Αυτό είναι το πιο θωρακισμένο μέρος στην Ελλάδα: Ίσως κανένα συμβατικό όπλο δεν μπορεί να το διαπεράσει

Σε μια εποχή που η παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή δοκιμάζεται από πολεμικές συρράξεις και η απειλή ενός υβριδικού ή συμβατικού πολέμου πλησιάζει την Ευρώπη, το ζήτημα της πολιτικής προστασίας και των υποδομών ασφαλείας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.

Αν και η Ελλάδα διαθέτει εκατοντάδες ιστορικά αντιαεροπορικά καταφύγια, κατάλοιπα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου, ένα συγκεκριμένο σημείο στο κέντρο της Αθήνας ξεχωρίζει ως το απόλυτο οχυρό της χώρας, ικανό να παρέχει προστασία ακόμα και απέναντι σε ακραία σενάρια βομβαρδισμών.

Είναι  το στρατιωτικό καταφύγιο του Λυκαβηττού, μια τεράστια υπόγεια εγκατάσταση που βρίσκεται λαξευμένη στα έγκατα του λόφου, κοντά στη σπηλαιοεκκλησιά των Αγίων Ισιδώρων.

Ξεκίνησε το 1936

Σε αντίθεση με τα κοινά υπόγεια πολυκατοικιών ή τα μικρότερα δημόσια καταφύγια της Αθήνας, αυτό το έργο αποτελεί μια υποδομή στρατιωτικών προδιαγραφών.

Το καταφύγιο του Λυκαβηττού κατασκευάστηκε αρχικά γύρω στο 1936, εν όψει του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και λειτούργησε ως το κεντρικό Αρχηγείο Αντιαεροπορικής Άμυνας.

Προκαλεί δέος

Τα χαρακτηριστικά του προκαλούν δέος, καθώς εκτείνεται σε βάθος 100 μέτρων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, βαθιά μέσα στον συμπαγή ασβεστολιθικό βράχο του λόφου.

Η ίδια η φύση του βράχου σε συνδυασμό με τις ενισχυμένες τσιμεντένιες θωρακίσεις και τις βαριές μεταλλικές στεγανές πόρτες δημιουργούν έναν ανθεκτικό φλοιό πολλών μέτρων συμπαγούς υλικού από οπλισμένο σκυρόδεμα και φυσικό πέτρωμα.

Ο χώρος μέσα

Ο χώρος διαθέτει πολλαπλές αίθουσες, διαδρόμους, συστήματα εξαερισμού, δεξαμενές νερού, τουαλέτες, λουτρά, καθώς και υποδομές για τηλεπικοινωνίες και ρεύμα, καθιστώντας τον ικανό να φιλοξενήσει προσωπικό και να αυτονομηθεί για αρκετές ημέρες σε συνθήκες απόλυτης κρίσης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μια τέτοια εγκατάσταση μπορεί να επιβιώσει από ένα χτύπημα σύγχρονου βαλλιστικού πυραύλου ή μιας διατρητικής βόμβας.

Σύμφωνα με τη στρατιωτική μηχανική και τη φυσική των εκρήξεων, η ανθεκτικότητα ενός υπόγειου καταφυγίου εξαρτάται από το βάθος και τη γεωλογική σύσταση.

Αν πέσει βαλλιστικός πύραυλος

Ένας συμβατικός βαλλιστικός πύραυλος φέρει πολεμική κεφαλή υψηλής εκρηκτικότητας και βάρους συχνά 500 έως 1.000 κιλών.

Όταν εκρήγνυται στην επιφάνεια, δημιουργεί έναν τεράστιο κρατήρα, αλλά η κινητική ενέργεια και το ωστικό κύμα εξασθενούν εκθετικά καθώς διαπερνούν το έδαφος.

Απορροφά το ωστικό κύμα

Με βάθος 100 μέτρων κάτω από συμπαγή βράχο, το καταφύγιο του Λυκαβηττού βρίσκεται σε ζώνη που πρακτικά αποσβένει το ωστικό κύμα ακόμα και μιας γιγαντιαίας επιφανειακής έκρηξης.

Αν πέσει διατρητική βόμβα

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν μια σημαντική διαφοροποίηση όσον αφορά τα σύγχρονα οπλικά συστήματα, καθώς οι ειδικές στρατιωτικές βόμβες διάτρησης μπετόν μπορούν να διαπεράσουν έως και 10 έως 20 μέτρα ενισχυμένου οπλισμένου σκυροδέματος ή δεκάδες μέτρα μαλακού εδάφους.

Τεράστια φυσική ασπίδα

Παρόλα αυτά, το βάθος των 100 μέτρων μέσα σε φυσικό ασβεστολιθικό βράχο προσφέρει μια τεράστια φυσική ασπίδα που ελάχιστα συμβατικά όπλα μπορούν να διαπεράσουν κατακόρυφα, καθιστώντας το το πιο οχυρωμένο και ασφαλές καταφύγιο πολιτικής και στρατιωτικής προστασίας στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας.

Σήμερα, το καταφύγιο υπάγεται στην Πολιτική Σχεδίαση Εκτάκτων Αναγκών του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, παραμένοντας ένα αθέατο, θωρακισμένο απομεινάρι μιας άλλης εποχής, που υπενθυμίζει ότι τα θεμέλια της ασφάλειας χτίζονται συχνά βαθιά κάτω από τη γη.