Ο πλανήτης χάνει τα δάση του: «Στενεύει το περιθώριο» για να αναστραφεί η καταστροφή λέει ο ΟΗΕ

Σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, ο κόσμος έχει μόνο ένα «στενό περιθώριο» για την αποκατάσταση των δασών που είναι κρίσιμα για την ασφάλεια τροφίμων και την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση.

Περισσότερα από 489 εκατομμύρια εκτάρια δασών έχουν εκκαθαριστεί από το 1990, ενώ ακόμη μεγαλύτερες εκτάσεις έχουν υποβαθμιστεί, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ο οποίος καλεί τις κυβερνήσεις να θέσουν ως εθνική προτεραιότητα την αποκατάσταση των δασών.

Η έκθεση State of the World’s Forests αναγνωρίζει πρόσφατα βήματα προς την προστασία και δενδροφύτευση σε παγκόσμιο επίπεδο, ωστόσο επισημαίνει πως η δράση δεν συμβαδίζει με τις δεσμεύσεις.

Τα τελευταία είκοσι χρόνια, εθνικές, περιφερειακές και διεθνείς πρωτοβουλίες έχουν δεσμευτεί να αποκαταστήσουν πάνω από 1 δισεκατομμύριο εκτάρια γης, όμως μόλις το ένα πέμπτο αυτής της έκτασης αποκαθίσταται στην πράξη. Η έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) σημειώνει πως «η πρόοδος είναι άνιση και ανεπαρκής για να καλύψει τις αυξανόμενες παγκόσμιες ανάγκες».

Τα δάση καλύπτουν 4,14 δισεκατομμύρια εκτάρια (περίπου το ένα τρίτο της ξηράς του πλανήτη), αποθηκεύουν 714 γιγατόνους άνθρακα και φιλοξενούν έως και το 80% της παγκόσμιας χερσαίας βιοποικιλότητας. Παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των βροχοπτώσεων και στη μείωση της πείνας, καθώς σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού εξαρτάται από αυτά για τα προς το ζην.

Οι απειλές εντείνονται. Κάθε χρόνο, περίπου 127 εκατομμύρια εκτάρια δασών πλήττονται από πυρκαγιές, ενώ περαιτέρω ζημιές προκαλούνται από έντομα, ασθένειες και ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτά καθιστούν τα δάση ακόμη πιο ευάλωτα, προστιθέμενα στις πιέσεις από την επέκταση της γεωργίας, την κλιματική κρίση, τη ρύπανση και την εξόρυξη φυσικών πόρων.

«Αυτό το διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ ζήτησης και βιώσιμης προσφοράς αναδεικνύει μια δομική ανισορροπία που απειλεί τόσο την οικολογική ακεραιότητα όσο και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των οικονομιών που βασίζονται στα δάση», αναφέρει η έκθεση.

Σύμφωνα με την έκθεση, η αποκατάσταση των δασών και άλλων υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων θα ωφελήσει τους ανθρώπους, την επισιτιστική ασφάλεια και την οικονομία. Η αποκατάσταση 1 δισεκατομμυρίου εκταρίων εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει οφέλη ύψους 1,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως.

Ο Qu Dongyu, γενικός διευθυντής του FAO, δήλωσε ότι η έκθεση «καθιστά σαφές πως η αποκατάσταση δασών και τοπίου αποτελεί κάτι περισσότερο από περιβαλλοντική προτεραιότητα – είναι στρατηγική επένδυση σε ανθεκτικά αγροδιατροφικά συστήματα και αγροτική ανάπτυξη».

Ο ίδιος σημείωσε: «Το περιθώριο για δράση στενεύει, και η καθυστερημένη ή κακώς σχεδιασμένη αποκατάσταση θα αυξήσει το μακροπρόθεσμο κόστος, θα επιτείνει τις ανισότητες και θα εγκλωβίσει τα τοπία σε μη βιώσιμες πορείες. Δεδομένης της συνεχιζόμενης απώλειας και υποβάθμισης των δασικών οικοσυστημάτων, αλλά και της αυξανόμενης παγκόσμιας ζήτησης για προϊόντα και υπηρεσίες που βασίζονται στη γη, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για ενίσχυση της αποτελεσματικής αποκατάστασης».