Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: Πάνω από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι στη μάχη για την εκρίζωση της νόσου

Περισσότεροι από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι επιχειρούν στη Λέσβο, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια για την ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης των εκτροφών και την εκρίζωση του αφθώδους πυρετού που έχει, μέχρι στιγμής, στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες αιγοπρόβατα. Μέχρι σήμερα έχει ελεγχθεί πάνω από το 80% των κοπαδιών, ενώ απομένουν περίπου 300, με 23 συνεργεία των δύο ατόμων να πραγματοποιούν δειγματοληψίες στο νησί του Βορείου Αιγαίου.

Την ίδια ώρα, έως την Παρασκευή αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων σε περισσότερους από 104 κτηνοτρόφους για περίπου 20.000 ζώα που θανατώθηκαν λόγω της νόσου, όπως ανέφερε στη Βουλή ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Νάσου Ηλιόπουλου.

«Εμείς έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», τόνισε ο κ. Καββαδάς.

Αποζημιώσεις 7,464 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί συνολικά 7,464 εκατ. ευρώ στη Λέσβο για τις αποζημιώσεις των θανατωθέντων ζώων, την απώλεια εισοδήματος των κτηνοτρόφων και τη στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων.

Παράλληλα, προβλέπεται αντίστοιχη αποζημίωση για το υπόλοιπο 50% της απώλειας εισοδήματος του δεύτερου εξαμήνου του 2026. Τα ποσά των αποζημιώσεων είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα.

Για πρώτη φορά έχει προβλεφθεί επίσης ειδική αποζημίωση για το γάλα που δεν μπόρεσε να διατεθεί στην αγορά, ενώ σε τελικό στάδιο βρίσκεται και η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την αποζημίωση των ζωοτροφών. Σύμφωνα με τον κ. Καββαδά, και οι δύο διαδικασίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Στο επίκεντρο η συνεργασία ΥΠΑΑΤ και Ενόπλων Δυνάμεων

Αναφερόμενος στην απόφαση να ανατεθεί στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας ο επιχειρησιακός συντονισμός των επιχειρήσεων στο πεδίο, ο υφυπουργός υποστήριξε ότι το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο εξακολουθεί να έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική αντιμετώπισης της νόσου, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις.

«Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί παραδοχή αδυναμίας. Αντιθέτως, αποτελεί απόφαση ευθύνης», ανέφερε, εξηγώντας ότι κρίθηκε αναγκαία η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της Πολιτείας.

Το ΥΠΕΘΑ είχε διαθέσει εξαρχής 15 κτηνιάτρους στη Λέσβο, ενώ με νέα νομοθετική ρύθμιση ανώτατος αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων ανέλαβε τον συντονισμό των επιχειρήσεων στο πεδίο.

«Υγειονομικές βόμβες» οι μολυσμένες εκτροφές

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Καββαδάς στην απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για την παύση των θανατώσεων και των ιχνηλατήσεων, υποστηρίζοντας ότι προκαλεί καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση της επιζωοτίας.

Όπως ανέφερε, υπάρχουν τουλάχιστον 13 μολυσμένες εκτροφές στις οποίες δεν έχουν ληφθεί τα προβλεπόμενα μέτρα, χαρακτηρίζοντάς τες «υγειονομικές βόμβες». Ο υφυπουργός κάλεσε τον περιφερειάρχη και τους αντιπεριφερειάρχες να ανακαλέσουν άμεσα την απόφαση, ενώ η νομιμότητά της εξετάζεται από την αρμόδια επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.

Παράλληλα με την αντιμετώπιση της νόσου, το ΥΠΑΑΤ έχει ξεκινήσει διαδικασίες για τη διασφάλιση του γενετικού υλικού και τη διατήρηση της αυτόχθονης φυλής προβάτων της Λέσβου.

Η Ένωση Κτηνοτρόφων Προβάτου Φυλής Λέσβου έχει ξεκινήσει τη διαδικασία συλλογής και κατάψυξης σπέρματος από κριούς, ενώ δύο συνεταιρισμοί συμμετέχουν στο σχετικό πρόγραμμα του ΥΠΑΑΤ. Συνολικά, στο πρόγραμμα συμμετέχουν 86 εκτροφές με περίπου 22.000 πιστοποιημένα πρόβατα φυλής Λέσβου.

Τι ισχύει για τον εμβολιασμό

Σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό, ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού γίνεται με βάση το εγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης της νόσου και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.

«Η αντιμετώπιση μιας επιζωοτίας δεν μπορεί να υπαγορεύεται από πολιτικές σκοπιμότητες», ανέφερε, σημειώνοντας ότι «τον πρώτο και τελευταίο λόγο τον έχουν οι επιστήμονες» και ότι οι αποφάσεις θα προσαρμόζονται ανάλογα με την εξέλιξη της επιζωοτίας.

Ελλείψεις στις κτηνιατρικές υπηρεσίες

Στο θέμα της στελέχωσης των κτηνιατρικών υπηρεσιών, ο υφυπουργός διευκρίνισε ότι το ΥΠΑΑΤ δεν έχει την αρμοδιότητα για τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, καθώς η στελέχωσή τους υπάγεται στο υπουργείο Εσωτερικών και πραγματοποιείται κατόπιν αιτήματος του εκάστοτε φορέα.

Στις περιοχές της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, δηλαδή Λέσβο, Λήμνο, Σάμο, Ικαρία και Χίο, προβλέπονται συνολικά 24 θέσεις κτηνιάτρων, ενώ σήμερα υπηρετούν 14 άτομα.

Το σχέδιο για την επόμενη ημέρα

Η αντιμετώπιση της επιζωοτίας στη Λέσβο συνδέεται, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, με το ευρύτερο σχέδιο στήριξης και ανασυγκρότησης της ελληνικής κτηνοτροφίας που παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ.

Στα μέτρα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το αφορολόγητο έως τις 20.000 ευρώ, φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο, ευνοϊκότερος ΦΠΑ σε λιπάσματα και ζωοτροφές, καθώς και το νέο σύστημα ευρωπαϊκών ενισχύσεων.

Παράλληλα, η κυβέρνηση προτίθεται να διεκδικήσει πρόσθετους ευρωπαϊκούς πόρους για την ανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν, σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και με τη συμμετοχή των εκπροσώπων των κτηνοτρόφων.

«Απόλυτη προτεραιότητά μας είναι να ολοκληρώσουμε την εκρίζωση του αφθώδους πυρετού και να προετοιμάσουμε από τώρα την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας της Λέσβου», ανέφερε ο κ. Καββαδάς.