χωρίς εξετάσεις

Η ανησυχία σχετικά με όσα συμβαίνουν στην ελληνική αγορά πιστοποιήσεων έφτασε στην ALTE κατά το διεθνές συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο νωρίτερα μέσα στη χρονιά. Ο Ντάρεν Πέρετ περιέγραψε πώς η Ένωση οδηγήθηκε στη διερεύνηση του θέματος.

«Ενημερωθήκαμε για ορισμένα ζητήματα εμπιστοσύνης και ποιότητας στην Ελλάδα. Αφού κάναμε κάποια έρευνα, μπορέσαμε να διαπιστώσουμε ότι το πρόβλημα είναι συστημικό και, στην πραγματικότητα, διαδεδομένο σε ολόκληρη την Ελλάδα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η συγκεκριμένη κατάσταση δεν δημιουργήθηκε ξαφνικά, αλλά εξελίχθηκε σταδιακά μέσα στα χρόνια.

Στο πλαίσιο αυτό, την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου η ALTE διοργάνωσε στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας ειδικό φόρουμ με αντικείμενο την ποιότητα και την εμπιστοσύνη στην αξιολόγηση της γλωσσομάθειας. Στη συνάντηση βρέθηκαν εκπρόσωποι εξεταστικών οργανισμών, πανεπιστημίων, του εκπαιδευτικού χώρου και της Πολιτείας, προκειμένου να εξετάσουν το πρόβλημα, αλλά και να συζητήσουν τις κινήσεις που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν.

Στόχος είναι όσα προέκυψαν από τον διάλογο να μετατραπούν σε συγκεκριμένα συμπεράσματα και προτάσεις προς τις ελληνικές αρχές. «Θα συνοψίσουμε όλα όσα συζητήθηκαν και θα τα υποβάλουμε στους αρμόδιους φορείς», ανέφερε ο Πέρετ.

Στη συνέχεια, η ALTE θα περιμένει την απάντηση των αρμόδιων υπηρεσιών για το πώς θα μπορούσε να συνεχιστεί η διαδικασία, ενώ δεν αποκλείεται τα συμπεράσματα να δοθούν στη δημοσιότητα μέσω του Τύπου.

Μία ακόμη διάσταση του προβλήματος παρουσίασε ο Θάνος Παπαϊωάννου, αναφερόμενος σε διαφημίσεις που υπόσχονται Lower ή Proficiency μέσα σε διάστημα μόλις δύο έως τεσσάρων μηνών, ακόμη και άριστη γνώση αγγλικών με 30 ώρες διδασκαλίας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε προωθητικά μηνύματα που εμφανίζουν ποσοστό επιτυχίας 99% στο Proficiency, θέτοντας το ερώτημα πώς είναι δυνατόν μια τόσο απαιτητική εξέταση άριστης γνώσης να παρουσιάζεται ως διαδικασία με σχεδόν βέβαιο θετικό αποτέλεσμα.

Στοιχεία από διαδικτυακές διαφημίσεις παρουσίασε και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας, Γιώργος Χριστόπουλος. «Πιστοποιητικό αγγλικών μόλις σε τρεις μέρες, από το σπίτι σου; Εύκολα, γρήγορα και οικονομικά. Αναγνωρισμένο από το ΑΣΕΠ», διάβασε από μία από αυτές.

Ακόμη σοβαρότερη είναι η καταγγελία που μετέφερε για κέντρο ξένων γλωσσών στην Ελευσίνα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο ενδιαφερόμενος δεν χρειάζεται να εμφανιστεί καν για εξέταση. Αντίθετα, καταβάλλει ποσό από 500 μέχρι 1.500 ευρώ, ανάλογα με τον τίτλο που επιθυμεί, και στη συνέχεια το πιστοποιητικό παραδίδεται στο σπίτι του.

Κατά τον Γιώργο Χριστόπουλο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η απόσταση ανάμεσα στο επίπεδο που αναγράφεται στον τίτλο και στις πραγματικές γνώσεις είναι εξαιρετικά μεγάλη. Όπως υποστήριξε, πιστοποιητικά C2, δηλαδή του υψηλότερου επιπέδου γλωσσομάθειας, μπορεί να απονέμονται σε ανθρώπους που διαθέτουν γνώσεις επιπέδου B1, το οποίο αντιστοιχεί σε ενδιάμεση γνώση. «Δεν θέλουμε μόνο διαφάνεια. Θέλουμε και ποιότητα», υπογράμμισε.

Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται 53 φορείς πιστοποίησης αγγλικών, ενώ στη Γερμανία ο αντίστοιχος αριθμός είναι μόλις τρεις. Η άδεια πιστοποίησης παρέχεται από το ΑΣΕΠ, όμως στη συνέχεια, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, οι συγκεκριμένοι οργανισμοί λειτουργούν χωρίς κανέναν έλεγχο.

Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε και η πρακτική που περιγράφηκε ως «master in Italy, notes in Greek». Πρόκειται για μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην Ιταλία με σημειώσεις στα ελληνικά, ο τίτλος του οποίου μπορεί ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη άριστης γνώσης της ιταλικής γλώσσας. Ο Θάνος Παπαϊωάννου επικαλέστηκε σχετική διαφήμιση για να αναδείξει το συγκεκριμένο «παραθυράκι», μέσω του οποίου μπορεί κάποιος να αποκτήσει μόρια γλωσσομάθειας από έναν τίτλο χωρίς να προηγηθεί αντίστοιχος έλεγχος των πραγματικών γλωσσικών του δεξιοτήτων.

Οι επιπτώσεις εκτός Ελλάδας και οι αλλαγές που προτείνει ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ

Η συζήτηση για την εγκυρότητα των πιστοποιήσεων δεν αφορά αποκλειστικά όσους ενδιαφέρονται για μία θέση ή μια προαγωγή στο ελληνικό Δημόσιο. Το ίδιο ζήτημα μπορεί να επηρεάζει και ενδιαφερομένους που επιδιώκουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο στο εξωτερικό.

Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ALTE, Βάλντεμαρ Μαρτίνιουκ, αναφέρθηκε στη σχέση ανάμεσα στην αξιοπιστία ενός συστήματος πιστοποίησης και στον κίνδυνο εξαπάτησης. «Νομίζω ότι αυτό που αντιμετωπίζουμε εδώ είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα στην εμπιστοσύνη και την εξαπάτηση. Και ακούσαμε πολλά παραδείγματα που δείχνουν αυτή την ανισορροπία», δήλωσε.

Στη συνέχεια έθεσε στους συμμετέχοντες το ερώτημα για το ποια θα πρέπει να είναι η πρώτη ουσιαστική παρέμβαση: «Ποιο είναι, από τη δική σας οπτική, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει για να αποκατασταθεί αυτή η ισορροπία και να επανέλθει η εμπιστοσύνη σε ολόκληρο το σύστημα;»

Από την πλευρά του, ο Θάνος Παπαϊωάννου ζητά να ξεκινήσει χωρίς καθυστέρηση διάλογος ανάμεσα στους αρμόδιους κρατικούς φορείς και στους οργανισμούς που εμπλέκονται στις διαδικασίες πιστοποίησης.

Μεταξύ των προτάσεών του βρίσκεται η δυνατότητα, από το 2029, να αναλάβει το ίδιο το ΑΣΕΠ την εξέταση των υποψηφίων στα αγγλικά, τα γερμανικά και τα γαλλικά, υπό την προϋπόθεση ότι θα του εξασφαλιστούν τα απαραίτητα μέσα για να οργανώσει τη διαδικασία.

Για το διάστημα μέχρι τότε, θεωρεί αναγκαία την αυστηρότερη εποπτεία των πιστοποιητικών και ειδικά των διαδικτυακών εξετάσεων. Οι έλεγχοι, σύμφωνα με την πρότασή του, θα πρέπει να εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο κάθε φορέας επιβεβαιώνει την ταυτότητα του ανθρώπου που εξετάζεται, εάν υπάρχει δυνατότητα να λάβει βοήθεια κατά τη διαδικασία και κατά πόσο όλοι οι αδειοδοτημένοι οργανισμοί μπορούν πραγματικά να διασφαλίσουν συνθήκες διαφάνειας και αξιοπιστίας.

Μία ακόμη πρόταση αφορά την επαγγελματική αναγνώριση τίτλων. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ εισηγείται η σχετική αρμοδιότητα να μεταφερθεί από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (ΑΤΕΕΝ) στον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (ΔΟΑΤΑΠ). Το ΑΤΕΕΝ αποτελεί υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας και έχει την ευθύνη για την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων, καθώς και για την επαγγελματική ισοδυναμία τίτλων σπουδών που έχουν αποκτηθεί στο εξωτερικό.

«Προχωρούμε βήμα βήμα», σημείωσε ο Θάνος Παπαϊωάννου, γνωστοποιώντας ότι οι συγκεκριμένοι προβληματισμοί έχουν ήδη παρουσιαστεί στην αρμόδια Επιτροπή του ελληνικού Κοινοβουλίου. Παράλληλα, σχεδιάζει να τους συμπεριλάβει στην ετήσια Έκθεση του ΑΣΕΠ, η οποία πρόκειται να παρουσιαστεί τον Οκτώβριο. Στόχος του είναι να κληθεί ξανά στη Βουλή, προκειμένου να παρουσιάσει αναλυτικά τις προτάσεις του για τις αλλαγές που θεωρεί απαραίτητες.