«Οι μικροί είναι οι καλύτεροι, τα παιδιά είναι το προϊόν»: Αναφορές «φωτιά» στη δίκη της Meta

Μια από τις σημαντικότερες δικαστικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών ανάμεσα στις αμερικανικές Αρχές και έναν τεχνολογικό κολοσσό ξεκίνησε στην Καλιφόρνια, με τη Meta να βρίσκεται αντιμέτωπη με βαριές κατηγορίες για τον τρόπο με τον οποίο σχεδίασε το Instagram και το Facebook.

Τέσσερις πολιτείες – Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ – υποστηρίζουν ότι η εταιρεία σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τρόπο που προσελκύει τους ανήλικους, τους κρατά όσο το δυνατόν περισσότερο στις εφαρμογές και συλλέγει τα δεδομένα τους, ενώ παράλληλα απέκρυπτε από το κοινό τους κινδύνους.

Σύμφωνα με το AP η δίκη αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι εβδομάδες, ενώ η απόφαση εκτιμάται ότι θα εκδοθεί έως τον Οκτώβριο.

«Τα παιδιά είναι το προϊόν»

Στην εναρκτήρια αγόρευσή της, η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνιας Μέγκαν Ο’Νιλ υποστήριξε ότι η Meta γνώριζε τις ιδιαίτερες ευαισθησίες των παιδιών και των εφήβων και προσπάθησε να προσαρμόσει το Instagram πάνω σε αυτές.

Όπως ανέφερε, η εταιρεία γνώριζε την ανάγκη των ανηλίκων για επιβράβευση, την ευαισθησία τους στην κοινωνική αποδοχή, αλλά και το γεγονός ότι η ικανότητά τους να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως.

Η εισαγγελική πλευρά υποστηρίζει ότι η Meta είχε πραγματοποιήσει έρευνα για αυτές τις ευάλωτες πλευρές της ανάπτυξης των παιδιών και είχε εξετάσει πώς θα μπορούσε να προσαρμόσει το Instagram.

Μάλιστα, σύμφωνα με την Ο’Νιλ, οι ένορκοι θα δουν και εσωτερική μελέτη της εταιρείας με τον τίτλο «Οι μικροί είναι οι καλύτεροι», με την ίδια να υποστηρίζει ότι για τη Meta «τα παιδιά είναι το προϊόν».

Η κατάθεση πρώην στελέχους της Meta

Ιδιαίτερη βαρύτητα στην πρώτη ημέρα της δίκης είχε η κατάθεση του Αρτούρο Μπέχαρ, πρώην διευθυντή μηχανικής του Facebook, ο οποίος είχε εργαστεί στην εταιρεία από το 2009 έως το 2015 και επέστρεψε ως συνεργάτης μεταξύ 2019 και 2021, με αντικείμενο ζητήματα ασφάλειας.

Ο Μπέχαρ κατέθεσε ότι στα πρώτα χρόνια του Facebook η ταχύτητα κυκλοφορίας νέων λειτουργιών είχε συχνά προτεραιότητα έναντι της ασφάλειας και της προστασίας των χρηστών.

Υποστήριξε ακόμη ότι η έρευνα της εταιρείας για θέματα ασφάλειας δεν αξιοποιούνταν πάντοτε για τη βελτίωση των προϊόντων.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε περιεχόμενο που σχετίζεται με διατροφικές διαταραχές. Σύμφωνα με τον ίδιο, μηχανικοί της Meta είχαν προτείνει τρόπους περιορισμού της έκθεσης των χρηστών, ιδιαίτερα των νεότερων, σε τέτοιο περιεχόμενο, όμως οι προτάσεις περιορίστηκαν σημαντικά κατά την εσωτερική αξιολόγηση.

Όπως αναφέρει το AP η κατάθεσή του θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Meta είχε προσπαθήσει πριν από τη δίκη να την εμποδίσει, χωρίς όμως να γίνει δεκτό το αίτημά της από τη δικαστή.

«Ναρκωτικό» το Instagram και «διακινητές» οι εργαζόμενοι

Οι πολιτείες παρουσίασαν στο δικαστήριο εσωτερικά έγγραφα και επικοινωνίες εργαζομένων της Meta, προκειμένου να υποστηρίξουν ότι η εταιρεία γνώριζε τους κινδύνους που αντιμετώπιζαν οι ανήλικοι.

Μεταξύ άλλων, η εισαγγελία παρουσίασε εσωτερικό email προς τον επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, σχετικά με τον χρόνο που περνούσαν οι έφηβοι στην πλατφόρμα.

Σύμφωνα με την εισαγγελική πλευρά, σε εσωτερικές συζητήσεις εργαζόμενοι είχαν χαρακτηρίσει το Instagram «ναρκωτικό» και είχαν παρομοιάσει τους εαυτούς τους με «διακινητές».

Η εισαγγελία υποστηρίζει επίσης ότι η Meta είχε διαπιστώσει πως όσο μικρότερη ήταν η ηλικία στην οποία ένα παιδί ξεκινούσε να χρησιμοποιεί την εφαρμογή, τόσο καλύτερα ήταν για την εταιρεία.

Η υπεράσπιση αναμένεται να υποστηρίξει ότι τέτοιες εκφράσεις σε ιδιωτικές συζητήσεις εργαζομένων δεν αποδεικνύουν την επίσημη πολιτική της εταιρείας.

Meta: «Έχουμε προσπαθήσει να προστατεύσουμε τους χρήστες»

Η Meta απορρίπτει την εικόνα που παρουσιάζουν οι πολιτείες και αναμένεται να επικεντρώσει την υπεράσπισή της στα μέτρα που έχει λάβει για την ασφάλεια των χρηστών.

Ο δικηγόρος της εταιρείας, Πολ Σμιτ, αναγνώρισε ότι ορισμένοι χρήστες έχουν αντιμετωπίσει αρνητικές εμπειρίες, υποστήριξε όμως ότι η Meta έχει αναπτύξει εργαλεία για την αντιμετώπισή τους.

Η εταιρεία επισημαίνει επίσης ότι παιδιά κάτω των 13 ετών δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες της, ενώ ορισμένοι ανήλικοι δηλώνουν ψευδή ηλικία προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση.

Σύμφωνα με τη Meta, μέσα σε τέσσερα χρόνια εντοπίστηκαν 1,4 εκατομμύρια λογαριασμοί στους οποίους υπήρχαν ενδείξεις ότι οι χρήστες μπορεί να ήταν κάτω των 13 ετών.

Οι τρεις βασικές κατηγορίες

Η υπόθεση βασίζεται σε τρεις βασικούς άξονες.

Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι η Meta:

• παραπλάνησε το κοινό σχετικά με τους κινδύνους που ενέχουν οι πλατφόρμες της για τους ανηλίκους,
• σχεδίασε λειτουργίες με στόχο να κάνει τα παιδιά να επιστρέφουν στις εφαρμογές και να παραμένουν σε αυτές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα,
• συνέλεγε προσωπικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς γονική συναίνεση, κατά παράβαση της ομοσπονδιακής νομοθεσίας.

Η «στιγμή της καπνοβιομηχανίας»

Η υπόθεση έχει ήδη χαρακτηριστεί από ειδικούς ως η «στιγμή της καπνοβιομηχανίας» για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι πολιτείες δεν υποστηρίζουν απλώς ότι τα προϊόντα της Meta μπορεί να έχουν αρνητικές συνέπειες. Κατηγορούν την εταιρεία για συγκεκριμένες επιλογές στον σχεδιασμό και τη λειτουργία των προϊόντων της, θυμίζοντας τις μεγάλες δικαστικές μάχες των ΗΠΑ με τις καπνοβιομηχανίες τη δεκαετία του 1990.

Τότε, δεκάδες πολιτείες είχαν προσφύγει κατά μεγάλων εταιρειών καπνού, κατηγορώντας τις ότι υποβάθμιζαν τους κινδύνους των προϊόντων τους. Η υπόθεση οδήγησε στη συμφωνία του 1998, η οποία περιλάμβανε οικονομικές κυρώσεις και αλλαγές στην εμπορική προώθηση των προϊόντων καπνού.

Οι γονείς έξω από το δικαστήριο

Την ώρα που ξεκινούσε η δίκη, γονείς και ακτιβιστές συγκεντρώθηκαν έξω από το δικαστήριο, κρατώντας φωτογραφίες και τα ονόματα παιδιών που, όπως υποστηρίζουν, υπέστησαν σοβαρές συνέπειες από τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Μεταξύ τους ήταν η Μέρι Ρόντι, ο 15χρονος γιος της οποίας, Ράιλι Μπάσφορντ, πέθανε μετά από περιστατικό σεξουαλικού εκβιασμού μέσω του Facebook Messenger.

Μία ακόμη μητέρα, η Λόρι Σκοτ, απευθύνθηκε στον Μαρκ Ζούκερμπεργκ και τον Άνταμ Μοσέρι, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική δύναμη μιας εταιρείας δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για τη βλάβη που προκαλείται στους νέους.

Η απόφαση μπορεί να αλλάξει το Facebook και το Instagram

Η Meta έχει περισσότερους από τρία δισεκατομμύρια χρήστες παγκοσμίως και είναι ο μοναδικός εναγόμενος στη συγκεκριμένη δίκη.

Οι πολιτείες δεν ζητούν μόνο οικονομικές κυρώσεις, αλλά και ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών, μεταξύ άλλων περιορισμούς στον χρόνο χρήσης από νεαρούς χρήστες.

Σε περίπτωση ήττας, η Meta έχει υποστηρίξει ότι θεωρητικά θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με αποζημιώσεις που φτάνουν έως και 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, αν και νομικοί ειδικοί θεωρούν ένα τέτοιο ποσό εξαιρετικά απίθανο.

Το μεγαλύτερο διακύβευμα, ωστόσο, μπορεί να μην είναι οικονομικό. Μια καταδικαστική απόφαση θα μπορούσε να πλήξει τη φήμη της Meta και να την υποχρεώσει να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram.

Και αυτή ενδέχεται να είναι μόνο η αρχή. Η υπόθεση στην Καλιφόρνια αποτελεί την πρώτη ομοσπονδιακή δίκη αυτού του είδους, ενώ χιλιάδες ακόμη αγωγές έχουν κατατεθεί κατά της Meta και άλλων τεχνολογικών εταιρειών για τις επιπτώσεις των κοινωνικών δικτύων στους νέους και την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.