Το μοτίβο δολιοφθοράς του Κρεμλίνου σε Ισλανδία και Πολωνία

Με τα σύγχρονα δεδομένα δεν χρειάζονται τανκς στα σύνορα της Ευρώπης για να δοκιμαστεί η ασφάλειά της. Αρκούν ένα δίκτυο ψεύτικων λογαριασμών, μια στοχευμένη καμπάνια παραπληροφόρησης, μια πυρκαγιά σε ένα εργοστάσιο drones ή μια επιχείρηση δολιοφθοράς που μένει κάτω από το όριο μιας ανοιχτής στρατιωτικής επίθεσης. Με αιχμή το δημοψήφισμα στην Ισλανδία ή μια φωτιά στις εγκαταστάσεις της WB Electronics στην Πολωνία, η Ρωσία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ολοένα εντονότερου προβληματισμού για έναν υβριδικό πόλεμο που θα μπορούσε να διχάσει συμμάχους και να δοκιμάσει τα όρια της ευρωπαϊκής αντίδρασης.

Η επικράτηση του «Οχι» στο ισλανδικό δημοψήφισμα για την Ευρωπαϊκή Ενωση, με διαφορά μόλις 12.701 ψήφων, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου πεδίου μάχης. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Repubblica», το στρατόπεδο του «Οχι» δαπάνησε δεκαπλάσια ποσά σε Facebook και Instagram, ενώ ισλανδικές Αρχές εξετάζουν δίκτυα ψεύτικων προφίλ, ξένες ευρωσκεπτικιστικές πηγές και πιθανές διασυνδέσεις με ρωσικά δίκτυα.

Ψευδείς ειδήσεις για την αλιεία, την ενέργεια, την εθνική κυριαρχία και την ίδια τη λειτουργία της ΕΕ διαχύθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα, μετατρέποντας πραγματικούς φόβους των πολιτών σε εργαλεία πολιτικής επιρροής. Πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών συνοψίζουν στην ιταλική εφημερίδα: «Στην Ισλανδία καταγράφουμε σημαντικό όγκο παραπλανητικών επικοινωνιών σχετικά με το δημοψήφισμα, με ξένες ευρωσκεπτικιστικές πηγές να ενισχύουν το αφήγημα του “Οχι”. Ποσοτικοποιούμε τις δραστηριότητες ρωσικής προέλευσης».

Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται, με διαφορετικό τρόπο, στην Πολωνία. Η πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις της WB Electronics, εταιρείας που κατασκευάζει drones και συστήματα που χρησιμοποιούνται και από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, οδήγησε τις πολωνικές εισαγγελικές Αρχές σε έρευνα για «τρομοκρατικό αδίκημα» και πιθανή συμμετοχή ξένης υπηρεσίας πληροφοριών. Η υπόθεση βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, εντάσσεται όμως σε μια ευρύτερη αλυσίδα ύποπτων ενεργειών κατά υποδομών που στηρίζουν την Ουκρανία.

Υπουλες κινήσεις

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αποκτά ειδικό βάρος και η μυστική επίσκεψη του διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, στη Μόσχα. Η συνάντησή του με ρώσους ομολόγους του, σε μια περίοδο κλιμακούμενων εντάσεων και αυξανόμενων φόβων για τις επόμενες κινήσεις του Κρεμλίνου, υπενθύμισε ότι ακόμη και στο αποκορύφωμα της αντιπαράθεσης, τα κανάλια των υπηρεσιών πληροφοριών παραμένουν ενεργά.

Οπως σημειώνει η «El Pais», χωρίς να αποσπάται κανείς σε μια συζήτηση για το αν η κότα έκανε το αβγό ή το αβγό την κότα, αυτό που έχει σημασία είναι ότι η ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας έχει εισέλθει σε μια δυναμική αυξανόμενης έντασης, η οποία τροφοδοτείται κυρίως από τη Μόσχα. Υπογραμμίζει ότι ο Πούτιν «επιλέγει την οδό του υβριδικού πολέμου, με ενέργειες που επιχειρούν να αποφύγουν μια στρατιωτική απάντηση, ενώ ονειρεύεται να διευρύνει την επιρροή του στη γειτονική περιοχή και να δοκιμάσει την αλληλεγγύη των μελών της ΕΕ – και του ΝΑΤΟ».

Αναλυτές τονίζουν ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο ρώσος πρόεδρος έχει αποφασίσει να επιτεθεί στρατιωτικά στην ΕΕ, αλλά ουσιαστικά αν η Μόσχα έχει ήδη επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο: να πλήττει την Ευρώπη χωρίς να της δίνει εύκολα την αφορμή για μια συλλογική στρατιωτική απάντηση. Να δοκιμάζει τις αντοχές της, να μετρά τις αντιδράσεις της και να μετατρέπει την αβεβαιότητα σε όπλο.