- Advertisement -
Ήταν νωρίς ένα πρωί του Αυγούστου όταν χτύπησε το τηλέφωνο της 64χρονης. Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, άγνωστοι προσποιήθηκαν ότι είναι η κόρη της. Της είπαν πως είχε σπάσει το πόδι της και χρειαζόταν επειγόντως χρήματα. Οι απατεώνες της ζήτησαν χρυσαφικά και 90.000 ευρώ, προσπαθώντας να την πείσουν ότι η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα σοβαρή και ότι έπρεπε να ενεργήσει άμεσα. Η γυναίκα, φοβισμένη, τους είπε ότι θα καλέσει την αστυνομία. Τότε εκείνοι άρχισαν να την απειλούν, λέγοντάς της ότι γνωρίζουν πού μένει και ότι θα της κάνουν κακό.
Η 64χρονη επικοινώνησε αμέσως με την Ασφάλεια, όμως οι δράστες δεν σταμάτησαν. Την κάλεσαν ξανά, αυτή τη φορά, προσποιούμενοι ότι είναι αστυνομικοί και ότι θέλουν να συνεργαστούν μαζί της για να τους συλλάβουν. Στην πραγματικότητα, όπως κατάλαβε αργότερα, ήταν οι ίδιοι επιτήδειοι απατεώνες που την είχαν καλέσει μόλις λίγα λεπτά νωρίτερα και προσπαθούσαν να διαπιστώσουν αν είχε ενημερώσει την αστυνομία.
«Τους πίστεψα, Φοβήθηκα πολύ, κόντεψα να πάθω εγκεφαλικό» περιγράφει η ίδια, σε ανάρτησή της στο Facebook.
Αμέτρητες περιπτώσεις και μέθοδοι
Με μία απλή αναζήτηση στα social media, ο καθένας μπορεί να βρει δεκάδες, έως και εκατοντάδες, παρόμοια περιστατικά τηλεφωνικής απάτης. Το φαινόμενο τα τελευταία χρόνια έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις με αποτέλεσμα πολίτες να πέφτουν θύματα των κακοποιών και να χάνουν τις περιουσίες τους, να αδειάζουν οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί, αλλά και πολλές φορές να μην μπορούν να ξεπεράσουν τον φόβο και την ανασφάλεια που δημιουργείται για κάθε επόμενη κλήση.
Τα πρώτα περιστατικά αφορούσαν άτομα, τα οποία προσποιούμενα τους υπαλλήλους Δημοσίων Υπηρεσιών ή λογιστές, αποσπούσαν χρήματα από ηλικιωμένους για δήθεν οφειλές συγγενικών τους προσώπων. Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν την μέθοδο παραπλανητικών μηνυμάτων, μέσω των οποίων ζητείται από τους πολίτες να πατήσουν σε συγκεκριμένο σύνδεσμο (σ.σ. link). Οι συγκεκριμένες παραλλαγές απάτης έγιναν ευρέως γνωστές -αν και ακόμη υπάρχουν θύματα-, επομένως οι απατεώνες έπρεπε να… σκαρφιστούν νέες μεθόδους. Μία από αυτές, είναι η παραπάνω, αφού η αρχική απόπειρας εξαπάτησης έχει αποτύχει, έχοντας όμως τρομοκρατήσει τα θύματά τους, που είναι κυρίως ηλικιωμένοι. Ακολούθησε και η πρακτική όπου υποστηρίζουν ότι υπάρχει δήθεν διαρροή ρεύματος στο σπίτι, και βάζουν τα θύματα να συγκεντρώνουν χρήματα και κοσμήματα, να τα τυλίγουν σε αλουμινόχαρτο και να τα αφήνουν έξω από την πόρτα.
Κυρίως, το διάστημα που οι πολίτες πήγαιναν σε αστυνομικά τμήματα προκειμένου να εκδώσουν νέα ταυτότητα, οι δράστες εκμεταλλεύτηκαν και αυτή τη συνθήκη. Πάλι, προσποιούμενοι την ΕΛ.ΑΣ., μέσω αυτοματοποιημένου μηνύματος, ισχυρίζονται ότι υπάρχει πρόβλημα με τα στοιχεία ταυτότητάς σας, με στόχο την υποκλοπή προσωπικών ή οικονομικών στοιχείων. «Κλείστε αμέσως το τηλέφωνο» γράφει μία γυναίκα στο Facebook. Στην ίδια ανάρτηση, στα σχόλια, μία άλλη γυναίκα απαντά: «Εμένα με κάλεσαν, μου μίλησαν στα αγγλικά, και καλά με καλούσαν από την αστυνομία, για κάτι παράνομα έγγραφα, και να πατήσω το νούμερο 1 για να μιλήσω με αστυνομικό».
«Υπάρχει διεθνές ένταλμα σύλληψης για εσένα»
Οι δράστες επιστρατεύουν κάθε είδους τέχνασμα για να προκαλέσουν σύγχυση στα θύματά τους. Άλλοτε τα απειλούν, όπως στην πρώτη περίπτωση παραπάνω, και κάποιες φορές επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα κλίμα πανικού. Σε διαφορετική τυχαία ανάρτηση στα social media, αναφέρεται: «Νέα τηλεφωνική απάτη για phishing προσωπικών δεδομένων».
Όπως περιγράφει η γυναίκα που έγραψε την ανάρτηση, την κάλεσαν από ελληνικό αριθμό, το σήκωσε και ακολούθησε ηχογραφημένο μήνυμα σε άπταιστα αγγλικά που έλεγε: «Υπάρχει διεθνές ένταλμα σύλληψης για εσένα. Πάτησε το 1. Μόλις το άκουσα, έκλεισα το τηλέφωνο». Όπως την ενημέρωσαν από την αστυνομία, πολλοί πολίτες έχουν δεχτεί παρόμοια κλήση.
Ο ντενεκές λάδι αξίας 100 ευρώ
Όμως, καμία από αυτές τις μεθόδους δεν είναι αρκετή για τους απατεώνες. Σε διαφορετική περίπτωση, ένας άνδρας δέχτηκε τηλεφώνημα από άγνωστο αριθμό. Αυτό που επισημαίνει αρχικά στην ανάρτησή του, είναι ότι ο άνθρωπος που βρισκόταν στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής, ήταν ιδιαίτερα φιλικός. «Μου είπε, Γιάννη καλημέρα και χρόνια πολλά, λέγοντας πως είναι ο “Πάρης από την Καλαμάτα με το λάδι”».
Στη συνέχεια, του πρότεινε να του δώσει χρήματα για να του στείλει έναν ντενεκέ λάδι, αξίας 100 ευρώ. «Δεν τον γνωρίζω και φυσικά δεν προχώρησα σε καμία συναλλαγή. Κοινοποιήστε για να μην την πατήσει άλλος».
Ο… «υπολοχαγός Λάλας»
Σε ένα διαφορετικό και μάλλον… τηλεοπτικά εμπνευσμένο περιστατικό, επιτήδειοι φαίνεται πως άντλησαν έμπνευση από τη σειρά «Της Ελλάδος τα Παιδιά» και επιχείρησαν να αποσπάσουν στοιχεία για τον γιο μιας ηλικιωμένης γυναίκας.
Οι δράστες τηλεφώνησαν στην γυναίκα και συστήθηκαν ως «υπολοχαγός Λάλας», ζητώντας να επιβεβαιώσουν ορισμένα στοιχεία ταυτοποίησης. Μόνο που, αν κάποιος είχε παρακολουθήσει τη γνωστή σειρά, θα καταλάβαινε ότι κάτι δεν πήγαινε… στραβά, αλλά μάλλον κωμικά. Στη σειρά υπήρχε ο σμηνίτης Ντάλας, τον οποίο υποδυόταν ο Γιάννης Σαββιδάκης. Ο «υπολοχαγός Λάλας» φαίνεται πως ήταν μια ελεύθερη διασκευή του χαρακτήρα, προσαρμοσμένη στις ανάγκες της τηλεφωνικής απάτης.
Ο υποτιθέμενος υπολοχαγός, μάλιστα, φρόντισε να διατηρήσει και το απαραίτητο υπηρεσιακό ύφος. Έλεγε πως «κάνει τη δουλειά του» και έδωσε έναν αριθμό τηλεφώνου, στον οποίο θα έπρεπε να καλέσει ο αδερφός της γυναίκας. Για να κάνει μάλιστα την ιστορία ακόμη πιο… καθησυχαστική, έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι δεν επρόκειτο για κάτι σοβαρό. «Μας καθησύχασε κιόλας ότι δεν είναι υπόθεση πολέμου».
Κλωνοποίηση φωνής και ΑΙ
Σε μία πιο πρόσφατη και «σύγχρονη» περίπτωση, ακόμα και την Τεχνητή Νοημοσύνη είχε επιστρατεύσει σπείρα απατεώνων με λεία 1 εκατ. ευρώ προκειμένου να πείθει τα θύματά της για την αληθοφάνεια της παγίδας που τους έστηναν.
Όπως ανακοίνωσε η ΕΛΑΣ με αφορμή τη σύλληψη δύο εκ των μελών της σπείρας που είχαν τον ρόλο των «εισπρακτόρων», η εγκληματική οργάνωση χρησιμοποιούσε τεχνολογία ΑΙ για να κλωνοποιεί τις φωνές συγγενών των υποψήφιων θυμάτων τους.
Οι απατεώνες αρχικά επικοινωνούσαν τηλεφωνικά με τα υποψήφια θύματα και τα έπειθαν να προβούν σε συγκεκριμένες ενέργειες κυρίως για θέματα που αφορούσαν δήθεν εγκατάσταση οπτικής ίνας. Στη συνέχεια, όταν το θύμα είχε αμφιβολίες, ζητούσαν να επικοινωνήσει με συγγενή ή οικείο του για να το καθησυχάσει. Την ίδια στιγμή, όμως, ζητούσαν και έπαιρναν το τηλέφωνο του προσώπου στο οποίο θα απευθυνόταν το ανυποψίαστο θύμα.
Το επόμενο βήμα του «ιστού της αράχνης» που έστηνε η σπείρα περιελάμβανε τηλεφώνημα στο πρόσωπό αυτό με το πρόσχημα κλήσης από δήθεν εκπρόσωπο εταιρείας κινητής τηλεφωνίας.
Σε αυτό το τηλεφώνημα αποκτούσαν δείγμα της φωνής και με χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, προέβαιναν στην κλωνοποίηση των χαρακτηριστικών της. Έτσι, τελικά, επικοινωνούσαν με τον αρχικό στόχο τους και αναπαράγοντας την κλωνοποιημένη φωνή «επιβεβαίωναν» τις οδηγίες που είχαν δώσει νωρίτερα. Μέχρι στιγμής έχει πιστοποιηθεί η εμπλοκή των μελών της οργάνωσης σε τουλάχιστον έξι περιπτώσεις απάτης με παρόμοια μεθοδολογία.
Δικαιώνονται τα θύματα;
Τι γίνεται όμως όταν τα θύματα επιχειρούν να δικαιωθούν; Καταφέρνουν να πάρουν πίσω τιμαλφή ή τα χρήματά τους; Συλλαμβάνονται οι δράστες; Αυτά τα ερωτήματα απευθύναμε στον κ. Παναγιώτη Ανδρέου, δικηγόρο με εξιδείκευση στο ηλεκτρονικό έγκλημα.
Ο κ. Ανδρέου αρχικά εξήγησε πως τις περισσότερες φορές οι δράστες χρησιμοποιούν πακιστανικά τηλέφωνα, τα οποία ενδέχεται η ΕΛ.ΑΣ. να τα εντοπίσει κάποια στιγμή είτε μέσω έρευνας, είτε μέσω επιχείρησης σε καταυλισμούς όπου εντοπίζονται κινητά τηλέφωνα. «Κάθε χρόνο που εκδίδει η αστυνομία την αναφορά της για την εγκληματικότητα, ειδικά στο οικονομικό έγκλημα και στις απάτες, οι δράστες είναι κατά 87% Ρομά. Από την στιγμή που είναι ήδη παραβατικοί, καθώς συνήθως δεν ζουν σε σπίτια με μισθωτήρια, και πολλοί δεν έχουν καν καταχωρηθεί σε ληξιαρχεία, καταφέρνουν και την γλιτώνουν ακόμη και στο δικαστήριο».
Αυτό γίνεται διότι, δεν υπάρχουν τα επίσημα στοιχεία τους πουθενά. «Είναι σαν φαντάσματα, ή σαν να κρύβονται, οπότε δεν είναι εύκολο και να τους πιάσεις». Ακόμη όμως, και όταν συλλαμβάνονται, ο κ. Ανδρέου εξηγεί την προβληματική κατάσταση, μέσω μίας υπόθεσης που είχε αναλάβει στο Ναύπλιο. «Επρόκειτο για τηλεφωνικές απάτες, που οι δράστες εκμεταλλεύτηκαν μία εφαρμογή τράπεζας για να εξαπατούν πολίτες και να παίρνουν τα χρήματά τους. Τα θύματα ήταν 268 και η λεία άνω των 240.000 ευρώ. Υπήρξαν τρεις κατηγορούμενοι που καταδικάστηκαν, με συνολική ποινή για εγκληματική συμμορία και κακουργηματική απάτη, 5 χρόνια. Στα δύο χρόνια λοιπόν, θα είναι πάλι έξω. Οπότε γιατί να μην το ξανακάνουν;».
Παράλληλα, ο κ. Ανδρέου επισημαίνει πως πολλές φορές η λεία δεν εντοπίζεται, καθώς οι δράστες την έχουν εκποιήσει. «Δεν είναι χαζοί, την κρύβουν ή την χρησιμοποιούν» λέει χαρακτηριστικά. Άρα σε βάθος χρόνου τα θύματα μπορούν να δικαιωθούν; Ο ίδιος απαντά πως «ναι, αλλά δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι θα γίνει. Το βασικότερο είναι ότι κατά 99% χάνουν τα χρήματά τους ή τα τιμαλφή. Είναι δύσκολο να εντοπιστεί τελικά αυτό που σου κλέψανε. Το ποινικό δικαστήριο είναι μία ηθική δικαίωση, αλλά από εκεί και πέρα υπάρχει και η ζημία για τα θύματα. Πώς λοιπόν, θα βρουν τα τιμαλφή, ενώ οι δράστες είναι “φαντάσματα”; Πώς θα πάρουν τα χρήματά τους; Ακόμη όμως και εάν γινόταν κάτι τέτοιο, υπάρχουν περιπτώσεις που αργότερα δέχονται απειλές από το περιβάλλον των δραστών. Άρα, πως γίνεται ένα κράτος να έχει αφήσει ανεξέλεγκτη αυτή την ομάδα ανθρώπων, και φτάσαμε στο σημείο να δυσκολεύεται και να τους συλλάβει;».
Νέο νομοθετικό πλαίσιο
Στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, τοποθετήθηκε με έντονο ύφος σχετικά με την έξαρση των τηλεφωνικών απατών, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «Πρέπει να τους πάρει ο διάολος» αναφορικά με τα άτομα που εμπλέκονται σε τέτοιες παράνομες δραστηριότητες.
Σε δηλώσεις του στην ΕΡΤ, ο Γιώργος Φλωρίδης περιέγραψε το φαινόμενο των απατών σε βάρος των ηλικιωμένων ως μια πραγματική «μάστιγα», ανακοινώνοντας την προετοιμασία ενός νέου νομοθετικού πλαισίου που θα επιβάλλει αυστηρές ποινές κάθειρξης στους δράστες.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης αναφέρθηκε και στην ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Αστυνομίας, κάνοντας λόγο για ειδικά συστήματα μέσω των οποίων θα μπορεί να ειδοποιείται άμεσα η Αστυνομία με το πάτημα ενός κουμπιού, σε περίπτωση απόπειρας απάτης σε βάρος ηλικιωμένων.
Όπως διευκρίνισε, θα εξεταστεί και το ηλικιακό όριο για την εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου. «Θα το ορίζουμε και θα δούμε πώς θα είναι αυτό. Αλλά είναι σίγουρο ότι θα πάμε πλέον σε σκληρές ποινές», ανέφερε.
«Πρέπει να καταλάβουν ότι εφόσον συνεχίζεται αυτό και δεν βάζουν μυαλό με τόσες φυλακίσεις, θα πάμε σε καθείρξεις», σημείωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης.
Comments are closed.