«Κουμπαράς για τη νέα γενιά»: «Διέξοδος» για αποταμιευτές, τράπεζες και επιχειρήσεις

Η μόνη ίσως πραγματική μεταρρύθμιση που περιλαμβάνεται στο πακέτο μέτρων που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ είναι ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», στο πλαίσιο του οποίου το κράτος θα υποστηρίζει τις οικογένειες στην αποταμίευση για τα παιδιά τους, μέχρι αυτά να ενηλικιωθούν.

Ετσι, για κάθε ένα ευρώ που θα μπαίνει στον «κουμπαρά» από την οικογένεια, το κράτος θα βάζει το ίδιο ποσό, με ετήσιο όριο στα 1.200 ευρώ, το οποίο θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια. Το μέτρο έχει προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον, αλλά και έντονη κριτική, καθώς πολλοί εκτιμούν ότι πρόκειται να διευρύνει τις ανισότητες. Η κυβέρνηση θα δίνει 100 ευρώ τον μήνα σε όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να αποταμιεύουν 100 ευρώ, όμως όσοι δεν το καταφέρνουν θα έχουν μειωμένη (ή και μηδενική) κρατική αρωγή.

Ομως, η λογική του μέτρου έχει μεγάλη αξία, καθώς έχει κεντρικό στόχο να ενθαρρύνει την αποταμίευση στην Ελλάδα, ενώ αναμένεται να συνεισφέρει σημαντικά και στην ενίσχυση των επενδύσεων με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Αλλωστε, το ποσοστό των επενδύσεων στην Ελλάδα βρίσκεται κάτω από το 18%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος υπολογίζεται κοντά στο 22%. Στην πλήρη του λειτουργία, το μέτρο αναμένεται να αυξήσει το ποσοστό των επενδύσεων επί του ΑΕΠ κατά περίπου 0,5%, ενώ το δημοσιονομικό κόστος για το κράτος θα υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατ. ευρώ ετησίως.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε στην τηλεόραση του MEGA ότι ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» είναι ένα μέτρο που «έχει έρθει για να μείνει», και υπογράμμισε ότι έχει διπλό στόχο: πρώτον, την ενίσχυση της κουλτούρας αποταμίευσης στη χώρα και ειδικά στους νέους και, δεύτερον, την ενίσχυση των επενδύσεων με τα χρήματα των αποταμιευτών που μέχρι σήμερα «κάθονται» σε καταθετικούς λογαριασμούς.

Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» δεν έχει ακόμα διαμορφωθεί πλήρως, όμως φαίνεται πως η κυβέρνηση άντλησε έμπνευση από το σχέδιο που παρουσίασαν τον Μάιο το Ινστιτούτο Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και του Euronext Athens για τον ΠΑΠΕΛ (Παιδικός Αποταμιευτικός Επενδυτικός Λογαριασμός). Ωστόσο, η πρόταση εκείνη έκανε λόγο για μηνιαία εισφορά έως 10 ευρώ από τους γονείς και ίδιο ποσό από το Δημόσιο και υπολόγιζε ότι στη 18ετία, το συνολικό ύψος του λογαριασμού θα έφτανε τα 7.158 ευρώ, με μέση ετήσια απόδοση 3%.

Αντιθέτως, ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» βάζει τον «πήχη» της μηνιαίας αποταμίευσης στα 100 ευρώ. Στην εξειδίκευση των μέτρων που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στο ΥΠΕΘΟ, δόθηκαν τρία παραδείγματα αποδόσεων στους εν λόγω λογαριασμούς, ανάλογα με το επίπεδο του ρίσκου: 3%, 5% και 7%.

Τα υπάρχοντα αποταμιευτικά προϊόντα των τραπεζών για παιδιά δεν είναι επενδυτικά αλλά καταθετικά. Οι νέοι επενδυτικοί λογαριασμοί που θα είναι προσαρμοσμένοι στο κυβερνητικό πρόγραμμα θα είναι οι πρώτοι στην Ελλάδα που θα επιτρέπουν τις επενδύσεις από λογαριασμούς που είναι συνδεδεμένοι με ανηλίκους. Παρόμοια προγράμματα υπάρχουν και σε άλλες χώρες, μεταξύ άλλων στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ και τη Γαλλία.

Οι πάροχοι των λογαριασμών «κουμπαρά» (κυρίως τράπεζες) αναμένεται να δίνουν στις οικογένειες τη δυνατότητα να διαλέγουν διαφορετικό επίπεδο επενδυτικού ρίσκου στον λογαριασμό. Οπως αναφέρουν στελέχη της τραπεζικής αγοράς στα «ΝΕΑ», μια μέση ετήσια απόδοση 3% θα υπερνικά τον πληθωρισμό, όμως η οικονομικά καλή επιλογή είναι να προτιμηθεί το προφίλ υψηλού ρίσκου, καθώς τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι σε επίπεδο 18ετίας οι αποταμιευτές θα βγαίνουν σημαντικά κερδισμένοι.

Στο σενάριο της κυβέρνησης, ένας λογαριασμός στον οποίο θα κατατεθούν 49.304 ευρώ στη 18ετία – 24.652 ευρώ από το κράτος (ανώτατο όριο) και 24.652 ευρώ από τους γονείς – θα μπορεί να φτάσει τα 93.173 ευρώ με μέση ετήσια απόδοση 7%, ενώ το ποσό μειώνεται στα 77.062 ευρώ με απόδοση 5% και στα 64.109 ευρώ με απόδοση 3%. Σημειώνεται ότι, όπως δήλωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, θα υπάρχει δυνατότητα εγγύησης των χρημάτων – κάτι που όμως θα περιορίζει την απόδοση, όπως ξεκαθαρίζουν τραπεζικές πηγές. Εδώ και δεκαετίες, οι ελληνικές τράπεζες προσφέρουν αποταμιευτικά προϊόντα που έχουν τη μορφή «κουμπαρά» για τα παιδιά και «ανοίγουν» με την ενηλικίωση, ενώ παρέχουν και ειδικά προϊόντα – που προσομοιάζουν στο νέο μέτρο, με την τράπεζα στον ρόλο του κράτους – για τους εργαζομένους τους. Στους πελάτες τους, οι τράπεζες προτείνουν καταθετικούς λογαριασμούς με ενισχυμένα επιτόκια. Τέτοια προϊόντα είναι το «Εθνική Παίδων» της Εθνικής Τράπεζας, το «Μεγαλώνω» της Eurobank, το «Yellowkid» της Πειραιώς και το «Alpha 1|2|3» της Alpha Bank.